18 қарашада Түркістан облысының төрт медициналық ұйымы Нью-Йоркте оқуға арналған әрқайсысы 7,3 млн теңге тұратын шарттарын бұзды. Бұл осы шарттарды Facebook-те жариялаған британдық компания өкілінің сыны аясында болды. Тағы 12 осындай шарт әзірге күшінде.
САПАРЛАР ТУРАЛЫ КІМ АЙТТЫ
13 қарашадан бастап лондондық Global Conferences компаниясының стратегиялық даму жөніндегі директоры Юлия Блажнова-Рекуха өзінің Facebook парақшасында Қазақстанның медициналық ұйымдары басшыларының шетелдегі «біліктілігін арттыруы» туралы бірнеше жазбалар сериясын жариялап жатыр.
Оның пікірінше, ауруханалар мен емханалардың директорлары шетелге оқуға емес, демалысқа барғанды қалайды, ал оған бюджеттік ұйымдар төлейді. Ол жазғандай, мұндай сапарлардың бағдарламаларында тамақтану, экскурсиялар және мәдени бағдарлама егжей-тегжейлі жазылған, ал оқу өтетін клиникалар көбіне көрсетілмеген.
Юлияның деректері бойынша, Түркістан және Қызылорда облыстарының, Астананың және Алматының ауруханалары мен емханалары Лондонға, Жапонияға, Францияға, Германияға және Кореяға бір апталық сапарлар үшін адам басына 5-7 млн теңге төлеген. Шарттардың барлығы дерлік бір көзден, конкурссыз, бір жеткізушімен – Астанадағы AlmaEco ЖШС-мен жасалған.
ФБРК редакциясы оның деректерін мемлекеттік сатып алу порталымен салыстырды. Ол келтірген сомалар мен ұйымдар тізімі сәйкес келеді. Мысалы, қыркүйекте Лондондағы бір апта он түркістандық ұйымға 60 млн теңгеге жуыққа түсті, ал қарашада Жапонияға және Францияға сапарлар Астананың медициналық ұйымдарына 58,5 млн теңге тұрды.
Блажнова-Рекуханың компаниясы медиктер үшін шетелде оқуды өзі ұйымдастырады, яғни сол нарықта жұмыс істейді.
18 ҚАРАШАДА НЕ ӨЗГЕРДІ
18 қарашада таңертең Блажнова-Рекуха жазба жариялады, онда Түркістан облысының 16 медициналық ұйымы Skills Development Group ЖК-мен АҚШ-та бір апта оқуға 7,3 млн теңгеге шарт жасасқаны туралы айтылған. Барлық шарттар 14 қазаннан 5 қарашаға дейін жасалған, олар да конкурссыз.
Бірнеше сағаттан кейін мемлекеттік сатып алу порталында олардың төртеуін тараптардың келісімімен бұзу туралы қосымша келісімдер пайда болды. Шарттарды Кентау орталық қалалық ауруханасы, Кентау қалалық емханасы, Қазығұрт орталық аудандық ауруханасы және Түркістан қалалық балалар ауруханасы бұзды. Бұл шарттар бірге 29,2 млн теңге тұрды.
ШАРТТАР НЕНІ КӨЗДЕЙДІ
Мысал ретінде біз екі шартты талдадық: Кентау қалалық емханасының және Түркістан қалалық орталық ауруханасының. Екеуінде де қызметтерді сипаттайтын қосымша бір бетті алады. Бұл – Нью-Йоркте төрт тақырып бойынша 40 сағат сабақ: медициналық сақтандыру, 911 қызметі, вакцинация және халықты скринингтен өткізу.
Қосымшада сапар күндері, қабылдаушы ұйым және оқытушылар көрсетілмеген, ал бағдарламаны жеткізуші атауын көрсетпейтін «шетелдік серіктеспен бірлесіп» әзірлеуге уәде береді. Бағаға ұшу, виза, 3* қонақүй, үш мезгіл тамақ және аудармашы кіреді. Қызмет көрсету мерзімі 2026 жылдың 31 желтоқсанына дейін.
Шарт талаптары бойынша тапсырыс беруші қол қойылғаннан кейін бес жұмыс күні ішінде 50% аванс, яғни 3,65 млн теңге аударады, ал екінші жартысын ұшуға кемінде бес жұмыс күні қалғанда төлейді. Порталда төлемдер туралы мәлімет жоқ.
ЖК-НЫҢ АРТЫНДА КІМ ТҰР
Skills Development Group ЖК Раушан Есмырзаеваға тіркелген. Оның 2019 жылы құрылған ЖШС-і «Қазақстандық массаж мектебі» деп аталған, 2024 жылы visacentre.kz болды, ал 2025 жылдың желтоқсанында ЖК-мен бірдей – Skills Development Group атауын алды. Қазанға дейін ЖК-ның да, ЖШС-нің де мемлекеттік келісімшарттары болмаған.
Бұрын түркістандық тапсырыс берушілердің көбі басқа жеткізушімен жұмыс істеген. ЖК-мен шарт жасасқан 16 ұйымның кемінде 9-ы биыл Блажнова-Рекуха жазған AlmaEco ЖШС арқылы басшыларын шетелге жіберіп үлгерген. Көктемде мұндай сапар оларға 4,9 млн теңгеге түссе, қыркүйекте Лондондағы бір апта 5,8-6,9 млн тұрды. Жаңа жеткізушімен баға 7,3 млн теңгеге дейін өсті.
ҚАЛҒАН ШАРТТАРҒА НЕ БОЛАДЫ
Әзірге шарттардың төрттен бірі ғана бұзылды. Жалпы сомасы 87,6 млн теңге болатын қалған 12 шарт күшінде қалып отыр.
ФБРК редакциясы шарттардың неге бұзылғанын, ауруханалар аванстарды аударып үлгерген-үлгермегенін және қалған келісімшарттар қайта қаралатын-қаралмайтынын білу үшін Түркістан облысының денсаулық сақтау басқармасына сауал жолдады.
Біз бұл оқиғаны әрі қарай бақылауды жалғастырып, AlmaEco ЖШС-нің медициналық ұйымдармен басқа да шарттары туралы айтатын боламыз.
Фонд-бюро расследования коррупции