Қоғам қайраткері Дидар Смағұлов Қазақстанға вакциналар сатып алу кезінде сыбайлас жемқорлық схемаларының белгілері барын мәлімдеп, Мемлекеттік қызмет істері агенттігіне (МҚІА) және АҚШ Елшілігіне өтініш жолдады. Ол денсаулық сақтау министрлігі француздық Sanofi компаниясының мүдделерін лоббилеп, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) ұсынымдарын елемейді деп мәлімдейді.
Смағұлов Facebook-тегі парақшасында жазады, 2013 жылдан бастап Қазақстан Sanofi компаниясының жасушасыз вакциналарын — «Гексаксим», «Пентаксим» және «Адасель» — 149,5 млрд теңгеге сатып алған. Сонымен қатар, 2012 жылы ДДСҰ тиімділігі төмен және жиі ревакцинацияны қажет ететіндіктен жасушасыз препараттарға көшуге асықпауға кеңес берген.
Смағұлов дәл осы қымбат жеткізілімдер денсаулық сақтау министрлігі тарапынан «негізсіз лоббилеудің» себебі болды деп есептейді.
Ол 2018 жылғы АҚШ Бағалы қағаздар және биржалар жөніндегі комиссиясының (SEC) ресми релизіне сүйене отырып, ықтимал «қайтарым төлемдер» туралы мәлімдеді. Құжатта Sanofi бөлімшелері әртүрлі елдерде, соның ішінде Қазақстанда да, лауазымды тұлғаларға пара бергені туралы мәліметтер бар. АҚШ-тағы айыптауларды реттеу үшін компания заңсыз пайда мен айыппұл ретінде $25 млн (12,9 млрд теңге) төледі.
Қоғам қайраткерінің айтуынша, сол жеткізілімдер кезеңінде аты шыққан кейбір шенеуніктер кейін жоғарылатылған.
Оның сөзінше, санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің отырысында ол ведомство басшысы Санжарым Бейсеноваға және денсаулық сақтау бірінші вице-министрі Тимур Сұлтанғазиевке Sanofi өкілдерінің денсаулық сақтау министрлігі тәуелсіз деп атайтын сараптамалық комиссиялардың отырыстарына қатысу себептері туралы сұрақ қойған.
Смағұлов Сұлтанғазиев «компанияның қатысуын жоққа шығарғанын» айтады, алайда қоғам қайраткерінің өзі бұрын ұсынылған хаттамаларға сілтеме жасайды, онда негізгі баяндамашылар қатарында Sanofi қызметкерлері көрсетілген.
Смағұловтың айтуынша, ол мұны әдейі адастыру деп бағалайды. Осыған байланысты қоғам қайраткері АҚШ Елшілігіне «вице-министр тарапынан жасалған алдау фактісі бойынша» МҚІА-ға өтініш бергенін хабарлады.
Сондай-ақ ол АҚШ Елшілігіне заңсыз төлемдер аударылуы мүмкін қазақстандық лауазымды тұлғалардың есімдерін қоса алғанда, мәліметтерді ұсыну туралы сұрау жіберді.