ФБРК редакциясы Кіші Талдыкөл көлдер тобының аумағында орналасқан жекешелендірілген учаскелерге және олардың иелеріне талдау жасауды жалғастыруда. Бұған дейін біз Сығанақ көшесінің солтүстігіндегі, «Мечта» СҮ жанындағы кейбір учаскелердің кімге тиесілі екенін қарастырған болатынбыз. Бұл бөлімде біз Сығанақ көшесінің оңтүстігіндегі, «Жасыл Квартал» тұрғын үй кешенінің қарсысындағы жағалау аумақтарының иелері туралы әңгімелеуді жалғастырамыз.
Бұл ауданда он екі учаске (жалпы ауданы 37,3664 га) 2020 жылдың тамыз айынан бастап уақытша өтеулі ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығымен «Астана -Технополис» АЭА БК АҚ (өзге көліктік-экспедициялық қызмет) иелігінде.
«Астана -Технополис» АЭА БК АҚ-ға тиесілі бес учаскенің (жалпы ауданы 19,0485 га) жер пайдалану мерзімі 2026 жылдың желтоқсанында аяқталады. Бұл учаскелер 21-320-135-5398, 21-320-135-5298, 21-320-135-5299, 21-320-135-5300 және 21-320-135-5301.
«Астана -Технополис» АЭА БК АҚ-ның жалғыз акционері «СПК Астана» АҚ болып табылады, ол толығымен тиесілі Астана қ. әкімдігіне.
«Astana» СПК АҚ сонымен қатар 21-320-135-4824 учаскесіне (ауданы 2,0914 га) 2021 жылдың шілдесінен бастап коммерциялық үй-жайлары мен паркингі бар тұрғын үй кешенін салу үшін уақытша өтеулі ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығымен иелік етеді.
Бұрын мәлімдегендей, заңгер Шыңғыс Темір, бұл аумақтар кейіннен құрылыс салушы компанияларға субарендаға беріледі. Сонымен қатар, АЭА-ға қатысушы компаниялар үшін арнайы салықтық және басқа да жеңілдіктер жиі қолданылатыны атап өтілді.
Біз СПК қызметіндегі көптеген бұзушылықтарды байқаған болатынбыз. Атап айтқанда, «Shymkent» СПК АҚ туралы сөз болып отыр. Бұған дейін ҚР Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі «Shymkent» СПК АҚ қызметінде 2019-2021 жылдардағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне сыртқы талдау жүргізген болатын.
Талдау нәтижесінде «инвестициялық жобаларды» іске асыру үшін берілген жер учаскелерін сату, тұрғын үй құрылысы, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағасын тұрақтандыру жөніндегі тиісті шараларды орындамау және Корпоративтік қордың тиісінше жұмыс істемеуі сияқты тәуекелдер анықталды.
Сонымен қатар, жерлер аукционсыз сатылғаны анықталды, бұл бәсекелестікті шектейді және кәсіпкерлік субъектілері мен мемлекеттің өзара іс-қимыл қағидаттарын бұзады. Сонымен қатар, СПК сатудан түскен ақшадан пайда тауып, оны жергілікті бюджетке аудармаған.
Талдау үш жыл ішінде Шымкент қ. әкімдігі СПК-ға кадастрлық құны 2 млрд теңге болатын жалпы ауданы 200 га-дан астам 70 жер учаскесі түріндегі мемлекеттік мүлікті бергенін көрсетті. СПК мен кәсіпкерлік субъектілері арасындағы бірлескен қызмет туралы шарттар шеңберінде жалпы ауданы 36,7 га 29 жер 5,89 млрд теңгеге сатылды. Алайда әкімдікке осы жерлер үшін бар болғаны 1 млрд теңге берілген. Жерлерді жеке меншікке бағалау құнының 10%-ына сатқан жағдайлар болғаны атап өтіледі.
Сонымен қатар, 2021 жылғы 2 қыркүйекте «Shymkent» СПК АҚ іс жүзінде ипподромды өзіне қайтарып алды, оны өзі шығаратын акциялардың ақысын төлеу есебіне. Мәміле сомасын 70 млн теңгеге бағалады. Осылайша, СПК «Шымкент қаласының ұлттық және ат спорты түрлері бойынша кешенді спорт клубы» ММ-нен ипподромды өзінің меншікті акцияларының ақысын төлеу есебіне алып жатыр.
Бұл жағдайда конкурстық рәсімдер, Жер кодексі немесе қарапайым бәсекелестік не үшін қажет екені түсініксіз. Астанада осындай схеманы бұрыннан қолданып жүргені анықталса, ешкімді таң қалдырмайды деп болжаймыз.
21-320-135-754 учаскесі (ауданы 0,3000 га) 2021 жылдың тамыз айынан бастап ЖЭС салу және пайдалану үшін бұрыннан белгілі «SAT-NS» ЖШС жеке меншігі болып табылады. ЖШС-нің құрылтайшысы - Ғабит Сатвалдиев.
Сатвалдиев сонымен қатар «Sat Group Construction» ЖШС-де де көрінеді. Бұл ЖШС осы ауданда 2021 жылдың маусым айынан бастап көппәтерлі тұрғын үй кешенін кіріктірілген үй-жайлармен, балабақшамен, емханамен және паркингпен салу үшін уақытша өтеулі ұзақ мерзімді жер пайдалану құқығымен 21-320-135-4772 учаскесіне (ауданы 0,8891 га) иелік етеді.
Айта кетейік, Ғабит Сатвалдиев Түркістан облысының әкімі Дархан Сатыбалдының бауыры болып келеді. Тағы бір бауыры, Сұңқар Сатвалдиев, «Sat Group Project» ЖШС-не ие. Бұл компания да Кіші Талдыкөл көлдерінің құрылысына қатысады. Дегенмен, әкімнің сөзінше, Сатвалдиевтердің бизнесі Сатыбалды мырзаның лауазымына ешқандай қатысы жоқ.
Жақын жерде 21-320-135-5169 учаскесі (ауданы 2,3000 га) орналасқан, ол 2022 жылдың шілдесінен бастап медицина, денсаулық және емдік дене шынықтыру кешенін салу үшін уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығымен «Cynosure» ЖШС-не тиесілі. ЖШС-нің бірінші басшысы - Айдар Сауранбаев, құрылтайшылары - Олег Ромашко, Андрей Куликов, Сабыр Асқаров, Құрбанкүл Елубаева.
«Beren-En» ЖШС 2021 жылдың мамыр айынан бастап спорт кешенін салу үшін уақытша өтеулі қысқа мерзімді жер пайдалану құқығымен 21-320-135-4823 учаскесіне (ауданы 0,5000 га) иелік етеді. Жер пайдалану мерзімі 2026 жылдың сәуірінде аяқталады. ЖШС-нің бірінші басшысы - Саят Интабаев, құрылтайшысы - Бақытгүл Тоқтамұсова.
Kompra.kz деректері бойынша, 2023 жылдың тамыз айынан бастап «Beren-En» ЖШС тендерлік өтінімде немесе баға ұсынысында дәйексіз ақпарат және/немесе жалған мәліметтер беру себебінен Самұрық-Қазына сатып алуларының адал емес жеткізушісі болып саналады.
Сонымен қатар, объектілердің біріне жоспардан тыс тексеру жүргізу нәтижесінде «Beren-En» ЖШС уәкілетті органды хабардар етпей құрылыс-монтаж жұмыстарын жүргізгені анықталды, ол үшін 2022 жылғы желтоқсанда шамамен 53 мың теңге көлемінде айыппұл салынды.
21-320-135-4720 учаскесі (ауданы 1,2620 га) 2022 жылдың қаңта