Бұрынғы «Фата-Моргана» кешенінің аумағы Қарағанды орталығында қалалық кеңістіктің болашағы туралы кезекті талқылау нысанына айналды. Ержанов көшесі, 31/2 мекенжайындағы учаске көпқабатты тұрғын үй кешеніне айналуы мүмкін. Бұл жағдай соңғы айларда байқалған құрылыс салушылар мен қала тұрғындарының мүдделері арасындағы қақтығыстар сериясын жалғастыруда.
Біз алдыңғы мақалада айтқандай, Қарағанды бетбұрыс кезеңін бастан өткеруде, бұл кезде ретсіз құрылыс біртіндеп регламенттелген үдеріске орын беруде. Бұрынғы «Фата-Моргана» кешенімен болған жағдай осы үрдістің тағы бір мысалына айналуда.
Бұл аумақ бұрын қоғамдық-іскерлік аймаққа жатқызылып, өзіне әртүрлі нысандарды: түнгі караоке-клубты, орыс моншасын, фотостудияны және тіпті иттерге арналған қонақүйді қамтыды. 2023 жылы кешен сатуға қойылды, алайда қазір хабарландыру мұрағатта, ал оның ағымдағы мәртебесі туралы нақты ақпарат жоқ.
Қала белсенділері, оның ішінде блогерлер Денис Денски және Белла Филимонова, әлеуетті өзгерістерге алаңдаушылық білдірді.
«Төбеде оны бөлшектеумен айналысатын жұмысшылар көрінеді, ал қақпадағы саңылау арқылы аулада құрылысшылардың жұмыс істеп жатқанын көре алдым. Төбені бөлшектеу жүріп жатыр, бірақ мұнда жаңа ғимараттар салына ма, оны нақты айту қиын. Дегенмен, бұл туралы күдік бар», - деп Денски өзінің әлеуметтік желілерінде бақылауларымен бөлісті.
Қоғамдастықта ерекше алаңдаушылық тудыратыны - ағаштардың кесілуі және «жабық элиталық аймақтың» құрылу мүмкіндігі.
«Жан-жақты нүктелік құрылыс қаланы да, оның тұрғындарын да аямайды. Барлығының ортасында, әдеттегідей, қаржылық пайда тұр», – деп атап өтті блогер.
Бір қызығы, жазбаның астындағы пікірлерде Қарағанды қаласы әкімдігінің аккаунты жағдайға жақында жауап берді: «Мақсатты пайдалану – қоғамдық-іскерлік ғимаратты және қосалқы үй-жайды пайдалану. ҚПЖ сәйкес (егжей-тегжейлі жоспарлау жобасы – ФБРК ред. ескертпесі) «Жаңа қала» КТҮК құрылысы (көппәтерлі тұрғын үй кешені – ФБРК ред. ескертпесі) көзделмеген».
Осы аумақтың мақсатын өзгерту бойынша қоғамдық тыңдаулар жоспарланған немесе өткізілген бе деген сұрақ ашық күйінде қалып отыр. Бұл аспект қала тұрғындарының қаланы жоспарлау мәселелеріне назарының артуы аясында ерекше маңызды.
МҮДДЕЛЕР ҚАЙШЫЛЫҒЫ ЖАЛҒАСУДА
«Фата-Моргана» аумағымен болған жағдай Қарағанды мен Қазақстанның басқа қалалары кездесетін кеңірек проблематиканы көрсетеді. Құрылыс салушылар орталық аудандардағы тартымды учаскелерді барынша тиімді пайдалануға ұмтылады, ал тұрғындар қалыптасқан қалалық ортаны және жасыл желектерді сақтауды қолдайды.
Қаланың құрылыс нарығын бақылау заңды сұрақтар тудырады. «Жилой Фонд» ЖШС тіпті құжаттаманың толықтығы мен ашықтығы күмән тудырған жағдайларда да қаладағы перспективалы учаскелерге бірнеше рет қол жеткізді.
Сонымен қатар, нарықтың басқа қатысушылары көбінесе жұртшылықпен жұмыс істеуде үлкен икемділік танытуға мәжбүр, кейде бұл олардың жобаларының экономикалық тиімділігіне зиян келтіреді. Неғұрлым теңдестірілген көзқарастың қажеттілігі туралы сұрақ туындайды: қоғамдық пікірді де, қала инфрақұрылымын дамытуға инвестиция салатын құрылыс салушылардың мүдделерін де ескеру маңызды.
Кеңірек контексте, Қарағандының құрылыс саласы кешенді өзгерістер қажеттілігіне тап болып отыр. Қаржы ағындарының ашықтығы, қажетті лицензиялардың болуы және үлестік құрылыс саласында тиісті қадағалауды қамтамасыз ету – осы аспектілердің барлығы үдеріске қатысушылардың мүдделерін қорғау үшін одан әрі дамуды және жетілдіруді талап етеді.
Заңнамаға қатаң сәйкес жұмыс істеуге ұмтылатын және сатып алушыларға кепілдік беретін құрылыс салушылардың нарықта пайда болуы неғұрлым өркениетті құрылыс нарығының қалыптасуына ықпал етуі мүмкін. Бұл үдерістің барлық қатысушыларының, соның ішінде болашақ тұрғындардың да мүдделері бірдей дәрежеде ескерілетін жүйені құрудағы маңызды қадам.
Қала билігі екі оттың арасында қалып отыр: бір жағынан, қаланы дамыту және инвестициялар тарту қажет, екінші жағынан – қала тұрғындарының пікірін ескеру және олардың өмір сүру сапасының нашарлауына жол бермеу керек. Дәл осы себепті әкімдіктің тұрғын үй құрылысының егжей-тегжейлі жоспарлау жобасына сәйкес келмейтінін көрсететін пікірі қаладағы құрылысты реттеуге жаңа көзқарасты білдіруі мүмкін.
ЫМЫРА ІЗДЕУДЕ
Қаланың әртүрлі аудандарындағы осындай қақтығыстарды шешу тәжірибесі барлық мүдделі тараптар үшін бағыт-бағдар бола алар еді. Шешім қабылдау үдерісінің ашықтығы, тұрғындардың пікірін ескеру, барлық қала құрылысы нормаларын сақтау – міне, осы принциптер құрылысқа жаңа көзқарастың негізіне айналуы мүмкін.
Мүмкін, бұрынғы «Фата-Моргана» кешенінің аумағы үшін коммерциялық нысандарды демалыс аймақтарымен және жасыл желектерді сақтаумен біріктіретін көпфункционалды қоғамдық кеңістікті құру шешім бола алар еді. Мұндай тәсіл жер иелерінің мүдделерін ескеруге мүмкіндік берер еді, сонымен бірге қалыптасқан қалалық экожүйені бұзбайды.
ҚОРЫТЫНДЫЛАР
Қазіргі жағдай – Қарағандының құрылыс саласы бетбұрыс кезеңінде екенінің тағы бір дәлелі. Стихиялық құрылыс біртіндеп неғұрлым реттелген үдеріске орын беруде, мұнда жұртшылықтың дауысы барған сайын маңызды рөл атқарады.
Тұрғындар мен құрылыс салушылар арасындағы қарама-қайшылық – бұл жай ғана мүдделер қақтығысы емес, барлық тараптардың қажеттіліктерін ескеретін қалалық ортаны дамытудың жаңа тәсілдерін әзірлеу мүмкіндігі. Қала билігінің бұл үдерістегі рөлін асыра бағалау қиын – дәл солар оңтайлы шешімді табуға көмектесетін модератор бола алады.
Осындай жағдайлардың сәтті шешілуі Қарағандының және жалпы Қазақстанның бүкіл құрылыс саласы үшін маңызды прецедент жасай алады, бұл қаланың оның тұрғындары мен қоршаған ортасына зиян келтірместен дамуы мүмкін екенін көрсетеді. Сайып келгенде, үдеріске қатысушылардың барлығының мүдделерінің теңгерімі – қалалық кеңістіктің үйлесімді дамуының кепілі.