(2026 жылғы 6 қаңтар | Дереккөз: Bes.media)
Ақпараттық қауіпсіздік саласындағы жаппай бұзушылықтар үкімет тарапынан қатаң ескертуге негіз болды. Вице-премьер — цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Жаслан Мәдиев мемлекеттік органдардың басшылары себептері мен техникалық түсіндірмелеріне қарамастан, жеке деректердің таралуы үшін жеке жауапкершілікте болатынын мәлімдеді.
ТЕКСЕРУЛЕР НЕНІ АНЫҚТАДЫ
Жаслан Мәдиевтің айтуынша, салалық заңнаманың болуына қарамастан, көптеген мемлекеттік ақпараттық жүйелер бұзушылықтармен пайдаланылуда. Министрдің атап өтуінше, бұл азаматтардың жеке деректерінің таралуына нақты қауіп төндіреді.
Жүргізілген тексерулер бұзушылықтардың жүйелі сипатта екенін және мемлекеттік органдардың өзінде де, олардың ведомстволық бағынысты ұйымдарында да тіркелетінін көрсетті.
ҚАНДАЙ ШАРАЛАР ҚАБЫЛДАНДЫ
Министр 2024 жылы Қазақстанда киберқауіпсіздікті күшейту бойынша қосымша шаралар қабылданғанын еске салды. Олардың қатарында:
- мемлекеттік органдардың бірінші басшыларының жауапкершілігін енгізу;
- жеке деректерді қорғау талаптарын күшейту;
- ақпараттық қауіпсіздік саласындағы бақылау тетіктерін кеңейту.
Өткен жыл ішінде 1 миллионнан астам адам кибергигиена негіздеріне оқытылды, ал осы саладағы мемлекеттік органдарды тексеру саны рекордтық болды.
ЗАҢДЫ САҚТАУДЫҢ ЖҮЙЕЛІ МӘСЕЛЕСІ
Тексеру қорытындысы бойынша, Мәдиев атап өткендей, негізгі мәселе анықталды — мемлекеттік органдар мен ұйымдар көбінесе заңнамалық белгіленген талаптарды сақтамайды.
«Мемлекеттік органдар мен ұйымдар ақпараттық қауіпсіздік талаптарын жиі бұзады. Осыған байланысты орталық мемлекеттік органдар мен агенттер азаматтардың жеке деректерінің сақталуын бақылауды күшейтуі қажет», — деді министр.
«СІЗ ЖЕКЕ ЖАУАПКЕРШІЛІК АЛАСЫЗ»
Вице-премьер бөлек атап өткендей, ақпараттық қауіпсіздік саласындағы барлық талаптар заңнамада бекітілген, және білмеуге немесе техникалық қиындықтарға сілтемелер қабылданбайды.
«Сіз өз мемлекеттік органдарыңызға тиесілі ақпараттық жүйелерден жеке деректердің таралуы үшін жеке жауапкершілік аласыз», — деді Жаслан Мәдиев.
Еске салайық, бұған дейін желіде Kundelik пайдаланушыларының дерекқорының таралғаны туралы ақпарат пайда болған еді, бұл ресейлік «Дневник.ру» жүйесінің аналогы. Ашық қолжетімділікте кем дегенде мыңдаған жазбалар, оның ішінде оқушылардың аты-жөні, туған күндері, оқу орындарының атаулары мен сыныптары болған.
Kundelik электронды күнделігінің әкімшілігі пайдаланушылардың жеке деректерінің таралғаны туралы ақпаратты жоққа шығарды.
Өз кезегінде жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі де Kundelik күнделіктері жүйесінің бұзылу фактілерін анықтамады.
Кейінірек жасанды интеллект және цифрлық даму вице-министрі Досжан Мұсалиев деректердің таралуы шынымен орын алғанын, алайда бірнеше жыл бұрын болғанын және қызметтің ағымдағы дерекқорына әсер етпейтінін мәлімдеді.
Сонда ақпараттық қауіпсіздік талаптарын бұзғаны үшін Kundelik компаниясына 750 АЕК (2,9 млн теңге) көлемінде айыппұл салынды. Мұсалиевтің нақтылауынша, осы факт бойынша тексеру жалғасуда, ал оның толық нәтижелері кейінірек жарияланады.