Маңғыстау облысында «Қошқар-Ата» қалдық қоймасын биологиялық рекультивациялау жобасы басталды. Облыс әкімдігі баспасөз қызметінің мәліметінше, жұмыстар Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы аясында басталған.
Lada.kz мәліметінше, қазан айынан бастап 640 гектар аумақта 1 млн түп сексеуіл көшетін отырғызу және суару жүйесін орнату жоспарлануда. Аумақ қосымша темір қоршаумен қоршалады.
Облыс әкімі Нұрдәулет Қилыбай нысанға барып, жобаны өңір экологиясы үшін стратегиялық маңызды деп атады.
«2024 жылғы зерттеу нәтижелері бойынша, қойма аумағындағы радиоактивті ластану деңгейі рұқсат етілген шекті нормалардан аспайды, осыған байланысты биологиялық рекультивация жұмыстары ұсынылды. Осы негізде 2025-2026 жылдарға арналған «Жасыл қорғаныс аймағын құру» жобасы әзірленді», — деп хабарлады облыс әкімдігі.
Бұрын қалдық қоймасы мәселесі тұрғындар мен ғалымдардың алаңдаушылығын тудырған еді. 2013 жылы Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ мамандары нысанның жанында мекендейтін кеміргіштерден гендік мутацияларды анықтады.
Әр жылдары билік көгалдандыру және қорғаныс шараларын қолдануға әрекеттенгенімен, жобалар қажетті нәтиже бермеді. 2017 жылы рекультивация құны 17,5 млрд теңгеден астам деп бағаланса, 2023 жылы бұл сома 49,5 млрд теңгеге дейін өсті.
Осылайша, басталған биологиялық рекультивация кезеңі «Қошқар-Ата» маңындағы жағдайды тұрақтандырудың бүгінгі таңдағы ең ірі әрекеті болды.
Еске салайық, бұрын «Эко Маңғыстау» үкіметтік емес мекемесінің (ҮЕМ) өкілдері қабылданып жатқан шараларға қарамастан, «Қошқар-Ата» қалдық қоймасының жоғары қаупі сақталып отырғанын мәлімдеген болатын. Олардың айтуынша, нысан өңірдің экологиясы мен тұрғындардың денсаулығы үшін елеулі қауіп болып қала береді.