Негізгі мазмұнға өту

Прагада тәуелсіз БАҚ-ты қорғау митингісіне 450 мыңға жуық адам шықты

Submitted by Aisulu Muratqyzy on
Прага

15 қарашада Прагада үкіметтің қоғамдық теледидар мен радионы қаржыландыруды өзгерту жоспарларына қарсы жаппай наразылық акциясы өтті. Ұйымдастырушылардың бағалауы бойынша, митингке 350-ден 450 мың адамға дейін шықты.

ПРАГАДАҒЫ ЖАППАЙ НАРАЗЫЛЫҚ

Прагада тәуелсіз БАҚ-ты қорғау митингісіне 450 мыңға жуық адам шықты

Reuters агенттігінің хабарлауынша, демонстрация Летна саябағында «БАҚ-қа қол тигізбеңдер» ұранымен өтті. Ұйымдастырушы ретінде «Демократия үшін миллион сәт» қоғамдық қозғалысы әрекет етті.

Қозғалыс төрағасы Микулаш Минарж қатысушылардың санын шамамен 400 мың адам деп бағалады. Егер бұл деректер расталса, акция 1989 жылғы Барқыт революциясынан бергі Чехиядағы ең ірі шараға айналуы мүмкін. Полиция наразылық білдірушілердің саны туралы ресми бағалау ұсынған жоқ.

ҮКІМЕТ БАҚ-ты ҚАРЖЫЛАНДЫРУДЫ ӨЗГЕРТУДІ ҰСЫНДЫ

Прагада тәуелсіз БАҚ-ты қорғау митингісіне 450 мыңға жуық адам шықты — 2

Наразылықтардың себебі Чехия үкіметінің 2026 жылғы 19 маусымда парламентке енгізген заң жобасы болды. Құжат қоғамдық БАҚ-ты қаржыландырудың қолданыстағы жүйесін жоюды көздейді.

Қазіргі уақытта Чех теледидары мен Чех радиосы азаматтар мен компаниялардың міндетті төлемдері есебінен қаражат алады. Үкімет бұл жарналарды жоюды және хабар таратушыларды мемлекеттік бюджеттен қаржыландыруға көшіруді ұсынады.

Ұсынылған модельге сәйкес, қоғамдық БАҚ-ты қаржыландыру шамамен 15%-ға қысқарады. Хабар таратушылардың өкілдерінің бағалауы бойынша, бұл Чех теледидарының номиналды бюджетін 2008 жылғы, ал Чех радиосының бюджетін 2005 жылғы деңгейге қайтарады.

24 қазандағы ресми мәлімдемесінде Чех радиосы реформа оның қаржыландыруының жылына шамамен 400 млн кронға қысқаруына әкелетінін ескертті. Хабар таратушының басшылығы жеткілікті кепілдіктерсіз мемлекеттік қаржыландыруға көшу редакциялық тәуелсіздікке қауіп төндіреді деп санайды.

Чех теледидарының бас директоры Гинек Хударек те кірістердің айтарлықтай қысқаруы бағдарламалар өндірісінің азаюына және жаппай жұмыстан шығаруға әкелуі мүмкін екенін мәлімдеді.

НАРАЗЫЛЫҚ БІЛДІРУШІЛЕР ЗАҢ ЖОБАСЫН КЕРІ ҚАЙТАРУДЫ ТАЛАП ЕТТІ

Реформаны қарау рәсімі қосымша наразылық тудырды. 24 қазанда таңғы 4:36-да парламенттік көпшілік түнгі пікірталастардан кейін заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдап, оны одан әрі қарауға жіберді.

«Летна 4:36-ға қарсы» акциясының атауы дауыс беру уақытына сілтеме болды.

«Демократия үшін миллион сәт» қозғалысының ресми сайтында үкіметке қойылатын үш талап жарияланды:

  • Ұйымдастырушылардың пікірінше, қоғамдық БАҚ-тың тәуелсіздігіне қауіп төндіретін заң жобасын кері қайтару.
  • Маңызды заңнамалық өзгерістерді түнгі уақытта ілгерілеткені үшін көпшілік алдында кешірім сұрау.
  • Реформаны азаматтар мен тәуелсіз сарапшылардың қатысуымен ашық талқылауды өткізу.

Ұйымдастырушылар мемлекеттік бюджеттен қаржыландыру қоғамдық БАҚ-ты қазіргі биліктің шешімдеріне тәуелді етуі мүмкін деп санайды.

ЧЕХИЯ ПРЕМЬЕР-МИНИСТРІ ШЕГІНУДЕН БАС ТАРТТЫ

Прагада тәуелсіз БАҚ-ты қорғау митингісіне 450 мыңға жуық адам шықты — 3

15 қарашада Чехия премьер-министрі Андрей Бабиш Чех ақпарат агенттігі ČTK-ның сұранысына берген жауабында азаматтардың наразылық білдіру құқығын құрметтейтінін, алайда наразылық себептерімен келіспейтінін мәлімдеді.

Бабиш редакцияларға мемлекеттік бақылау орнатуға тырысты деген айыптауларды жоққа шығарды. Оның айтуынша, үкімет тек қаржыландыру жүйесін өзгертуді көздеп отыр, жарияланымдар мен хабарлардың мазмұнына араласпайды.

Премьер-министр сондай-ақ қолданыстағы модель ескіргенін, ал міндетті жарналарды жою үкіметтің сайлауалды уәделеріне сәйкес келетінін атап өтті.

Сонымен қатар 31 қазанда Бабиш қаржы министрлігінің ерікті төлемдері бар баламалы модель дайындап жатқаны туралы хабарлаған болатын.

Чехия Өкілдер палатасының деректеріне сәйкес, 2026 жылғы 16 қарашадағы жағдай бойынша құжат бірінші оқылымнан өтті. Реформа туралы түпкілікті шешім әлі қабылданған жоқ.

Источник
Reuters
Наша редакция участвует в партнёрской сети «Все СМИ».