(6 наурыз 2026 | Дереккөз: «Теңізге шығу» Telegram-арнасы)
Борттық нөмірі M-IRAS болатын, журналистер Қазақстанның тұңғыш президенті Нұрсұлтан Назарбаевпен байланыстырған Airbus ACJ320neo бизнес-джеті Индианаполисте бір жылдан астам уақыт бойы қайта жөндеуден өтуде. Осы уақыт ішінде ұшақ тек қысқа мерзімді профилактикалық ұшуларды ғана жасайды — бұл Flightradar24 ұшуларды бақылау сервисінің деректерінен көрінеді.
НЕЛІКТЕН ҰШАҚТЫ «ҰШАТЫН ПЕНТХАУС» ДЕП АТАЙДЫ
«Теңізге шығу» Telegram-арнасы хабарлағандай, Airbus ACJ320neo моделі жоғары сыныпты бизнес-авиация сегментіне жатады. Стандартты жолаушы конфигурациясында мұндай ұшақ шамамен 180 жолаушыны тасымалдай алады, алайда бизнес-тасымалдау нұсқасында ол шамамен 25 адамға есептелген.
Әдетте, мұндай борттар тек орындықтармен ғана емес, сонымен қатар жеке жатын бөлмелермен, кабинеттермен және келіссөз аймақтарымен жабдықталады. Іс жүзінде бұл ұшулар кезінде кездесулер мен жұмыс келіссөздерін өткізуге мүмкіндік беретін ұшатын резиденция туралы болып отыр.
ҰШАҚТЫ НҰРСҰЛТАН НАЗАРБАЕВПЕН ҚАЛАЙ БАЙЛАНЫСТЫРДЫ
Тергеуші журналистер бұл ұшақтың Нұрсұлтан Назарбаевтың әуе паркінде 2022 жылы пайда болғанын хабарлаған болатын. Ол кезде бизнес-джеттің құны шамамен $100 млн деп бағаланды.
Олардың деректері бойынша, борт бұрынғы президенттің жеке қорларымен байланысты активтер құрамына кірген. Ұшақ дерлік жаңа болған — оны осыдан шамамен бір жыл бұрын шығарған.
Кейінірек ұшақ мемлекеттік «Беркут Эйр» әуе компаниясының балансына қойылды. Сонымен қатар, оның ұшулары туралы деректер көпшілік бақылау сервистерінен жойылған.
ЖУРНАЛИСТЕР ҚАНДАЙ ҰШУЛАРДЫ АНЫҚТАЙ АЛДЫ
Маршруттардың бір бөлігі әуе қозғалысы туралы деректерді жинайтын коммерциялық емес Open Sky Network ұйымының ақпараты арқылы қалпына келтірілді.
Мәселен, 2021 жылғы 30 маусымда ұшақ Қазақстаннан Мәскеуге ұшып кеткен. Сол күні Кремльде Нұрсұлтан Назарбаевтың Ресей президенті Владимир Путинмен жұмыс кездесуі туралы хабарланған.
Сонымен қатар, борт Қазақстан бойынша бірнеше ішкі рейстерді орындаған. Олардың кейбіреуі уақыты бойынша Назарбаевтың ресми сапарларымен сәйкес келген.
ҚАҢТАР ОҚИҒАЛАРЫНАН КЕЙІН ҰШАҚТЫ КІМ БАСҚАРДЫ
2022 жылғы қаңтар оқиғаларынан кейін ұшақты басқару Қазақстанның ірі бизнес-авиация компанияларының бірі Prime Aviation компаниясына өтті. Ол бұрынғы президенттің күйеу баласы кәсіпкер Тимур Күлбаевқа тиесілі.
Ұшақ коммерциялық чартерлік фрахт үшін пайдаланылған-пайдаланылмағаны нақтыланбайды. Дереккөздің мәліметі бойынша, мұндай борттың бір сағаттық ұшуы $ 20 мыңнан астам тұруы мүмкін.
Қазіргі уақытта Prime Aviation сайтында M-IRAS бортына сәйкес келмейтін бір ғана Airbus ұшағы көрсетілген.
ҰШАҚТЫҢ ИЕСІНІҢ АУЫСУЫ МҮМКІН БЕ
Дереккөздің мәліметінше, ұшақтың сатылып кеткені жоққа шығарылмайды. Бұл жағдайда Индианаполистегі қайта жөндеу жұмыстары жаңа иесі үшін жүргізіліп жатқан болуы мүмкін, өйткені мұндай борттар әдетте жеке талаптарға қарай қайта жабдықталады.
Бұған дейін журналистер құны шамамен $83 млн болатын тағы бір бизнес-джеттің — Airbus ACJ220-110 сатып алынғаны туралы хабарлаған болатын. Ол бұрынғы президентке арналған болуы мүмкін деген болжам бар еді.
Алайда, сол кезде бұл сатып алумен байланыстырылған «Қазақмыс» компаниясы ұшақтың тек корпоративтік мақсаттар үшін сатып алынғанын және Нұрсұлтан Назарбаевқа қатысы жоқ екенін мәлімдеді.
НАЗАРБАЕВ ОТБАСЫ МҮШЕЛЕРІНІҢ ЖЕКЕ ҰШАҚТАРЫ
Дереккөздің мәліметінше, бизнес-джеттерді бұрынғы президент отбасының басқа өкілдері де пайдаланады. Олардың қатарында Тимур Күлбаев және кенже қызы Әлия Назарбаева бар.
Бұрын үлкен қызы Дариға Назарбаева мен оның ұлы Нұрәлі Әлиевтің де жеке ұшақтары болғаны хабарланады.