Энергетика министрі Ерлан Аккенженов премьер-министр Олжас Бектенов төрағалық еткен үкімет отырысында сұйытылған мұнай газы (СМГ) тапшылығының күрделі мәселесін атап өтіп, саланы жаңғырту жолдарын ұсынды. Ведомство басшысы дағдарыстың себептерін де, оны еңсеру жөніндегі жоспарланған шараларды да дәйекті түрде баяндады.
Ұсынылған мәліметтерге сәйкес, министрліктің ай сайын өңірлерге 130 мың тонна СМГ бөлуі кезінде нақты қажеттілік 155-160 мың тоннаны құрайды, бұл 23% тапшылықты тудырады. Сұраныстың күрт өсуі газбаллонды жабдық (ГБЖ) бар автопарктің ұлғаюына байланысты – бір жыл ішінде мұндай көліктердің саны 16%-ға өсіп, 677 мың бірлікке жетті.
Жағдайды Қазақстан мен көршілес елдер арасындағы отын құнының елеулі айырмашылығы ушықтырады. Республика ішіндегі төмен көтерме бағалар шекаралас облыстарда жүргізушілердің газға жаппай ауысуына түрткі болып, контрабандаға алғышарттар жасайды.
Ағымдағы жағдайды талдаумен қатар министр саланың стратегиялық даму бағыттарын белгіледі. Газ саласында цифрландыру үдерісі басталды – жер қойнауын пайдаланушылар 2025 жылдың басынан бастап кен орындарында телеметриясы бар заманауи есепке алу аспаптарын орнатуға міндетті. Жүйені сынақтан өткізу «ҚазМұнайГаз» объектілерінде жүріп жатқаны хабарланады.
СМГ бөлу жүйесі де цифрлық трансформациядан өтуде. Өткен жылдың желтоқсанынан бастап өңірлерге газ көлемін бөлу үдерісі автоматтандырылды, ал жыл соңына дейін жергілікті атқарушы органдар деңгейінде тиісті цифрлық сервисті енгізу жоспарлануда.
Баяндаманың маңызды блогы заңнамалық жаңалықтар болды. Өзгерістер жобасы халықтың тұтыну нормативтерін енгізуді, «ақылды» есептегіштерді орнатуды, химия өнеркәсібі үшін ұзақ мерзімді бағаларды бекітуді және инфрақұрылымды QazaqGaz ұлттық операторына беруді оңтайландыруды қамтиды.
Аталған шаралар газ саласының тұрақты дамуына, ресурстарды басқару тиімділігін арттыруға және энергия ресурстарына әділ қолжетімділікті қамтамасыз етуге бағытталғаны атап өтіледі. Аккенженовтің саланың өткір сын-қатерлерін де, оларды еңсерудің нақты тетіктерін де нақты белгілегенін айта кеткен жөн, бұл ұсынылып отырған шешімдердің салмақтылығын болжауға мүмкіндік береді.