Танкер NIFFOS SIFNOS, мұнай тиеу кезінде Каспий құбыр консорциумының (КҚК) қашықтағы бекіткіш құрылғысында болған, ұшқышсыз ұшу аппараттары (ҰҰА) шабуылына ұшырады. Нәтижесінде пайда болған өрттен зардап шеккендер жоқ, мұнай төгілуіне жол берілмеді.
НЕ БОЛДЫ
КҚК мәліметі бойынша, 2026 жылғы 30 шілдеде Маршалл аралдары туы астындағы NIFFOS SIFNOS танкері, жүк жөнелтушісі «Теңізшевройл» ЖШС (Chevron) болып табылатын, ҚБҚ-3 қашықтағы бекіткіш құрылғысында мұнай тиеу кезінде шабуылға ұшырады.
ҰҰА қолданылған шабуыл нәтижесінде жүк палубасында мұнай қабылдауға арналған манифольдтар аймағында өрт шықты. Өрт танкер экипажының күшімен және КҚК-нің үш көмекші кемесінің қатысуымен жойылды.
ШАБУЫЛДЫҢ САЛДАРЫ ҚАНДАЙ
КҚК ақпараты бойынша, консорциум қызметкерлері мен мердігер ұйымдар арасында зардап шеккендер мен қаза тапқандар жоқ. Мұнай төгілуі болған жоқ. Экипаж мүшелеріне медициналық көмек және эвакуация қажет болмады.
Танкер жүзу қабілетін сақтап қалды. Қазіргі уақытта алынған зақымдануларды бағалау жүргізілуде. Мұнай тиеу тоқтатылды, бірақ мұнай құбыры объектілері қалыпты режимде жұмыс істеуді жалғастыруда.
Сонымен қатар, КҚК Теңіз терминалынан шамамен 6 теңіз милі қашықтықтағы аумақтық суларда терминалға мұнай қабылдау үшін келе жатқан Мэн аралы туы астындағы тағы бір танкер — MARATHI шабуылға ұшырады.
КҚК НЕ МӘЛІМДЕДІ
КҚК өз бағалауы бойынша шабуыл ҚР және консорциумның басқа шетелдік акционерлерінің, оның ішінде АҚШ Мемлекеттік департаменті арқылы, халықаралық энергетикалық инфрақұрылым объектілеріне күш қолдануға жол бермеу туралы бұрын айтылған шақыруларына қарамастан жасалғанын мәлімдеді.
Хабарламада сондай-ақ, КҚК бағалауы бойынша, мұндай шабуылдар халықаралық энергетикалық ресурстар саудасына қауіп төндіретіні, ҚР, КҚК-нің батыс акционерлері мен жүк жөнелтуші компаниялардың, оның ішінде Chevron, ExxonMobil, Eni, Total және Shell компанияларының экономикалық мүдделеріне әсер ететіні атап өтілді. Сонымен қатар, КҚК танкердің зақымдануы және ықтимал мұнай төгілуі жағдайында Қара теңіз акваториясы үшін әлеуетті экологиялық қауіптерді көрсетті.
МӘНМӘТІН МЕН МАҢЫЗЫ
2026 жылғы 19 шілдеде КҚК теңіз терминалында мұнай тиеу кезінде ASIA және NISSOS IOS танкерлеріне шабуыл жасалды. ASIA танкерінде өрт шығып, ол жедел түрде жойылды. Зардап шеккендер мен мұнай төгілуі тіркелмеді, алайда тиеу уақытша тоқтатылды.
Сыртқы істер министрлігі (СІМ) және энергетика министрлігі танкерлерге жасалған шабуылдарды айыптап, мұндай әрекеттер экипаждардың қауіпсіздігіне және халықаралық энергетикалық инфрақұрылымға қауіп төндіретінін атап өтті.
2026 жылғы 21 шілдеде Қазақстан танкерлерге жасалған шабуылдар сериясынан кейін Ресейдің Новороссийск портындағы КҚК теңіз терминалына мұнай айдауды тоқтатты. Терминал құбыр бойынша мұнай қабылдауды тоқтатты, себебі кеме қатынасы компаниялары өз кемелерін осы ауданға жіберуден қорқады.
Кейінірек Қазақстандағы мұнай өндіру қазақстандық мұнай жеткізілімдерінің негізгі бөлігі өтетін Қара теңіздегі экспорттық терминал жұмысының тоқтауынан кейін төмендегені белгілі болды. Ең айтарлықтай қысқару Теңіз кен орнында тіркелді.
2026 жылғы 27 шілдеде КҚК Новороссийск портындағы теңіз терминалы арқылы жүк жөнелтушілерден мұнай қабылдауды және оны тиеу операцияларын қайта бастады.
