Соңғы уақытта жеке деректердің таралуы еліміздегі өзекті мәселелердің біріне айналды. БАҚ-та Қазақстанда цифрлық қауіпсіздікті бұзу жағдайлары жиілегені туралы ақпарат жиі кездеседі.
Билік хакерлермен және қазақстандықтардың құпия деректерін алдап ұрлайтын алаяқтармен күресіп жатқанда, мемлекеттік мекемелер жеткізушілермен келісімшарт жасасу кезінде өз қызметкерлерінің жеке ақпаратын өздері жариялап жатыр.
Жуырда ФБРК анонимді ботына Шығыс Қазақстан облысындағы мектептердің бірі персоналды медициналық тексеруден өткізу қызметіне мемлекеттік сатып алу шартын жасасып, техникалық сипаттамасында мекеменің педагогтары мен қызметкерлерінің жеке деректерін жариялағаны туралы мәлімет жіберілді. ФБРК редакциясы осы конкурстың мәліметтерімен танысты.
Анықталғандай, келісімшарт сәуір айында жасалған. Конкурстың жеңімпазы тамақтандыруды қамтамасыз етуге байланысты қызметпен айналысатын жергілікті кәсіпкер болды, бұл өз кезегінде оғаш. Бірақ «техникалық сипаттама» бөліміне жүктелген құжат одан да үлкен сұрақтар туғызады.
Мемлекеттік сатып алудың мұндай құжаты жеткізушіге қойылатын талаптарды білдіреді, онда қанша қызметкер және қандай дәрігерлерде медициналық тексеруден өту керектігі көрсетіледі. Алайда, сөз болып отырған сатып алуда тапсырыс беруші, яғни мемлекеттік мекеме, барлық қызметкерлердің тізімін олардың толық жеке деректерімен бірге жай ғана тіркеп қойған.
Егер педагогтар жеке мәліметтердің таралуы тұрғысынан сәл бақыттырақ болса (тізімде олардың Т.А.Ә., туған күні, білімі және еңбек өтілі көрсетілген), онда зертханашылар, вахтерлер, күзетшілер, жүргізушілер және т.б. кіретін персонал ерекше қауіп аймағында болды. Кәсіби сипаттамалардан басқа, құжатта олардың ЖСН, ұялы телефон нөмірлері және тұрғылықты жерінің толық мекенжайлары көрсетілген.
Белгілі себептерге байланысты біз мектептің атын және келісімшарттың басқа мәліметтерін айтуға құқымыз жоқ. Дегенмен, өз тарапымыздан ФБРК редакциясы ШҚО білім басқармасына ресми сұрау салып, толық тексеру жүргізуді және қалыптасқан жағдайды реттеуді сұрады.
Сондай-ақ, құжатта медициналық тексеруге қойылатын стандартты талаптар жоқ екенін атап өтеміз. Ол техникалық сипаттама ретінде қателікпен жүктелген болуы мүмкін. Десе де, мемлекеттік мекеме тарапынан мұндай немқұрайлылық жол берілмейді деп санаймыз, ал жеке деректердің таралуына кінәлілер заңға сәйкес жазалануы тиіс.
Жалғасы бар…