«Сұңқар» (Союз-5 жобасы) зымыран-тасығышының Байқоңыр ғарыш айлағынан алғашқы сынақ ұшырылымы қайта кейінге шегерілді — енді 13-16 сәуір аралығына жоспарланды. Бұған дейін ұшырылым техникалық себептермен және жабдықты қосымша тексерулерге байланысты бірнеше рет кейінге шегерілген болатын.
ҰШЫРЫЛЫМ НЕГЕ КЕЙІНГЕ ШЕГЕРІЛДІ
ҚазТАГ мәліметінше, мерзімнің ауыстырылуы ұшыру кешені мен зымыран жүйелерінің жабдықтарын қосымша тексеру қажеттілігіне байланысты.
«Қажетті тексерулер жүргізіліп, ескертулер жойылғаннан кейін Мемлекеттік комиссия ұшыру күні туралы шешім қабылдайды», — делінген хабарламада.
БАЙҚОҢЫРДА НЕ БОЛЫП ЖАТЫР
«Союз-5» зымыран-тасығышы пайдалы жүктің макетімен 31 наурызда 42 алаңының монтаждау-сынау корпусынан шығарылып, 45 алаңының ұшыру құрылғысына тік күйде орнатылды.
Бұл ұшыруға дайындық соңғы кезеңде екенін білдіреді, дегенмен түпкілікті шешім тексеру нәтижелеріне байланысты болады.
МӘНМӘТІН МЕН МАҢЫЗЫ
Ұшырылым «Бәйтерек» жобасы аясында жүргізілуде — бұл Қазақстан мен Ресейдің 2004 жылы құрылған және Нұрсұлтан Назарбаев пен Владимир Путиннің қатысуымен 2005 жылы ресми түрде іске қосылған бірлескен бастамасы.
Жоба Байқоңырда «Союз-5» зымыран-тасығыштарына арналған ұшыру кешенін салуды көздейді, алайда оны іске асыру мерзімдері бірнеше рет кейінге шегерілді: 2021 жылы ұшыру 2023 жылға жоспарланған еді. 2023 жылы ол 2025 жылға ауыстырылды. Ал 2025 жылы — 2026 жылдың басында ұшырылатыны жарияланды.
Сонымен қатар, 2026 жылғы қаңтарда ФБРК редакциясы жобаның ағымдағы мәртебесі туралы сұрақпен жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігіне ресми сұрау салған болатын. Ведомство 2025 жылғы ақпаннан бастап жабдықтар жеткізілгенін, жазда сынақтар басталғанын, ал 2025 жылғы 11 қарашада олардың кешенді кезеңі басталғанын хабарлады.
Ұшыру күніне қатысты белгісіздік аясында жоба төңірегінде коммерциялық қызығушылық та қалыптасты. Наурыз айының соңында Instagram-да «Сұңқар» ұшырылымының «куәгері» болуды ұсынатын тур жарнамасы табылды. Бұл хабарландыруларда ұшырылым 27 наурызда көрсетілген, бірақ іс жүзінде бұл мерзімде ұшыру өткізілмеді.
Министрліктің айтуынша, алғашқы ұшырудың нақты күнін сынақтар аяқталғаннан кейін Қазақстан-Ресей мемлекетаралық комиссиясы белгілеуі керек еді. Сол кездегі жобаның құны 90,8 млрд теңгені құрады, оның 81,3 млрд теңгесі игерілген.