Алматы сәулетшілер одағы жанындағы Арнайы консультациялық комиссияның өкілі Мұрат Қасенов Алматының 2040 жылға дейінгі Бас жоспарына қатысты жағдай туралы жазба жариялады. Оның айтуынша, мәселе тек техникалық кемшіліктерде ғана емес, стратегиялық құжаттың ықтимал ауыстырылуына және заңда белгіленген рәсімдердің еленбеуіне байланысты.
Facebook-тегі парақшасында ол жазады, 18 мамырда Сәулетшілер одағы жанындағы комиссия Алматы мәслихатының аппаратына алдын ала тексеру қорытындысын, жиынтық сараптамалық қорытындыны, Қоғамдық кеңестің ұсынымдарын және мемлекеттік органдармен келісуді ұсынуды талап етіп, ресми сұрау салу жіберді.
Заң бойынша, дәл осы құжаттар осындай жобаларды қарау және бекіту кезінде міндетті болып табылады. Сұрау салу 19 мамырда тіркелді, ал 2 маусымда жауап келді.
Алайда, Қасеновтің атап өтуінше, комиссия құжаттардың толық топтамасының орнына тек ілеспе хат пен әкімдіктің келісу парағын алды. Материалдарға 2025 жылдың 29 мамырындағы күні көрсетілген 2040 жылға дейінгі Бас жоспар туралы үкімет қаулысының жобасының «жаңартылған» нұсқасы, сондай-ақ тек «Алматы қаласының Бас жоспарына түзетулер енгізу» жобасына қатысты бірнеше бытыраңқы қорытындылар қоса берілді. Рәсім бойынша міндетті жиынтық сараптамалық қорытынды мүлдем болмады.
Заңгердің сөзіне қарағанда, ұсынылған қайта өңделген шешім нұсқасы бірде-бір заңды рәсімнен өтпеген.
«Осылайша, мәселе техникалық қателікте емес, заңды саналы түрде сақтамауда, бұл тиісті актінің заңдылығын жоғалтуға әкеп соғады. Егер кеше Бас жоспар туралы, бүгін — егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары туралы мәселе болса, ертең мұндай тәуекелдер жер, құрылыс, экология және меншік құқығына қатысты кез келген құжатқа қатысты болуы мүмкін», — делінген хабарламада.
Қасенов 26 маусымда комиссияның қайталама сұрау салу жібергенін, алайда 14 шілдеде жауап ретінде ешқандай толықтырусыз сол құжаттар топтамасы келгенін айтады. Осыдан кейін, 3 тамызда үшінші сұрау салу жіберілді, бірақ 18 тамызда қайтадан тек формальды жауап келді. Комиссия негізгі материалдарды ала алмады.
Комиссия өкілінің мәлімдеуінше, ресми мұрағаттар басқаша көріністі тіркейді.
«2023 жылдың 15 сәуірінде әкімдік мәслихатқа үкімет қаулысының жобасын жіберді. 2023 жылдың 21 сәуірінде мәслихат Алматының 2040 жылға дейінгі Бас жоспарының үкімет қаулысының жобасын негізсіз «мақұлдады» — бұл құжат әлі күнге дейін ресми сайтта ілініп тұр. Бірақ бұл жоба заңда көзделген тәртіппен қараудан өткен жоқ», — деді Мұрат Қасенов.
Ол ресми түрде 2023 жылғы 3 мамырдағы № 349 Үкімет қаулысы бар екенін атап өтті. Бірақ ол Құқықтық актілердің эталондық банкінде де, премьер-министрдің сайтында да жоқ. Оның үстіне, биылғы жылдың маусым айында мәслихат аппараты ұсынған қаулының «жаңа» нұсқасы бұрынғы редакциялардан ерекшеленеді: онда бұрмалаулар, түпнұсқада болмаған жаңа тармақтар, сондай-ақ ресми түрде ешкім бекітпеген түзетулер пайда болды.
Қасеновтің пікірінше, фактілер жалғыз жиынтық сараптамалық қорытынды 2023 жылдың 28 сәуіріне жататынын және Бас жоспарға түзетулер енгізуге ғана қатысты екенін көрсетеді.
«2025 жылдың 29 мамырындағы үкімет қаулысының нұсқасы ешқашан әзірлеу, келісу және бекітудің заңды циклінен өткен жоқ. Демек, оның заңды күші де, қоғамдық заңдылығы да жоқ. Біз мәлімдейміз: бұл не шын мәніндегі бюрократиялық немқұрайлылық, не саналы түрде ауыстыру — қызметтік жалғандық. Стратегиялық құжаттарды қайта жазуға батылы жеткендер заң бойынша жауап беруге міндетті», — деп жазады ол.