«Әскери құрылыс» АҚ бір кездері әскери-стратегиялық нысандарға жататын жылжымайтын мүлік пен тауарлық-материалдық құндылықтарды жалпы сомасы 1 млрд теңгеден астам саудаға шығарды. ФБРК редакциясы аукционның мәліметтерін анықтауды жөн көрді.
Жалғыз акционері ҚР қорғаныс министрлігі болып табылатын жанжалға толы «Әскери құрылыс» АҚ тұрғын үйлер салуға маманданған.
2013 жылдан бастап қоғам Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің (ҚНРДА) назарын әртүрлі бұзушылықтар бойынша 6 рет аударды, ал 2023 жылы 350-ден астам сот ісінде фигурант болды.
Бұл жолы «Әскери құрылыс» командалық-есептеу орталығының (6694,5 ш.м.), радиолокациялық орталықтың (10011,8 ш.м.), 2ПА антенна құрылғысына арналған баспананың (жалпы ауданы 14203,8 ш.м.) және 2876 дана мөлшеріндегі тауарлық-материалдық құндылықтардың сатушысы ретінде өнер көрсетеді.
Лоттың бастапқы бағасы шамамен 3 млрд теңгені құрайды, аукцион төмендетуге жүргізіледі. 2023 жылғы 9 қазандағы бағалау бойынша жалпы бағалау құны 1 млрд теңгеден астамды құрады. Өтінімдерді қабылдау 9 сәуірде аяқталады.
Аукционға ұсынылған технологиялық құрылыстар мен басқа да тауарлар Қарағанды облысы Ақтоғай ауданындағы Тасарал елді мекенінің маңында Балқаш көлінің жағасында орналасқан. Лотқа құжаттамадағы ұсынылған картаға қарағанда, нысандар «Балқаш» торабына кіреді.
«Балқаш» бір кездері ғарыштық бақылаулар үшін пайдаланылды, 1960-жылдары әйгілі әскери полигон Сары-Шағанның маңында жұмыс істей бастаған төрт «Днестр» радиолокациялық станциясын (РЛС) біріктірді. 70-жылдардың басында тағы бір «Днепр» РЛС-ы пайдалануға берілді.
Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін жұмыс жағдайында қалған жалғыз «Днепр» РЛС-ын Ресей Федерациясы бақылады. Алайда 2023 жылғы 16 желтоқсанда Мәскеуде 2014 жылғы 2 желтоқсанда қол қойылған Қазақстанның «Балқаш» торабын ресейлік зымыран шабуылы туралы ескерту жүйесінде пайдалану тәртібі туралы келісімнің күші тоқтатылды.
Мұндай шешімнің себебі станцияның тозуы болды, ол бұрыннан заманауи талаптарға сай келмейтін.
Лотта ұсынылған басқа құжаттардың ішінде 2023 жылғы 22 желтоқсандағы «Днепр» объектісінің тауарлық-материалдық қорларының тізбесі көрсетілген жүкқұжат бар.
Құжатта сондай-ақ жеткізуші – ҚР ҚМ 53898 әскери бөлімі және сатып алушы – «Әскери құрылыс» АҚ көрсетілген.
Ресейдің «Днепр» радиолокациялық станциясын пайдаланудан бас тартқаннан кейін, ол шамамен ҚР қорғаныс министрлігінің қарамағына өткен, ал кейінірек РЛС-ты әскери ведомствоға бағынысты «Әскери құрылыс» АҚ сатып алған болып шығады.
Енді акционерлік қоғам дәл осы станцияны сатуға ниетті. Айтпақшы, сатып алушыға ешқандай ерекше талаптар қойылмайды.
Бұл жердегі мәселе, бәлкім, қазірдің өзінде тасталған станцияны сату фактісінде емес, мемлекеттің осындай нысандарға қатынасында болып отыр.
Шынымен де, «ҰК «Қазақстан Ғарыш Сапары» АҚ-ның жайлы өмір сүруіне инвестиция салуға болатын болса, ғарыштық бақылау объектісін қалпына келтіруге неге ақша салу керек?
Соңғысы, расында, ерекше тиімділігімен ерекшеленбейді, мұны елдегі қазіргі су тасқыны жағдайы айқын көрсетіп отыр. Осыған қарамастан, 2023-2024 жылдары мемлекет «ҰК «ҚҒС» АҚ-нан мониторингтің күмәнді қызметтеріне 1,4 млрд теңгеден астам жұмсады.