Елордалық «Қызыл ауыл» шағын ауданының» тұрғындары жасыл аймақты сақтау жолындағы күресте көптен күткен жеңіске қол жеткізді. Мұнда құрылыс салушы «Fiesta Hall» ЖШС өз әрекеттерінің заңсыздығына қарамастан, барлық ағаштарды кесіп үлгерген еді. Астана әкімдігі тұрғын үйдің құрылысына арналған талонды күшін жойды, ал жоспарланған құрылыс орнында қала тұрғындары үшін жаңа сквер пайда болады.
Бұл учаскенің тарихы күрделі. Еске салайық, «Қызыл ауыл» тұрғындары бірнеше жыл бойы ағаштар мен бұталарды отырғызып, жасыл аймақты өз бетінше құрып, қолдап келді. Алайда жер учаскесінің иесі «Fiesta Hall» ЖШС мұнда көпқабатты тұрғын үй салуды көздеді.
Өткен жылдың мамыр айында Астана әкімдігінің хаттамасымен даулы жердің нысаналы мақсатын «тұрғын үйден» «скверге» өзгертуді ұсынатын Егжей-тегжейлі жоспарлау жоспарына (ЕЖЖ) түзету енгізу ұсынылған болатын. Алайда 2024 жылғы 14 маусымда Алматы ауданының прокуратурасы бұл шешімді күшін жоюды талап етіп, 9 тамызда ұсыным күшін жойды.
2024 жылғы желтоқсанда жағдай қайта өзгерді. 17 желтоқсанда Алматы ауданы әкімі аппаратының бастамасымен қоғамдық талқылаулар өтті, онда осы учаскеде сквер құру мәселесі қаралды. Дауыс беру нәтижелері бірауыздан дерлік болды: 94 қатысушы «жақтап» дауыс берді, «қарсы» ешкім болмады, тек бір адам ғана қалыс қалды.
Мұндай нәтижелер «Fiesta Hall» ЖШС-не ұнамағаны анық. 2025 жылғы қаңтарда құрылыс салушы шешуші әрекеттерге көшті. 15 қаңтарда сот компания мен қоршаған ортаны қорғау басқармасы арасындағы келісімді бекітті, оған сәйкес басқарма ағаштарды кесуге рұқсат беруі тиіс еді. Сот шешімі заңды күшіне енбегеніне қарамастан, 20 қаңтарда рұқсат қағазы рәсімделген болатын.
Аудан тұрғындары дереу реакция білдірді. 21 қаңтарда олар осы сот шешіміне шағым беріп, рұқсат беру кезінде олардың пікірі ескерілмегенін көрсетті. 22 қаңтарда тұрғындар қоршаған ортаны қорғау басқармасына қарсы жеке талап арыз жолдап, кесуге берілген рұқсаттың өзін жоюды талап етті.
Сот шешімдерін күтпей, 19 ақпанда құрылыс салушы ағаштарды кесуді бастады. Жергілікті белсенділердің айғақтары бойынша, тұрғындар ағаштарды жоймауға көндіріп, жұмыстарды өз бетімен тоқтатуға тырысқан. Полиция мен құрылыс салушыдан кесуді кейінге қалдыруды сұраған әкімдік өкілінің араласуына қарамастан, «Fiesta Hall» ЖШС барлық үндеулерді елемеді. Кесілген ағаштар ұсақ бөлшектерге араланып, әкетілді, ал бұтақтардың қалдықтары дәл сол жерде өртелді.
27 ақпанда Астана сотының Әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы тұрғындар үшін алғашқы оң шешім шығарып, Мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соттың бастапқы қаулысын күшін жойып, істі жаңадан қарауға жіберді. Өкінішке орай, осы уақытқа дейін ағаштар жойылған болатын.
18 наурызда Астананың Мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соты тұрғындардың пайдасына тағы бір шешім қабылдап, ағаштарды кесуге берілген рұқсатты заңсыз деп танып, күшін жойды. Сот сондай-ақ тиісті шаралар қабылдау және кінәлі тұлғаларды жауапкершілікке тарту үшін Астана әкіміне бұзушылықтар туралы жекеше қаулы жолдады.
Сол күні сот осы учаскеде сквер орналастыру туралы қоғамдық талқылаулар хаттамасына дау айтуға тырысқан құрылыс салушының талап арызын қанағаттандырмады.
2024 жылғы қаңтарда қабылданған 2035 жылға дейінгі Астананың Бас жоспарына сәйкес, бұл учаске рекреациялық аймаққа жататынын атап өту маңызды, мұнда адамдардың демалысына байланысты емес объектілерді салуға тыйым салынады.
Күрестің шарықтау шегі 26 наурыздағы шешім болды, онда Астана әкімдігі тұрғын үй құрылысына арналған талонды күшін жойды. Жергілікті тұрғындардың ақпараты бойынша, қазіргі уақытта учаскедегі барлық құрылыс жұмыстары толығымен тоқтатылған.
Биыл учаскенің Егжей-тегжейлі жоспарлау жоспарын скверге өзгерту түпкілікті аяқталады деп күтілуде, содан кейін аудан әкімдігі аумақты абаттандыруға кірісуі керек.
Кесілген ағаштарға қарамастан, «Қызыл ауыл» тұрғындары учаскені қорғай алды. Енді белсенділер құрылыс салушыны заңсыз әрекеттері үшін жазаға тартуға тырыспақ.
«Қызыл ауылдың» тарихы азаматтардың белсенділігі мен бейжай қарамауы, олардың табандылығы мен берік азаматтық ұстанымы шынымен де биліктің шешімдеріне әсер етіп, қалалық ортаны жақсы жаққа өзгерте алатынын айқын көрсетеді. Уақытша жеңілістер мен кедергілерге қарамастан, тұрғындардың ұжымдық күш-жігері құрылыс салушының коммерциялық мүдделерінен жеңіске жетіп, қоғамдық кеңістіктер мен қаланың жасыл аймақтарын қорғаудағы азаматтық қатысудың тиімділігін көрсетті.