Қызылордада сегіз балалы көпбалалы отбасы ауыр жағдайда қалды. Қауіпсіз тұрғын үйдің орнына әкімдік оларға Тасбөгет кентіндегі авариялық үйдегі үш бөлмелі пәтерге уақытша көшуді ұсынды. Бұл нұсқадан отбасы өмірге қауіпті деп санап, бас тартты.
Tengrinews.kz мәліметінше, 32 жастағы Айсұлу Танатканова күйеуімен бірге сегіз бала тәрбиелеп отыр. Үлкеніне 11 жас, кішісіне бір жарым жас. Отбасы облыс әкіміне ресми түрде көмек сұрап жүгінген, бірақ жауап ретінде авариялық ғимаратқа көшу ұсынылған.
«Үй кез келген сәтте қирап қалуы мүмкін. Қабырғалар көгеріп, зең басқан, ылғалдылық жоғары, су ақпайды, онда тұру қауіпті. Оның үстіне, онда небәрі 1–2 ай ғана тұруға болатынын, ал жөндеуді өз қаражатымызға жасауымыз керек екенін айтты», – дейді Айсұлу.
Қазір Танаткановтар таныстарының үйіндегі бір бөлмелі уақытша баспанада тұруға мәжбүр. Айсұлудың айтуынша, дәретхана көшеде, жиһаз жоқтың қасы, ал балалардың барлық заттары орын үнемдеу үшін рюкзактарда сақталады.
«Біз жиналатын және балалар сабақ оқитын үстел мен тоңазытқыш бар. Тағы бір мәселе: біз тұратын уақытша баспана қала сыртында орналасқан, жақындағы мектепке өте алыс. Балаларды тасымалдау қиын, әрі оған да ақша керек. Ал алда – қыс», – деп атап өтті ол.
Отбасы негізінен жәрдемақылармен күнелтеді — 125 мың теңге және «Алтын алқа» көпбалалы ана атағы үшін 30 мың теңге үстемеақы. Бұл қаражат әзер жетеді, өйткені оның едәуір бөлігі несиелерді өтеуге кетеді. Күйеуі кездейсоқ жұмыстармен айналысады.
Айсұлудың айтуынша, олар балаларымен 2019 жылдан бері тұрғын үй күтіп жүр. Алты жыл ішінде кезек баяу қозғалған — қазір отбасы 620-орында ғана.
Қалалық тұрғын үй инспекциясы бөлімінде мемлекеттік қолдау шаралары тұрғын үйге мұқтаж ретінде бірыңғай республикалық базада және «Тұрғын үйді қамтамасыз ету орталығы» («Отбасы банкі») базасында есепте тұрғандарға ғана берілетінін түсіндірді.
Ведомство «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 69-бабына сілтеме жасап, азаматтар соңғы бес жыл ішінде тұрғын үйі болмаса немесе жалғыз тұрғын үйі авариялық деп танылса, олар тұрғын үйге мұқтаж деп танылатынын мәлімдеді.
Алайда 69-баптың мәтінінде бес жылдық мерзім туралы ешқандай ескерту жоқ. Заң басқа критерийлерді көрсетеді, атап айтқанда: «олар тұратын тұрғын үй белгіленген санитарлық-эпидемиологиялық және техникалық талаптарға сай келмейді». Дәретханасы көшеде орналасқан уақытша баспана ресми түрде осы критерийге сәйкес келеді.
«Отбасы банкінде» жалдамалы және несиелік тұрғын үйді бөлу кезінде ардагерлер, жетім балалар, көпбалалы отбасылар, мүгедектігі бар адамдар мен жесірлердің басым құқығы бар екенін хабарлады. Тұрғын үйдің кемінде 70%-ы дәл осы санаттарға берілуі тиіс екені атап өтілді.
«Егер Айсұлу Танатканова тұрғын үй кезегінде тұрса және оның отбасының табысы қандай да бір мемлекеттік қолдау шарасын алу талаптарына сәйкес келсе, онда ол тұрғын үй мәселесін шешуге көмек алуға үміткер бола алады. Сондай-ақ Айсұлу Танатканова тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесін пайдалана алады», – деп жауап берді «Отбасы банкінің» филиалы.
Бүгінгі таңда Қызылордада тұрғын үй кезегінде 5500-ден астам көпбалалы отбасы тіркелген.
Айта кетейік, Айсұлу таныстарының көмегімен айына 80 мың теңгеге плюс коммуналдық қызметтермен жаңа жалдамалы тұрғын үй таба алды. Алайда бұл нұсқа да уақытша шешім болып қалады.