(5 наурыз 2026 | Дереккөз: Hronika.kz)
Ақтөбеде мемлекеттік шекара арқылы жаппай темекі контрабандасы бойынша қылмыстық істі қарау аяқталды. Сот он адамды кінәлі деп таныды, олардың арасында шекара қызметінің қызметкерлері мен азаматтық қатысушылар бар.
КОНТРАБАНДА СХЕМАСЫ ҚАЛАЙ ЖҰМЫС ІСТЕДІ
Hronika.kz хабарлауынша, қылмыстық схема 2024 жылғы қаңтардан тамызға дейін жұмыс істеді. Ұйымдастырушылар Біріккен Араб Әмірліктерінен (БАӘ) Түрікменстан аумағы арқылы Қазақстанға, одан әрі Еуразиялық экономикалық одақтың (ЕЭО) басқа елдеріне темекіні заңсыз әкелу жоспарын әзірледі.
Үкім деректері бойынша, мемлекетке келтірілген залал 7 млрд 358 млн 700 мың теңгені құрады.
Темекі салынған контейнерлер Қазақстан мен Түрікменстан арасындағы бейтарап аймаққа жеткізілді. Түнде жүк тартқыштар «Даля» шекара заставасының қызметтік қақпасы арқылы шекарадан өтіп, жүргізушілер контейнерлерді іліп, оларды кедендік бақылаусыз Қазақстан аумағына тасымалдады.
Заңсыз әрекетті жасыру үшін жалған құжаттар пайдаланылды. Оларда жүк алушы ретінде жұмыс істемейтін «Diamir Trans LTD» ЖШС көрсетілді. Шекарадан өткеннен кейін темекі Ақтаудағы өндірістік базаға жеткізіліп, онда оларды қайта тиеп, Қазақстан мен Ресейдегі сатып алушыларға жіберді.
ШЕКАРА ҚЫЗМЕТІ ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРІ ҚАНДАЙ РӨЛ АТҚАРДЫ
Тергеу шекара бөлімшелерінің жекелеген қызметкерлері жүк көліктерінің шекарадан кедергісіз өтуін қамтамасыз еткенін анықтады. Іс материалдары бойынша, олар заставадағы бейнебақылау камералары мен радиолокациялық станцияларды өшіріп, шекара нарядтарын бекеттерден алып тастап, көліктердің кіруі үшін қызметтік қақпаларды ашқан.
Үкімде көрсетілгендей, схеманы ұйымдастыруда шешуші рөлді ҚР ҰҚК Шекара қызметі Академиясының оқу заставасының бастығы Олжас Ерланов атқарған.
Іске әскери қызметшілер де тартылған:
- Ерболат Бекқасым — «Темір Баба» шекара бөлімшесінің капитаны;
- Диас Берикбосынов — «Даля» шекара бөлімшесінің бастығы;
- Галымжан Түкбай — осы бөлімше бастығының орынбасары.
Темекі тасымалдауға жүргізушілер Жандос Рахимбаев, Кайрат Кемалов, Наиль Койшинов және Еркин Куватов тартылды.
Сондай-ақ, схемаға жүкті Ақтаудағы өндірістік базаға дейін алып жүрген Нуржан Айтпаев пен Аслан Джуматаев да қатысты.
СОТ ҚАНДАЙ ЖАЗАЛАР ТАҒАЙЫНДАДЫ
Сот схеманың барлық қатысушыларын кінәлі деп танып, әртүрлі мерзімдерде жаза тағайындады.
- Нуржан Айтпаев пен Аслан Джуматаев 1 жыл 5 ай бас бостандығынан айыру жазасын алды, алайда амнистия бойынша мерзім қысқартылып, тағайындалған жаза өтелді деп танылды.
- Жандос Рахимбаев пен Кайрат Кемалов мүлкі тәркіленіп, 9 ай бас бостандығын шектеуге сотталды.
- Наиль Койшинов пен Еркин Куватов 6 ай бас бостандығын шектеу жазасын алды.
- Олжас Ерланов 1 жыл 6 ай бас бостандығынан айыру жазасын алды, алайда амнистия бойынша мерзім 9 айға қысқартылып, жаза өтелді деп танылды.
- Ерболат Бекқасым 1 жыл минималды қауіпсіздік колониясында жазасын алды, бірақ амнистия бойынша мерзім қысқартылғаннан кейін босатылды.
- Диас Берикбосынов 5 жыл бас бостандығынан айыруға сотталды.
- Галымжан Түкбай 4,5 жыл бас бостандығынан айыру жазасын алды.
Кейін Қазақстан Республикасы Әскери сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы шешімдердің бір бөлігін өзгертті. Берикбосынов пен Түкбайға жаза өтеу шарттары жеңілдетіліп, минималды қауіпсіздік мекемелері тағайындалды.
Сонымен қатар, алқа Айтпаев пен Джуматаевты амнистияға байланысты жазадан толық босатты. Басқа да бірқатар сотталғандардың жаза мерзімдері қысқартылды.