Көлік министрлігі журналистерге «КазАвтоЖол» ҰК» АҚ республикалық маңызы бар автомобиль жолдарымен жүру ақысын алу жүйесін орнату және қызмет көрсету бойынша «Computer Vision Technologies» ЖШС-мен келісімшартты қайта қарайтынын хабарлады. Ведомство операциялық шығындар үшін төлемдер көлемін азайту ниетін мәлімдеді.
БАҚ жазғандай, ағымдағы жылғы 19 маусымда «КазАвтоЖол» ҰК» АҚ мен «Бизнес Партнер Консалт» ЖШС арасында «Computer Vision Technologies» ЖШС-нің күрделі шығындарын бағалау бойынша тиісті келісімшарт жасалды. Бағалау нәтижелері бойынша активтер қабылданады және төлемдердің тиісті мөлшері белгіленеді.
Журналистер сондай-ақ «КазАвтоЖол» ҰК» АҚ ақпараты бойынша республикалық маңызы бар автомобиль жолдарының ақылы учаскелерімен жүру ақысының жиынтығы 2021 жылы 9 млрд теңгені, ал 2022 жылы - 22,3 млрд теңгені құрағанын атап өтті. Бұрын, 2021-2022 жылдар аралығында «Computer Vision Technologies» ЖШС 786,6 млн теңге төленген.
ҚСБЖ редколлегиясы бірнеше жыл бұрын Қазақстанның ақылы жолдарынан кім ақша табатыны туралы материал жариялаған болатын. Еске салайық, конкурс қорытындысы бойынша 2019 жылғы 24 желтоқсанда ұлттық компания мен «Computer Vision Technologies» ЖШС, «Теміржол Жөндеу» ЖШС және «Far Eastern Electronic Toll Collection Co., Ltd» құрамындағы консорциум арасында республикалық маңызы бар автомобиль жолдарымен жүру ақысын алу жүйесін орнату және қызмет көрсету бойынша 11 жыл мерзімге келісімшарт жасалды.
«Computer Vision Technologies» ЖШС Консорциум көшбасшысы ретінде Жобаны іске асырумен айналысады. «Теміржол жөндеу» ЖШС – 17 жылдық жұмыс тәжірибесі бар автомобиль және темір жолдарын салу саласындағы қазақстандық құрылыс компаниясы. Компания сондай-ақ «Қамқор Менеджмент» компаниялар тобының құрамына кіреді.
Тайландтық «FETCI» компаниясы кеңесші ретінде таңдалған, ол ақылы автомобиль жолдары желісін дамыту бойынша әлемдегі ең озық IT кәсіпорындардың бірі болып табылады. Ал бұл жолы екі конкурсқа қатысуға өтінім беру кезеңінде де ешқандай француздық «GEА» фирмасының қатысуы болмады.
Бірақ Ресейде ақылы жолдарды техникалық жарақтандыру және қызмет көрсету тәжірибесі бар «Платон» компаниясы тұлғасында ресейліктер болды. Алайда олар бірінші конкурстың дайындық кезеңінде-ақ іріктеуден өтпеді.
Оның үстіне консорциумдағы әрбір әрекет етуші тұлғаның өз рөлі бар. Бірінші скрипка – бұл «CVT» ЖШС және «Сергек», дәлірек айтқанда «Коркем Телеком» ЖШС. Ал тайларды, байқағанымыздай, олардың тәжірибесін пайдалану үшін консорциумға қосқан.
2019 жылғы 24 желтоқсандағы И-СВП-01/19 Келісімшартына сәйкес, «КазАвтоЖол» ҰК мен консорциум арасында жасалған келісімшарттың ҚҚС-сыз жалпы сомасы 138,7 млрд теңгені құрады, оның ішінде күрделі жұмыстардың құны 25,6 млрд теңге және сервистік қызмет көрсету қызметтерінің құны 113,1 млрд теңгені құрайды, оны 10 жылға жуық уақыт ішінде Тимур Құлыбаевтың компаниясы алуы керек еді.
2020 жылғы сәуірде «Computer Vision Technologies» ЖШС бақылау доғаларының металл конструкцияларын дайындау, бақылау доғаларын орнату бойынша құрылыс-монтаж жұмыстары, клиенттермен жұмыс орталықтарының орындарына (модульдік типті) дайындау және орнату жұмыстарын сатып алу бойынша конкурс өткізеді.
Жұмыстардың құны біліктілік талаптары мен техникалық ерекшелікке сәйкес 3 364 324 663,39 (үш миллиард үш жүз алпыс төрт миллион үш жүз жиырма төрт мың алты жүз алпыс үш теңге, отыз тоғыз тиын) ҚҚС-сыз аспауы тиіс.
АҚЫЛЫ ЖОЛДАРДЫҢ ЖАБДЫҒЫ ҚАНША ТҰРАДЫ?
2020 жылғы 25 сәуірдегі конкурстық комиссияның шешіміне сәйкес жоғарыда көрсетілген жұмыстар үшін мердігер ретінде «НГСК КазСтройСервис» АҚ таңдалды, ол аталған жұмыстарды 3 338 145 422 теңгеге ҚҚС-сыз орындауды ұсынды. Дегенмен, бір қатысушысы бар конкурсты шартты түрде конкурс деп атауға болады.
Осы соманы құрамдас бөліктерге бөліп көрейік.
Қазақстандық өндірістің 12 м. х 2,4 м. х 2,7 м. өлшеміндегі стандартты модульдік блогының құны 3,74 млн теңгеден 5,52 млн теңгеге дейін өзгереді.
Негізге орташа арифметикалық бағаны алайық (елімізде орташа жалақы осылай есептеледі) — 4,63 млн теңге.
Біліктілік талаптарына сәйкес бірінші кезеңде (жолдарды жүру ақысын жинау үшін жарақтандыру екі кезеңге бөлінген) осындай модульдер 27 дана қажет. Ал бұл — 125,13 млн теңге. Қалғанында 3,21 млрд теңге аламыз.
27 модульден басқа, мердігер тағы 99 доғаны дайындап, орнатуы керек. Осылайша, бір доғаның құны шамамен 32 454 701 теңгені құрайды.
Бізге доғаларға «Сергек» типті 6 камера орнатылатыны белгілі. Әр жолаққа бірден және жиек жол. Бұған дейін БАҚ-та «Сергектің» әзірлеушілерінің бірі Әсет Ахметов осындай бір камераның шамамен құны – 50 мың теңге екенін мәлімдеген болатын.
Камераларға 300 мыңнан аспайды, плюс байланыс модулі, жол белгісі, сымдар, жапсырмалар (тағы не ойлап табуға болады) – мұның бәрі жиынтық құны 1 млн теңгені құрамайды, демек, 30 млн теңгеден астам сомаға біз, қазақстандықтар, өзіміз үшін, монтаждау қызметтерімен бірге қандай да бір металл конструкциясын сатып аламыз. Өте тиімді бизнес.
ҚАЗАҚСТАННЫҢ АҚЫЛЫ ЖОЛДАРЫНАН ШЫНЫМЕН КІМ АҚША ТАБАДЫ?
Бірақ фокус тіпті доғалардың, төлем орталықтарына арналған модульдік блоктардың және жабдықтың құнында емес. Мемлекет пен консорциум арасындағы келісімшарт шарттары бойынша, мемлекет инвестицияны 11 жыл ішінде жүру ақысын алудан түсетін қаражат есебінен өтеуге міндеттенеді.
Сонымен қатар инвестор жобаға барлығы 25,66 млрд теңге өз қаражатын салады, ҚР автожол саласының интеллектуалды жүйелерін дамытуға. Оның ішінде 21 млрд теңгеден астамы - кредиттік қаражат.
Құрғақ қалдықта не бар?
ЖШС 2 млрд теңгеден аз өз ақшасын салады, доғаларды керемет бағамен сатады, оның орнына 11 жыл ішінде ҚР қарапайым азаматтарынан ақша жинау жүйесіне қызмет көрсету үшін 138 млрд алады.
