АҚШ тұрғындарының оннан тоғызы цифрлық алаяқтық әрекеттеріне немесе кибершабуылдарға тап болды, ал 17% қаржылық шығындар туралы хабарлады. Зерттеу сонымен қатар американдықтардың жеке деректерді қорғауға деген сенімінің төмендегенін тіркеді.
ЗЕРТТЕУ НЕНІ КӨРСЕТТІ
Consumer Reports деректері бойынша, 2026 жылдың наурыз және сәуір айларында өткізілген 4 682 ересек американдыққа жүргізілген сауалнама 91% респонденттің кемінде бір цифрлық алаяқтық әрекетіне немесе кибершабуылға тап болғанын көрсетті. Сонымен қатар 17% осындай оқиғалардың нәтижесінде ақша жоғалтқанын хабарлады.
Сауалнамаға қатысқандардың жалпы санынан 10% ақшаны қайтарымсыз жоғалтқанын мәлімдеді, тағы 7% қаражатты қайтара алды.
ЖИ АЛАЯҚТЫҚ СХЕМАЛАРДЫ ҚАЛАЙ ӨЗГЕРТЕДІ
Есеп авторлары жасанды интеллект (ЖИ) цифрлық шабуылдарды жүргізуді жеңілдететінін атап өтеді. Оның көмегімен қаскүнемдер жекелендірілген алаяқтық хабарламаларды тезірек жасай алады және әлеуетті құрбандар туралы мәліметтерді пайдалана алады.
Зерттеуге сәйкес, алаяқтық әрекеттеріне тап болған американдықтардың 20% соңғы мұндай әрекет олардың жеке деректеріне бейімделгенін хабарлады. Алаяқтық хабарлама телефон арқылы келгендердің арасында бұл көрсеткіш 32% болды.
Consumer Reports президенті және бас директоры Фил Рэдфорд ЖИ алаяқтықты жылдам, арзан және жекелендірілген ететінін мәлімдеді. Оның пікірінше, мұндай қауіптерге қарсы тұру үшін компаниялар мен мемлекеттік органдардың бірлескен күш-жігері қажет.
АМЕРИКАНДЫҚТАР НЕГЕ СЕНІМІН ЖОҒАЛТАДЫ
2026 жылдың мамыр айында 2 082 ересек американдыққа жүргізілген Consumer Reports жеке сауалнамасы азаматтардың жеке ақпараттың сақталуына деген сенімділігінің төмендегенін анықтады.
Респонденттердің тек 32% өздерінің жеке деректерінің қорғалуына қандай да бір дәрежеде сенімді екенін мәлімдеді. Бір жыл бұрын ұқсас көрсеткіш 48% болды. Өз ақпаратының құпиялылығына мүлдем сенімсіздердің үлесі 16%-дан 29%-ға өсті.
ЦИФРЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІК ҮШІН КІМ ЖАУАП БЕРУІ КЕРЕК
Цифрлық алаяқтыққа қарсы тұру үшін жауапкершілік мәселесі де зерттеуге енді. Американдықтардың 29% негізгі жауапкершілікті әлеуметтік желілер, мессенджерлер және сауда алаңдарын қоса алғанда, цифрлық платформалардың иелері көтеруі керек деп санайды.
Тағы 18% басты жауапкершілікті федералды үкіметке, 16% — пайдаланушылардың өздеріне, ал 14% — қаржылық ұйымдарға жүктейді.
Сонымен қатар американдықтар қорғанудың әртүрлі тәсілдерін қолданып жүр. 69% электрондық хаттар мен мәтіндік хабарламалардағы сілтемелерді оларға өтпес бұрын тексереді, 60% көп факторлы аутентификацияны пайдаланады, ал 48% бағдарламалық жасақтаманы автоматты жаңартуды қосқан.
ТӨЛЕМ ТӘСІЛІ АҚШАНЫ ҚАЙТАРУҒА ҚАЛАЙ ӘСЕР ЕТЕДІ
Зерттеу сонымен қатар алаяқтық операциялардан кейін қаражатты қайтару мүмкіндігіндегі айырмашылықтарды анықтады. Несие картасымен аударым жасаған американдықтардың арасында 61% ақшаның қайтарылғанын хабарлады. Дебеттік карталар үшін бұл көрсеткіш 45% болды.
Zelle және Venmo сияқты пайдаланушылар арасындағы ақша аудару қызметтері жағдайында осы төлем тәсілдерін пайдаланған сауалнамаға қатысқандардың тек 15% қаражатты қайтара алды. Криптовалютамен төлегендердің арасында ақшаны 5% қайтарды.
Есеп авторлары пайдаланушыларды қорғау тек жеке сақтық шараларын ғана емес, сонымен қатар бизнес пен мемлекеттің қатысуын талап ететінін атап өтеді. Ұсынылатын шаралардың қатарында — алаяқтыққа шағым беру тетіктерін жетілдіру және цифрлық платформалардың жауапкершілігін күшейту.
КОНТЕКСТ
Бұған дейін Бас прокуратура қазақстандықтарды атақты адамдардың дипфейктерін пайдаланатын және аса жоғары табыс уәде ететін инвестициялық платформалардың жалған жарнамасы туралы ескертті. Зардап шеккендердің бірі Талдықорған тұрғыны болды, ол жарнамадан кейін үшінші тұлғаларға 7 млн теңгеден астам аударған.