Алматы облысында «Ақ-Бұлақ» биік таулы курорты аумағында жаңа құмар ойын аймағын құру жоспарлануда. Облыс әкімдігі болашақ аймақтың шекаралары туралы қаулыны әзірлеуде, ал уәкілетті органдар шетел азаматтары үшін құмар ойын бизнесіне рұқсат етілген аумақтар тізбесіне туристік орталықты ресми түрде енгізетін заң жобасымен жұмысты аяқтауда.
Cmn.kz деректері бойынша, «Ақ-Бұлақты» дамыту туралы меморандумға Алматы облысының әкімдігі, вьетнамдық «Crystal Bay Group» компаниясы және Тимур Күлібаевқа тиесілі «Кипрос» компаниясы қол қойды.
Жобаның бастамашысы ресми түрде «Кипрос» тұлғасындағы қазақстандық тарап болып табылады, ал қаржыландырудың негізгі үлесі — шамамен 80% — Crystal Bay компаниясымен қамтамасыз етіледі. Қазақстандық серіктестер жергілікті инвестордың қатысуын және әкімдік тарапынан инфрақұрылымдық қолдауды қоса алғанда, 20% үлес қосады.
Сонымен қатар Талғар ауданы әкімінің аппаратында жеке серіктестер арасындағы инвестицияларды бөлудің түпкілікті схемасы әлі қалыптасып жатқанын және ашық құжаттарда бекітілмегенін нақтылайды. Облыс тарапынан тікелей бюджеттік қаржыландыру жоспарланбайды — мәселе тек әкімшілік рәсімдерге жәрдемдесу және инженерлік желілерді қосу туралы болып отыр.
Қазіргі уақытта «Ақ-Бұлақ» — толыққанды биік таулы курорт-қонақ үй, спортшылар үшін аккредиттелген база және қысқы демалыстың танымал орны. Бірақ оның базасында гольф-клубы, кеңейтілген қонақ үй инфрақұрылымы, шале мен таунхаустары, сондай-ақ ойын-сауық аймағы бар заманауи жыл бойы жұмыс істейтін «Ak Bulak Mountain Village» курортын құруды жоспарлап отыр.
Негізгі жаңашылдық тек шетелдік паспорты бар қонақтар ғана ойнай алатын казино аумағы болады. Құмар ойын бизнесін реттеу комитеті кешенді рұқсат етілген аймақтар тізіміне енгізу туралы заң жобасы әзірленіп жатқанын растайды. Оны іске қосу құмар ойын аймағының шекараларын белгілеу туралы әкімдіктің жеке қаулысын талап етеді.
Қазақстанда құмар ойын саласы салыстырмалы түрде шағын кіріс көзі болып қала береді. Белгілі болғандай, өткен жылы алты қазақстандық казино бюджетке 17,5 млрд теңге аударған. Салыстыру үшін: 2024 жылы Алматының туристік саласы 90,7 млрд теңге әкелді.
Осыған қарамастан, билік әлі күнге дейін казиноны шетелдік туристерді тарту құралы ретінде қарастырады, бұл 2018 жылы шетелдіктерге құмар ойындарға рұқсат берілген Вьетнамды қоса алғанда, Оңтүстік-Шығыс Азияның бірқатар елдерінің тәжірибесіне ұқсас.
Ұлттық инвестициялық «Kazakh Invest» компаниясында жоба жобалық кезеңге дейінгі сатыда тұрғанын хабарлады:
- Талғар ауданында жер телімі таңдалды;
- курорттық аймақтың бас жоспарын әзірлеу басталды;
- жобалық-сметалық құжаттаманы (ЖСҚ) дайындау жүргізілуде.
ЖСҚ сараптамасын 2026 жылдың ортасына дейін аяқтау жоспарлануда, одан кейін құрылыс-монтаж жұмыстары басталады. Талғар ауданының әкімдігінде топографиялық түсірілім аяқталғанын және материалдар келісу сатысында екенін нақтылайды.
Ірі инвестициялық жобаның басталуымен бір мезгілде курорттың бұрынғы операторы — «Ak Bulak» спорттық-сауықтыру кешені» ЖШС — өз қызметін тоқтатты.
Компания курортты 13 жыл басқарды және 2019 жылға дейін бюджетке жыл сайын шамамен 50 млн теңге тұрақты түрде аударып отырды. Бірақ 2019 жылдан кейін оның салық төлемдері дерлік нөлге дейін төмендеді: 2019 жылы 6 млн теңге, 2020 жылы 53 мың теңге, 2024 жылы 132 мың теңге. Ағымдағы жылдың жазында заңды тұлға «компанияның өтініші бойынша» ресми түрде таратылды.
Сол мекенжайда тіркелген екінші оператор — «Tau Ak-Bulak» курорттық қонақ үйі» ЖШС — жағдайында да ұқсас жағдай байқалады. Оның 2019 жылдан кейінгі салық төлемдері де күрт төмендеді: жыл сайынғы 60–70 млн теңгеден 2022 жылы 253,7 мың теңгеге және 2023 жылы 4200 теңгеге дейін. Компаниялардың қаржылық көрсеткіштерінің күрт нашарлау себептері туралы ресми түрде хабарланбайды.