Атырау мұнай өңдеу зауытына (АМӨЗ) жоспардан тыс тексеру экологиялық талаптардың бұзылуын, соның ішінде өнеркәсіптік шығарындылар нормативтерінің асып кетуін және газдың авариялық шығарылуын анықтады. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс материалдары сотқа жіберілді.
ТЕКСЕРУ НЕНІ АНЫҚТАДЫ
Экология министрлігінің баспасөз қызметінің мәліметтері бойынша, «Атырау мұнай өңдеу зауыты» ЖШС-не тексеруді Атырау облысы бойынша экология департаменті тұрғындардың атмосфералық ауа сапасына қатысты көптеген өтініштерінен кейін жүргізді.
Тексеру зауыттағы бірқатар өндірістік қондырғылар мен резервуарлар үшін атмосфераға шығарындылар көлемі есептелмегенін және мұндай шығарындылардың жол берілетін нормалары белгіленбегенін көрсетті. Атап айтқанда, ЭЛОУ-АТ-2 және ЭЛОУ-АВТ-3 қондырғыларының жекелеген пештері, сондай-ақ баяу кокстеу қондырғысының резервуарлары туралы айтылып отыр.
25 тамызда, сондай-ақ 2026 жылғы 2-7 қыркүйек аралығында күкірт өндіретін біріктірілген қондырғы мен каталитикалық крекинг қондырғысындағы авариялық жағдайларға байланысты факел қондырғысына газдың авариялық шығарылуы орын алды.
Осы кезеңдерде жағылған газдың жалпы массасы 100 тоннадан асты. Тексеру сондай-ақ жоспардан тыс тоқтап қалулар мен жөндеу жұмыстарын тіркеді.
ШЫҒАРЫНДЫЛАРДЫҢ АСЫП КЕТУІ ҚАЙДЕ ТІРКЕЛДІ
Өнеркәсіптік шығарындыларды аспаптық бақылау бірнеше өндірістік объектілердің жекелеген көздерінде көміртек оксиді, азот оксиді және диоксиді бойынша белгіленген нормативтердің асып кетуін анықтады.
Жол берілетін шығарындылардың асып кетуі зауыттың бірнеше өндірістік объектілерінде тіркелді. Олардың қатарында — бензолды алу блогы бар CCR каталитикалық риформинг қондырғысы, жылу және электр энергиясын өндіру, сондай-ақ КУГБД-2 жеңіл бензиндерді изомерлеу қондырғысы.
Сонымен қатар, зауытта атмосфераға шығарындыларды бақылайтын автоматты жүйенің жұмысында бұзушылықтар анықталды. Тексеру сондай-ақ кәсіпорынның қолайсыз ауа райы жағдайлары кезеңдерінде шығарындыларды азайту жөніндегі көзделген шараларды сақтамағанын көрсетті.
МАТЕРИАЛДАР ҚАЙДА ЖІБЕРІЛДІ
ҚР ӘҚБтК-нің 759-бабына («Прокурор») сәйкес, инвесторлар тізіліміне енгізілген инвесторларға қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғау туралы шешімдер прокурормен келісуге жатады.
2026 жылғы 1 қазанда мұндай шешімдер прокурормен келісілді. Іс материалдары қарау және шешім қабылдау үшін сотқа жіберілді.
Сондай-ақ тексеру материалдары қылмыстық құқық бұзушылық белгілерінің бар-жоғын анықтау және тиісті процестік шешім қабылдау үшін құқық қорғау органдарына берілді.
КОНТЕКСТ
2026 жылғы қаңтарда Атырау тұрғындары да кәсіпорын ауданындағы иіс пен түтінге шағымданды. АМӨЗ зауыт үстіндегі көрінетін бұлттар су буы болып табылатынын, ал өз өлшемдері асып кетуді анықтамағанын мәлімдеді. Бұл ретте экология департаменті тұрғын аудандарда күкіртсутегі концентрациясының асып кетуі туралы хабарлады.
Ақпанда белгілі болды — «Атырау мұнай өңдеу зауыты» ЖШС санитарлық бұзушылықтар үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Себеп Атыраудағы ауа сапасына қатысты мәселелер мен тұрғындардың өтініштері болды. Кәсіпорын шешіммен келіспей, оны сотқа шағымданды.
Сәуірде АМӨЗ-ге жүргізілген тағы бір тексеру туралы хабарланды, оның қорытындысы бойынша сот кәсіпорынға экологиялық талаптарды бұзғаны үшін 520,5 млн теңге мөлшерінде айыппұл тағайындады.
Қыркүйекте Атырау тұрғындары қою перде мен өткір жағымсыз иіске, әсіресе түнде және таңертең ерте сезілетін иіске қайтадан шағымданды. Зертханалық зерттеулер ауадағы кейбір ластаушы заттардың мөлшерінің асып кетуін растады, ал билік ластанудың ықтимал көздерін тексеруді бастады.
