ФБРК редакциясына Өскемен қаласының өнеркәсіптік-азаматтық құрылыс саласындағы кейбір ірі тендерлер өзара байланысты «Востоквзрывпром» ЖШС және «Kurylys Group RK» ЖШС арасында өткізілетіні белгілі болды. Дереккөздің болжауынша, компаниялар басқа ұйымдардың бәсекелестік ықтималдығын төмендету мақсатында әдейі бір-біріне әлеуетті бәсекелес ретінде шығады.
Бұған дейін мемлекеттік сатып алу порталында автомобиль жолдарын, жылу желілерін және канализациялық коллекторды салу және реконструкциялау бойынша конкурстар жарияланған, оларда «Востоквзрывпром» ЖШС және «Kurylys Group RK» ЖШС әлеуетті өнім берушілер ретінде өнер көрсеткен. Конкурстардың жеңімпазы осы компаниялардың бірі болған.
«Востоквзрывпром» ЖШС құрылтайшылары мәслихат депутаты Дмитрий Сомов және оның жұбайы Елена екені белгілі. «Kurylys Group RK» ЖШС басшысы болып Александр Андрейчук тіркелген. Сонымен қатар, Сомов пен Андрейчук, бір қарағанда бәсекелес екі компанияның өкілдері, «Inert M Тrade» ЖШС серіктестері болып табылады.
Андрейчук сондай-ақ «ADN Construction» ЖШС және «ВостокПромЭксперт» ЖШС компанияларында да көрінеді. Жоғарыда аталған компаниялардың барлығы құрылыспен айналысады. Компаниялардың бірдей адамдармен байланысты болуына байланысты, құрылыс саласында бәсекелестікті жою мақсатында бизнесті әдейі бөлшектеу жүріп жатыр деп болжануда.
Сомов пен Андрейчуктың компаниялары жергілікті жұртшылық тарапынан жұмыс сапасына және тапсырыстарды алудың заңдылығына қатысты бірнеше рет шағым тудырды. 2020 жылы «Востоквзрывпром» ЖШС даулы қоғамдық талқылаудың қатысушысына айналды, оған қатысушылар жергілікті билікті Сомов компаниясының мүдделерін лоббилеуде күдіктенді.
Сол кезде «ГРК «Топаз» ЖШС директоры Болат Бағадаев «Востоквзрывпром» компаниясында қажетті техника мен мамандардың жоқтығына қарамастан конкурстарды ұтып алады деп мәлімдеген. Ұзаққа созылған сот талқылауларының нәтижесінде «Востоквзрывпром» ЖШС мемлекеттік сатып алудың ұждансыз қатысушысы деп танылды.
2022 жылы мемлекеттік сатып алудың ұждансыз қатысушысы болып «Kurylys Group RK» ЖШС танылды. Алайда 2023 жылы компания келісімшарт бойынша уәделерін қайта бұзып, реконструкцияланған Өскемен - Алматы жолының ашылуын кешіктірді.
2024 жылдың басында Павлодар қаласы әуежайының жасанды ұшу-қону жолағын реконструкциялауға 14,6 млрд теңге сомасына тендер өтті. Конкурстың жеңімпазы «Kurylys Group RK» ЖШС болды, оның электрондық депозитарийге сәйкес, тиісті жұмыс тәжірибесі жоқ.
Компаниялардың бұрын мемлекеттік сатып алудың ұждансыз қатысушылары деп танылуына және кейбір кәсіби қасиеттерінің жоқтығына қарамастан, «Востоквзрывпром» ЖШС және «Kurylys Group RK» ЖШС беделі ешқандай шығынға ұшырамағаны анық. Компаниялар әлі де тендерлерді ұтып алып, ірі жобаларды алуда.
Уәкілетті органдар аталған компаниялардың байланыстары мен қызметіне назар аударып, бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнаманың бұзылуына қатысты тиісті тергеу жүргізеді деп үміттенеміз.