ФБРК редакциясы Қазақстан өңірлеріндегі 2024 жылғы ірі мемлекеттік сатып алуларды талдауға арналған материалдар сериясын жалғастырады.
Бүгін біздің назарымызда — Шымкент, біздің ойымызша, ең қымбат келісімшарттар тұрғын үй құрылысы, спорт, энергетика және әкімшілік жылжымайтын мүлікті сатып алу салаларында болды.
ӘЛЕУМЕТТІК ТҰРҒЫН ҮЙ: 22 МЛРД ТЕҢГЕ
2024 жылы Шымкент қаласының құрылыс басқармасы жалпы құны 22 млрд теңгеден астам әлеуметтік тұрғын үй сатып алуға бірқатар ірі келісімшарттар жасасты.
Қаржыландыру көлемі бойынша көшбасшы «MK-TIME Group» ЖШС болды, ол 8 млрд теңгеге келісімшарт алды. Компания Шымкенттің Қаратау ауданында әлеуметтік осал азаматтар мен жұмыс істейтін жастарға 500-ден астам пәтер беруге міндеттенді.
Екінші орында — жалпы құны 7,95 млрд теңге болатын төрт келісімшарты бар «Алтын Констракшн» ЖШС. Келісімшарттар бойынша компания дәл сол Қаратау ауданында жұмыс істейтін жастар үшін де, әлеуметтік осал топтар үшін де ауданы 20-дан 60 м²-ге дейінгі екі және үш бөлмелі пәтерлерді береді.
«Integra Construction KZ» ЖШС 4,97 млрд теңге сомасына екі келісімшарт алды. Қаражат жұмыс істейтін жастарға арналған 20 пәтер сатып алуға бағытталған: 10 екі бөлмелі (1,06 млрд теңге) және 10 үш бөлмелі (3,91 млрд теңге).
Ірі мәмілелер тізімін әлеуметтік осал азаматтар санаттары үшін Тұран шағын ауданында ауданы 70-72 м² болатын 60 үш бөлмелі пәтер сатып алуға 1,4 млрд теңге сомасындағы «А.Р.Т.-Құрылыс» ЖШС келісімшарты аяқтайды.
Барлық келісімшарттар мәміле сомасының 3% мөлшерінде орындауды қамтамасыз етуді және тұрғын үйді пайдалануға 7 жылдық кепілдікті қамтиды. Мемлекет мүдделерін қосымша қорғау үшін сақтандыру компаниялары тартылған.
Барлық сатып алулардың «өтпеген сатып алулар бойынша бір көзден» әдісімен жүргізілгенін атап өту маңызды, бұл қаланың құрылыс саласындағы конкурстық рәсімдердің ашықтығы мен тиімділігіне қатысты сұрақтар туғызады.
ФУТБОЛ ИНВЕСТИЦИЯЛАРЫ: 5,6 МЛРД ТЕҢГЕ
Шымкент қаласының дене шынықтыру және спорт басқармасы «Ордабасы» кәсіпқой футбол клубы» АҚ -мен жалпы сомасы 5,6 млрд теңге болатын келісімшарттар сериясын жасасты. Мәмілелердің нысанасы футбол командаларын дайындау және олардың 2024 жылы жергілікті, республикалық және халықаралық жарыстарға қатысуын қамтамасыз ету қызметтері болды.
Келісімшарттар кешенді қаржыландыруды көздейді: Қазақстан Премьер-Лигасы мен еурокубоктерге қатысу үшін негізгі құрамды дайындаудан бастап, балалар-жасөспірімдер және әйелдер футболын дамытуға дейін. УЕФА лицензиялары бар жаттықтырушыларды тарта отырып, кәсіби инфрақұрылым құруға ерекше назар аударылады.
Тұрғын үй келісімшарттарындағыдай, барлық сатып алулар «өтпеген сатып алулар бойынша бір көзден» әдісімен жүргізілді, бұл өңірдегі қызметтердің осы сегментінде бәсекелестіктің жоқтығын көрсетеді.
ҚАЛАНЫ ЭНЕРГИЯМЕН ЖАБДЫҚТАУ: 1,76 МЛРД ТЕҢГЕ
Шымкент қаласының энергетика және инфрақұрылымды дамыту басқармасы «Энергопоток» ЖШС -мен 1,76 млрд теңге сомасына энергиямен жабдықтау қызметтеріне шарт жасасты. Келісімшарт 2024 жылдың соңына дейін қалалық қажеттіліктер үшін электрмен жабдықтауды, жылу энергиясын және ыстық суды қамтамасыз етуді қамтиды.
Қаржыландыру жергілікті бюджеттен «Елді мекендердің көшелерін жарықтандыру» бағдарламасы бойынша жүзеге асырылады. Шарт есеп айырысудың нақты тәртібін реттейді: келесі айдың 15-іне дейінгі ай сайынғы төлемдер және берешекті өтеудің басымдылығы.
Шартты бұзу туралы өтініштер болмаған кезде келісімшарт автоматты түрде ұзартылады, бұл қалалық инфрақұрылымды энергиямен жабдықтаудың үздіксіздігін қамтамасыз етеді. Алайда материал жарияланған кезде (2025 жылғы наурыз) мемлекеттік сатып алу порталында осы мәміле бойынша төлемдер туралы деректер жоқ, бұл оның іске асырылуына қатысты сұрақтар туғызады.
ӘКІМШІЛІК ҒИМАРАТЫ: 1,73 МЛРД ТЕҢГЕ
Шымкент қаласының қаржы басқармасы «KazStroyCapital LTD» ЖШС -мен құны 1,73 млрд теңге болатын әкімшілік кеңсе ғимаратын сатып алуға шарт жасасты. Мәміленің ерекшелігі — жеткізуші компания ғимараттың нақты иелері жеке тұлғалар үшін комиссионер ретінде әрекет етеді.
Нысанға қойылатын техникалық талаптар ең аз ауданы 3400 м², кемінде 50 кабинет және сыйымды тұрақты қамтиды. Шарт аванстық төлемдерсіз 51,9 млн теңге мөлшерінде кепілдік қамтамасыз етуді көздейді.
«KazStroyCapital LTD» ЖШС ғимараттың нақты иелері мен мемлекеттік тапсырыс беруші арасында делдал ретінде әрекет ететін өзара іс-қимыл схемасы мемлекеттік сатып алу рәсімдерін сақтау қажеттілігіне байланысты болуы мүмкін, алайда бұл мұндай схеманың орындылығы және оның экономикалық негізділігі туралы сұрақтар туғызады.
ТҰРАҚТАНДЫРУ АЗЫҚ-ТҮЛІК ҚОРЫ: 1,095 МЛРД ТЕҢГЕ
Шымкент қаласының ауыл шаруашылығы және ветеринария басқармасы «Shymkent» Әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясы (ӘКК)» АҚ -мен сомасы 1,095 млрд теңгеге азық-түлік тауарларының Тұрақтандыру қорын қалыптастыру бойынша қызметтер көрсетуге келісімшарт жасасты.
Ресми құжаттамаға сәйкес, қаражат әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдерінің бағасын ұстап тұру үшін кәсіпкерлерге несие беруге жұмсалуы керек еді. Мәлімделген механизм оператордың үстеме шығыстары белгіленген және нарықтық бағалар арасындағы айырмашылықпен, сондай-ақ несиелер бойынша 1% - ға дейінгі комиссиямен жабылады деп болжайды.
Келісімшарт шарттары бойынша несие беру туралы шешімдерді арнайы комиссия қабылдауы керек, бұл теориялық тұрғыдан процестің ашықтығын және қаражаттың мақсатты пайдаланылуын қамтамасыз етуге арналған.
Алайда материал жарияланған кезде редакция осы механизмнің нақты тиімділігі және бөлінген қаражатты пайдаланудың нақты нәтижелері туралы деректерге ие емес.
Жақын арада ФБРК редакциясы «Shymkent» ӘКК-нің қаржылық есептілігін қарап, жеке материалда тұрақтандыру қорының жұмысына талдау жасауды жоспарлап отыр.
ҚОРЫТЫНДЫ
Шымкент қаласының ірі мемлекеттік сатып алуларын талдау әлеуметтік қажеттіліктерге, ең алдымен халықтың осал санаттарын тұрғын үймен қамтамасыз етуге бағытталған қаражаттың айтарлықтай көлемін көрсетеді.
Дегенмен, «өтпеген сатып алулар бойынша бір көзден» сатып алу әдісінің басым болуы алаңдатады, бұл бәсекелестіктің жеткіліксіздігін және бюджет қаражатын тиімсіз пайдаланудың ықтимал тәуекелдерін көрсетуі мүмкін.
«Ордабасы» футбол клубын елеулі қаржыландыру ерекше назар аударуға тұрарлық, бұл қалалық биліктің саясатында спортты дамытудың басымдылығын көрсетеді. Сонымен қатар, кейбір келісімшарттар бойынша, атап айтқанда, энергиямен жабдықтау саласындағы ақпараттық ашықтық жақсартуды талап етеді.
Естеріңізге сала кетейік, біз бұған дейін Астананың ең ірі мемлекеттік сатып алулары туралы жазған болатынбыз. Елорданың ең қымбат келісімшарттарымен