Алматыдағы мамандандырылған қылмыстық істер жөніндегі ауданаралық сотта танымал іс қарала бастады. Айыпталушылар арасында 22 адам бар, оның ішінде Психологиялық денсаулық орталығы (ПДО) бөлімшелерінің бұрынғы меңгерушілері, бұрынғы полицейлер, нотариустар, риэлторлар және қайталап қылмыс жасаған қылмыскерлер бар.
ORDA мәліметінше, айыпталушылар психикалық ауытқулары бар, меншігінде жылжымайтын мүлігі бар жалғызбасты адамдарды ұрлап, өлтірді деп айыпталуда. Кейін пәтерлер қайта рәсімделіп, сатылғаны хабарланды.
Ауыр қылмыстарға бөлімшелердің бұрынғы меңгерушілері Айжан Джусупгалиева мен Майра Уразаева қатысы болуы мүмкін. Кейбір ақпарат бойынша, олар пациенттердің жеке деректерін ұйымдасқан қылмыстық топ мүшелеріне берді деген күдікке ілінген.
Сотта қылмыстық істің қарала бастағанын журналистер отбасылық және мұрагерлік құқыққа маманданған заңгер Ренат Кадыровтың әлеуметтік желілерінен білді. Ол «ҰҚТ 10 жылға жуық уақыт бойы психикалық ауруы бар адамдарды жүйелі түрде ұрлап, оларды бостандығы мен мүлкінен айырған» деп айтты.
«Олар алдау және сенімді теріс пайдалану арқылы аса ірі көлемде қылмыс жасады. Қылмыстық топ мұқият ойластырылған схеманы әзірледі. Олар ұрланған психикалық ауруы бар адамдарды жылжымайтын мүлікті заңсыз рәсімдеу үшін жалған тұлға ретінде пайдаланды», - деп жазады заңгер.
Кадыров ҰҚТ-ның өз нотариустары болғанын да айтты.
«Дәрігерлер өздерінің кәсіби білімдері мен пациенттерге қолжетімділігін оларды ұрлау үшін пайдаланса, нотариустар заңды жамылғыны қамтамасыз етті, ал қайталап қылмыс жасағандар құрбандарды физикалық ұстап, қажетсіз куәгерлерді жою арқылы орындаушылар рөлін атқарды», - делінген хабарламада.
Белгілі болғандай, қылмыстық іс 2022 жылдың қарашасында қозғалған. Тергеу 37 эпизодты бөліп көрсетті.
Кейбір деректерге сәйкес, тергеу Алматыға Ресейден қайтыс болған пациенттің жақын туысы, оның мүлкінің тікелей мұрагері келген кезде басталған. Алайда Алматыға келген ол пәтердің белгісіз бір адамға қайта рәсімделгенін және сатылғанын анықтаған.
Сонымен қатар, үлкен тергеу аясында қарт әйел Эмилия Кондратьевнаны өлтіру эпизоды да фигуралайды. Әйелдің немересі Элеонора Долгова әжесінің 2020 жылдың желтоқсанында қайтыс болғанын айтты. Бастапқыда өлім туралы анықтамада Эмилия Кондратьеваның аурудан қайтыс болғаны көрсетілген.
Алайда әженің зорлық-зомбылықпен - тұншығудан қаза тапқаны 2023 жылдың қыркүйегінде эксгумация жасалған кезде белгілі болды. Іс бойынша негізгі күдіктілер ретінде өлтірілген әйелдің жиені - Ирина Гапарова және белгілі бір Аширали Болтабоев өтіп жатыр.
Өз кезегінде Гапарова әжесі қайтысар алдында өсиет жазып, онда өзінің барлық мүлкін оған қалдырғанын мәлімдеген.
«Ирина Гапарова - менің немере апам. Мен оны бала кезімде кездестірдім. Ол әжеме мерекелерге - туған күндерге, мерейтойларға келетін. Бірақ бұл өте сирек болатын. Бірде ол келгеннен кейін әжемнің барлық жинақ ақшасы - бес-алты мың еуро жоғалды. Нақты есімде жоқ. Сонда мен кішкентай бала едім. Осы оқиғадан кейін апам ұзақ уақытқа, жеті жылдай жоғалды. Ол әжеме қоңырау шалмады, мен Гапарова туралы ештеңе естімедім. Кейін 2020 жылы күзде әжемді әдеттегідей бара алмай қалдым - көп жұмыс істедім», - деді Элеонора Долгова.
Әйелдің денесін эксгумациялау 2022 жылы Элеонора Долгова негізгі айыпталушысы өзінің немере апасы Ирина Гапарова болып табылатын қылмыстық істің тергелуі туралы білгеннен кейін тағайындалды.
«Тергеу олардың сыбайластарымен бірге психиатриялық клиникадан жылжымайтын мүлкі бар, бірақ жалғызбасты адамдарды ұрлағанын анықтады. Кейбіреулерін қала сыртында күштеп ұстаған, кейбіреулерін өлтіріп, бөгде атпен жерлеген. Олардың бұл іспен өте ұзақ уақыт айналысқаны белгілі болды. Біз ісімізді осы үлкен істің басқа эпизодтарына қосуды өтіндік», - деді Долгова.
Сонымен қатар, қыз әжесінен басқа ағасының да денесін эксгумациялағылары келгенін айтты.
«Ағамды да эксгумациялағылары келді: оны да өлтірген болуы мүмкін. Әжемнің денесін зерттеу нәтижелері оның тұншығудан қайтыс болғанын көрсетті. Оның тіл асты сүйегі сынған, бұл дәл тұншығу кезінде болуы мүмкін. Қазір сот басталды. Біз істің әділ қаралуына және барлық кінәлілердің жазалануына үміттенеміз», - деді қыз.
Сонымен бірге ол істе әжесінің өлімімен қатар тағы бір - мекеменің бұрынғы пациентін өлтіру ісі тергелгенін айтты.
Хабарланғандай, іс 2024 жылдың тамызында сотқа жіберілген. Долгова сот процесінің жария болуы керек деп санайды.