ҚР Премьер-Министрі Олжас Бектенов Қасым-Жомарт Тоқаевтың алты жылдық президенттігінің қорытындысына арналған аналитикалық мақала жариялады. Үкімет басшысының бағалауынша, осы кезеңде Қазақстан жаһандық сын-қатерлерге қарамастан, өзінің экономикалық позициясын айтарлықтай нығайтып, азаматтардың әл-ауқатын арттыра алды. Елдің жалпы ішкі өнімі (ЖІӨ) 288 миллиард долларға жетіп, жан басына шаққандағы ЖІӨ 14 мың доллардан асып, жартыға жуық өсті.
Мемлекеттік саясаттың басым бағыты мұнайсыз секторды дамыта отырып, экономиканы әртараптандыру болды. 2019-2024 жылдар аралығында өңдеу өнеркәсібіндегі өндіріс 31,4%-ке, құрылыста – 96,3%-ке өсті. Өнеркәсіп құрылымында өңдеу кәсіпорындары үлесі бойынша тау-кен өндіру өндірістерімен теңесті. Машина жасау секторындағы өндіріс үш есеге артты, ал өнеркәсіп өндірісінің өсімі жылына орта есеппен 20,3% құрады.
Мұнай-газ химиясы дамып келеді – жоғары қосылған құны бар полимерлер, композиттік материалдар, химиялық реагенттер шығарылады. Негізгі жобалардың бірі – Атырау облысындағы Kazakhstan Petrochemical Industries Inc. (KPI) зауыты. Ауыл шаруашылығында еңбек өнімділігі екі есеге, ал азық-түлік өндірісінің көлемі 2,1 есеге өсті.
Соңғы алты жылда экономикаға 130 миллиард доллар тікелей шетелдік инвестиция тартылды. 2024 жылы Қазақстан өз тарихындағы ең жоғары кредиттік рейтингке — Moody's агенттігінің «Тұрақты» болжамымен Baa1 (инвестициялық деңгей, орташа төмен кредиттік тәуекел) ие болды. Сыртқы сауда айналымы бір жарым есеге – 141,4 миллиард долларға, ал экспорт көлемі 81,6 миллиардқа дейін өсті. Машиналар, жабдықтар және көлік құралдары экспортының үлесі 1,1%-дан 5,8%-ға дейін артты.
Президенттің жетекшілігімен елдің инфрақұрылымын ауқымды жаңғырту жүргізілуде. 86 мың шақырым инженерлік желіні жаңарту бойынша Ұлттық жоба іске асырылуда. Электр энергиясын тұтынудың өсуін ескере отырып, ядролық энергетика дамып келеді – бірінші АЭС салынатын аудан анықталды.
2024 жылы тұрғын үйді пайдалануға беру көлемі 19 миллион шаршы метрге жетіп, бұл 2018 жылғы көрсеткіштен 51,4%-ке артық. Соңғы алты жылда республикалық маңызы бар 4,4 мың шақырым автомобиль жолдары қайта жаңғыртылды. 2025 жылдың басына қарай 12 миллионнан астам азамат табиғи газбен қамтамасыз етілді. Бүгінгі таңда сумен қамтамасыз етілу қалаларда 99,4%, ал ауылдарда 97,8% құрайды.
Азаматтардың құқықтарын қорғауға басым назар аударылады. Ең төменгі жалақы мөлшері екі есеге – 85 000 теңгеге дейін көтерілді. Педагогтердің жалақысы екі есеге өсті, медициналық қызметкерлердің жалақысы жыл сайын 20-30%-ке арттырылды. Күтілетін өмір ұзақтығы 75 жасқа дейін өсті. 2019 жылдан бастап 955 денсаулық сақтау нысаны салынды.
Білім беру саласында 1 367 балабақша ашылып, бір миллион оқушы орнына 1 200 мектеп салынды. 3 мыңнан астам ауыл мектебі жаңғыртылды. Жұмысшы мамандықтары жылы техникалық білім беру жүйесін жетілдіруге серпін берді – 410 білім беру мекемесі 498 компанияның қамқорлығымен қамтылды. Ғылымдағы жастардың үлесі 46%-ға дейін өсті. Алты жылда 314 дене шынықтыру-сауықтыру кешені салынды.
Қазақстан цифрландыруды jәне жасанды интеллектті енгізуді белсенді дамытуда. Инновациялық өнім көлемі екі еседен астамға – 2,4 триллион теңгеге дейін өсті. Қаржыландыру көлемі 1 миллиард доллар болатын Qazaqstan Venture Group венчурлық қоры құрылды. Биыл Alem ai Халықаралық жасанды интеллект орталығы ашылады.
Өткен алты жылда Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың жетекшілігімен Қазақстан экономикалық және әлеуметтік дамуда айтарлықтай жетістіктерге жетті. Ел экономиканы әртараптандыру, инфрақұрылымды жаңғырту және цифрлық трансформация жолында сенімді қозғалуда. Алда одан да ауқымды міндеттер тұр, және Мемлекет басшысының сенімді жетекшілігімен Қазақстан өзінің әлеуетін толық іске асыру үшін барлық мүмкіндікке ие.