Әлеуметтік желілерде Шығыс Қазақстан облысы (ШҚО) Катон-Қарағай ауданының тұрғындарының хаты таралуда, онда сатиралық сериалдың сюжетіне ұқсас оқиға баяндалады. AMANAT партиясынан аудандық мәслихаттың депутаты Дәурен Кәлібеков сайлаушылардың мүддесін білдіруге шақырылған, бірақ көп миллиондық қарызы бар жанжалдың ортасында қалды.
Жарияланған ұжымдық хатқа сәйкес, мәселе 127 млн теңгеден астам қарыз туралы болып отыр. Салыстыру үшін, бұл шағын ауылдық округтің жылдық бюджеті немесе бірнеше ондаған мұғалімнің жалақысы. Алайда депутат Кәлібеков бұл соманы жеткілікті маңызды деп санамайтын сияқты.
Оқиға 2020 жылдың желтоқсанында, кредиторлар алғаш рет қарыз бойынша талап қойған кезде басталды. Хат авторларының нұсқасы бойынша, Кәлібеков компания басшысы бола отырып, бизнес-серіктестерінің сеніміне кіріп, үлкен сомаға қарыз алған. 2021 жылдың наурызында тараптар медиативтік келісімге қол қойды: 2023 жылдың 1 тамызына дейін қаражатты қайтару. Мерзім өтті, ақша қайтарылмады, бірақ құнды нәрсе пайда болды — депутаттық мандат.
2023 жылдың 26 наурызында, өндіріп алу туралы сот қаулысы оған ілініп тұрған кезде, Кәлібеков депутат болып сайланды. Кездейсоқтық па? Кім біледі. Хат авторлары медиативтік келісім адал есеп айырысу үшін емес, сайлауға қатысуға кедергілерді жою мақсатында жасалған деп күдіктенеді. Ал мандат алған соң, халық қалаулысы сот шешімдерін орындауға деген қызығушылығын күрт жоғалтты.
Қазір Кәлібеков қасақана төлемеушілер тізімінде, оған шетелге шығуға тыйым салынған, мүлкі тәркіленген. Бірақ депутаттық мәртебе қауіпсіздік жастығына айналды. Бір азаматтар әлеуметтік төлемдер үшін кезекте тұрғанда, сайланған өкіл 127 млн теңге көлеміндегі қаржылық міндеттемелерді елемейді.
Бірақ қарыздар оқиғаның бәрі емес. Хатқа сәйкес, Кәлібеков әкесінен ауылшаруашылық мақсатындағы жерлерді алған, бірақ демалыс базасына арнап жердің мәртебесін заңсыз өзгерткен. Мемлекеттік органдар бұл шешімді сотта даулап, жеңіп шықты. Сот бұрынғы мәртебені қайтаруды міндеттеді. Дегенмен, хат авторлары депутаттың бағынбаудан бас тартқанын және жерді коммерциялық мақсатта қолдануды жалғастырып жатқанын айтады.
Депутаттың үстінен сот шешімдері ілініп тұрған кезде, мәслихат аудандық бюджетті бекітуді, оның орындалуын бақылауды, азаматтардың құқықтарын қорғауды жалғастыруда және осы шешімдердің барлығына Кәлібеков қатысады.
Сонымен, мұндай кандидат фильтрлерден қалай өтіп, өкілді органға келді? Оны адалдық критерийлеріне сәйкестігіне ешкім тексермеді ме? Немесе тексерді, бірақ нәтижелер біреуді қанағаттандырды ма?
Хат авторлары облыс әкімдігінен, прокуратурадан, мемлекеттік қызмет істері агенттігінен және мәслихаттың өзінен реакция талап етеді. Өйткені, егер депутат жазасыз түрде сот шешімдерін елемесе, миллиондаған қарыздарды қайтармаса және жер заңнамасын бұзса, онда қарапайым азаматтарға мұны істеуге не кедергі? Немесе олар үшін бір заң, ал таңдаулылар үшін басқа заң ба?
Кәлібеков мандатын алған AMANAT партиясы әзірше үндемей отыр. Алайда, дәл партиялар билікке көтергендері үшін жауапты.
Мұнда кімнің дұрыс, кімнің кінәлі екенін нақты айту қиын — бұл үшін істің барлық мән-жайын мұқият тексеру қажет. Бірақ бір нәрсе анық: мәслихат депутаты көп миллиондық қарыздары және сот талқылаулары бар жанжалдың ортасында қалғанда, бұл жеке жанжал емес, билікке деген сенім мәселесі.
Оқиға, әдеттегідей, бәрін өз орнына қояды, ал ФБРК редакциясы оқиғалардың дамуын мұқият бақылайды.
Жалғасы бар...