Желтоқсан басында желіде Kundelik электронды күнделігі пайдаланушыларының дерекқоры пайда болды, бұл ресейлік «Дневник.ру» жүйесінің аналогы. Ашық қолжетімділікте кем дегенде мыңдаған жазбалар болды, оларда оқушылардың ТАӘ, туған күндері, оқу орындарының атаулары мен сыныптары бар.
«Выход к морю» Telegram-арнасының мәліметінше, ағып кетудің нақты ауқымын бағалау қиын. Darknet-платформаларда бірнеше мың жолы бар файлдар қолжетімді — бұл әдетте сатып алушыларға «сынама» ретінде ұсынылатын ең төменгі көлем.
Ағып кеткен деректердің ішінде логиндер, құпия сөздер, телефондар және басқа да құпия мәліметтер бар ма, белгісіз. Kundelik елдегі көптеген мектептер үшін міндетті электронды жүйе және оның пайдаланушылары — миллиондаған оқушылар, ата-аналар мен педагогтар екенін ескерсек, ағып кетудің салдары айтарлықтай болуы мүмкін.
Белгілі болғандай, Kundelik платформасы оның негізін қалаушы Мұхтар Ильясовқа және серіктесі Асқар Бишигаевқа (Innovation Process Group арқылы), Динара Құлыбаеваға (MP Innovations) және технологиялары негізінде қазақстандық сервис жасалған ресейлік «Дневник.ру» ЖШҚ компаниясына тиесілі.
«Дневник.ру»-дың ең ірі бірлескен иесі құрылымдар тізбегі арқылы 49% үлеске ие кәсіпкер Гавриил Леви болып табылады. Сондай-ақ үлестер Федералдық жазаны атқару қызметі (ФЖАҚ) бұрынғы қызметкері Михаил Кауровқа (33%), бұрынғы мұнайшы Антон Сысоновқа (18%) және «Сколково» қорының бұрынғы қызметкері Алексей Соловьёвқа (3%) тиесілі. 2011 жылдан бастап компания ресейлік мемлекеттік құрылымдардан 500 миллион рубльден астам қаражат алды.
Ресейлік прототипі сияқты, Kundelik нарықтағы монополиялық жағдайы, жеке деректердің әлсіз қорғалуы және басқалармен қатар жарнаманы өшіруге мүмкіндік беретін ақылы функцияларды енгізу үшін үнемі сынға ұшырайды.
Өткенде жарнамалық интеграциялар жанжалдарға әкелді — оқушылардың электронды күнделіктерінде порнографиялық сипаттағы өнімдер пайда болды. Ата-аналар мен мұғалімдер де сервистің тұрақсыз жұмысына жиі шағымданды.
Еске салайық, өткен жылдың желтоқсанында қазақстандықтардың жеке деректері «Сирена-Трэвел» жүйесін бұзғаннан кейін ашық қолжетімділікте болды. Желіге қазақстандықтардың 2007 жылдан 2023 жылға дейінгі ішкі рейстері туралы ақпарат ағып кетті, ол Air Astana, Scat, Qazaq Air және Bek Air әуекомпанияларының ұшақтарындағы ел ішіндегі 700 мыңға жуық рейс туралы мәліметтерді қамтиды.
Дерекқорда Қазақстан азаматтарының ресейлік әуекомпаниялардың лайнерлеріндегі халықаралық рейстері туралы да деректер болды. Ағып кеткен файлдар жолаушылардың аты-жөнін, құжаттарының нөмірлерін, телефон нөмірлері мен электрондық пошта мекенжайларын қамтыды.
Кейінірек белгілі болғандай, «Сирена-Трэвел» Қазақстанда ресми тіркеусіз қызметін жүзеге асырады.