Қазақстанда «ATS Mediafon KZ» ЖШС-нің қызметіне қатысты даулар күшейіп келеді, ол елге әкелінетін барлық мобильді құрылғыларды тексеруге айрықша құқық алды. Көктемнен бері компания арқылы 15 млн-ға жуық гаджет өтті, ал IMEI тіркеуден түскен кіріс шамамен 60 млрд теңгені құрады.
Telegram-арнасының «Выход к морю» деректері бойынша, небәрі екі жыл бұрын құрылған компания осы көрсеткіш бойынша кіріс көлемі жағынан елдегі ең ірілердің қатарына енді. Ашықтықтың болмауы және жеке деректерді қорғауға қатысты көптеген сұрақтар аясында фирма бенефициарларының белгілі бизнес-топтармен және саяси тұлғалармен байланысы көбірек назар аударуда.
Бірқатар депутаттар жазда «ATS Mediafon KZ»-дің мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылының ашық емес схемасы туралы мәлімдеп, компанияның шын мәнінде маңызды ақпарат массивтерін жинақтайтынына назар аударды: құрылғы деректерінен бастап азаматтардың ЭЦҚ-на дейін.
Парламентарийлердің сөзінше, мұндай деректерді жинайтын құрылымның түсінікті инфрақұрылымы, құрылтайшылардың, техникалық мердігерлердің ашық тізімі және қорғау тетіктері болуы керек.
Алайда компанияның қызметі туралы негізгі ақпараты бар ресми сайты да жоқ. Оның үстіне, Whois қызметіне сәйкес, құрылғыларды тексеруге арналған платформаның домені АҚШ және Канада серверлерінде тіркелген.
«Бұл платформаның ықтимал шабуылдардан қорғанысын арттыру үшін жасалуы мүмкін. Бірақ сайттың кері байланыс үшін үшінші тараптың Help Desk бағдарламалық қамтамасыз етуін пайдалануы компанияның жеке деректерді қорғауды бірінші орынға қоятынын көрсетпейді», — делінген хабарламада.
Белгілі болғандай, сайттың негізгі әкімшісі ретінде Ресей азаматтығы бар Қазақстан тумасы Владимир Ахметвалиев көрсетілген. Бұрын ол Степногорск тау-химия комбинатында заңгер болып жұмыс істеген, ол кезде комбинатты ұзақ уақыт Нұрсұлтан Назарбаевтың отбасымен байланысты болған кәсіпкер Александр Клебановтың ұлы Яков Клебанов бақылаған. 2023 жылы актив «Росатом» мемлекеттік корпорациясына сатылды.
«ATS Mediafon KZ»-дің түпкілікті меншік құрылымы да қызығушылық тудырады. Оның түпкі бенефициары — Владислав Сафаров. БАҚ оны бұрынғы полицей және Қарағанды облыстық мәслихатының депутаты Талғат Өтеубаевпен байланыстырды. Мұндай нұсқалардың формальды негізі олардың «Eurasian Industrial Tobacco Group» ЖШС-не бірлесіп иелік етуі болды. Алайда журналистер олардың байланысы әлдеқайда терең екенін анықтады: Сафаров Өтеубаевтың үлкен қызы — Айнұрға үйленген.
Өтеубаевтың өзі — аймақтағы белгілі кәсіпкер. Ол ұзақ жылдар бойы 1990-жылдары Қарағанды резенке техникалық бұйымдары зауытының активтеріне ие болған «Eurasian Industrial Chemical Group» компаниясының басшысы және тең иесі болды. Компанияның құрылтайшылары қатарында ҰҚК және ІІМ бұрынғы басшысы Болат Бәекенов (2023 жылы қайтыс болды) және Болат Назарбаевтың құрылымы — «BN – INVEST» Қаржы-өнеркәсіп холдингі» ЖШС болған. Кейін бұл үлес Болаттың сенімді адамы — Марат Назарбаевқа қайта жазылды.
Сафаровтың жұбайы — Айнұр Өтеубаеваның қызметі ерекше қызығушылық тудырады. Оның «АЮ» Кәсіби және жеке даму орталығы ел бойынша психолог ретінде таныстырылатын Игорь Кимнің өнер көрсетуін ұйымдастырады.
Қолда бар ақпарат бойынша, ол аудиторияға «байланыссыз энергетикалық оргазм» және «ақшаны кешіру» туралы айтады. Бұл бағыттың «ATS Mediafon KZ» қызметіне қалай қатысы бар және неліктен мемлекеттік органдар жеке деректерді жинауды осындай ортасы бар құрылымға сеніп тапсырғаны белгісіз.