Қазақстанда экологиялық қауіпсіздік мәселелері үлкен қоғамдық қызығушылық тудырады. Осындай өткір мәселелердің бірі – дезинсекция, атап айтқанда: жапырақ кеміретін және сорғыш зиянкестерден қорғау үшін өңдеу кезінде қолданылатын препараттар.
2023 жылдың жазында ФБРК редакциясы материалдар сериясын жариялады, онда ел өңірлерінде жәндіктерді немен улайтыны туралы айтылды. Біз жергілікті биліктің мақұлдауымен қалалық ортада қолданылатын пестицидтердің қаншалықты қауіпті екенін және препараттардың тірі ағзаларға, соның ішінде адамдарға қалай теріс әсер етуі мүмкін екенін бірнеше рет атап өттік.
Биыл біз айдарды жалғастыруды жоспарлап отырмыз және оны астанада дезинсекция кезінде қолданылатын препараттардан бастаймыз.
Астана қаласының қоршаған ортаны қорғау және табиғат пайдалану басқармасының мәліметінше, қалада және оған іргелес аумақтарда қансорғыш жәндіктерге қарсы дезинсекциялық іс-шаралар сәуірден қазанға дейін тұрақты негізде жүргізіледі.
Дезинсекция саябақтар, скверлер, тұрғын алаптар, сондай-ақ су айдындары аумағында жүргізілмек. Су айдындарында «Бактицид» биопрепараты, ал ашық жерлерде «Ультрагран» препараты қолданылатыны хабарланды.
Бұл екі препарат та бұрын өткен жылы астанада қолданылған болатын. Олардың әсерін еске түсірейік. «Бактицид» биологиялық препараты қауіпсіз препараттарға жатады, ал «Ультрагранның» құрамына «Хлорпирифос» және «Циперметрин» заттары кіреді. Ал бұл адам денсаулығы үшін мүлдем басқа қауіп деңгейі туралы әңгіме.
- Хлорпирифос аутизммен туылған балалардың ықтималдығын арттырады, ерте жаста дене салмағының төмендеуіне, когнитивтік және физикалық қабілеттердің бұзылуына әкеледі. Ересек адамға әсер еткенде адамның жүрек-қан тамырлары, тыныс алу және орталық жүйке жүйелеріне күйретуші әсер етеді.
- Циперметрин ерлердің репродуктивті жүйесіне уытты әсер етеді, сүйек кемігінің микроядроларының көбеюіне және суицидтік бейімділіктің пайда болуына ықпал етеді. Зат сүтқоректілердің орталық жүйке жүйесіне теріс әсер етеді және мысықтар, балықтар, аралар мен су жәндіктері үшін өте уытты.
Айта кету керек, 2023 жылы өсімдіктерді өңдеу кезінде астанада «Бактицид» пен «Ультраграннан» басқа, қауіпсіз биопрепараттар «Экстрасол» және «Изабион», сондай-ақ «Энжио» және «Актара» пестицидтері қолданылды, олардың әсер етуші заттары да адамдарға теріс әсер етеді және су организмдеріне өте зиянды.
Сонымен қатар, өткен жылдың тамыз айында астананың тұрғын алаптарында дезинсекциялық іс-шаралар жүргізілді, оған әкімдік жергілікті тұрғындарды өңдеудің сапасына жеке көз жеткізуге шақырды.
Дезинсекция жоғарыда аталған «Хлорпирифос» және теріні, шырышты қабықты тітіркендіретін, тыныс алу жолдарына теріс әсер ететін «Малатион» препаратын қолдану арқылы жүргізілді.
ФБРК редакциясы бұрынғыдай әкімдіктерге қала тұрғындарын қолданылатын препараттардың қаупі туралы ескертуді, сондай-ақ дезинсекция жүргізу кезеңінде сақтық шаралары туралы (түнде терезелерді жабу, балалардың шөпте ойнауына жол бермеу және т.б.) хабарлауды сұрайды.
Біз сондай-ақ қала билігі қоғамның әлеуметтік жауапкершілікті арттыру және халықтың денсаулығы туралы көбірек ойлау туралы үндеулерін естіп, жасыл желектерді өңдеу кезінде зияны аз препараттарды қолдана бастайды деген үмітімізді жоғалтпаймыз.
Жалғасы бар ...