(27 ақпан 2026 | Дереккөз: ҚР Қаржылық мониторинг агенттігінің баспасөз қызметі)
Солтүстік Қазақстан облысында лицензиясыз пайызбен несие берудің заңсыздығы туралы қылмыстық істі тергеу аяқталды. Қаржылық мониторинг агенттігінің (ҚМА) мәліметінше, бұл он жылдан астам уақытқа созылып, сот даулары мен мүлікті тәркілеумен қатар жүрген жүйелі әрекет болған.
НЕСИЕ БЕРУ СХЕМАСЫ ҚАЛАЙ ЖҰМЫС ІСТЕДІ
Тергеу нұсқасы бойынша, 2013 жылдан 2025 жылға дейін күдікті тиісті лицензиясыз жеке және заңды тұлғаларға мүлікті кепілге алып, пайызбен ақшалай несиелерді жүйелі түрде берген.
Мәмілелерге заңдылық көрінісін беру үшін шарттарда нақты берілген қаражаттан едәуір асатын сомалар көрсетілген. Оларға алдын ала есептелген сыйақылар енгізілген.
Несиелер бойынша ай сайынғы сыйақы несие сомасының 5-тен 10%-на дейін құраған, бұл жылдық 60–120%-ға тең.
ЖАЛҒАН МӘМІЛЕЛЕР ЖӘНЕ СОТ ТАЛҚЫЛАУЛАРЫ
Тергеу қаражаттың қайтарылуын қамтамасыз ету үшін мүлікті сатып алу-сатудың жалған шарттары ресімделгенін көрсетеді. Іс жүзінде олар несиелерді жасыру үшін пайдаланылған.
Сондай-ақ, ҚМА ақпараты бойынша, күдікті сот талқылауларын бастаған, нәтижесінде 11 млн теңге сомасы әртүрлі құжаттар негізінде екі рет өндірілген. Сонымен қатар, сотқа міндеттемелердің нақты орындалуы туралы мәліметтер берілмеген делінеді.
Іс материалдарында күдіктінің қарыз алушыларға ақша немесе жылжымайтын мүлікті беруге мәжбүрлеу мақсатында физикалық зорлық қолданғаны және психологиялық қысым көрсеткені айтылады.
ТАБЫС ЖӘНЕ МҮЛІКТІ ТӘРКІЛЕУ
Тергеу деректері бойынша, заңсыз әрекеттен түскен табыс 1,8 млрд теңгеден асқан.
Сот санкциясымен қылмыстық жолмен табылды деп есептелетін, жалпы құны 1,1 млрд теңге болатын мүлікке тыйым салынды. Тәркіленген активтердің арасында:
- 2 пәтер;
- 2 тұрғын үй;
- жер телімі;
- LAND ROVER RANGE ROVER және HYUNDAI STARIA автомобильдері.
Күдіктіге қатысты қамауда ұстау түріндегі бұлтартпау шарасы таңдалды. Қылмыстық іс сотқа жолданды.