2026 жылғы наурызда ҚР ТЖМ төтенше жағдайлардың алдын алу комитетінің төрағасы Серік Джунисбеков елдегі су тасқынына қарсы іс-шараларға 48,7 млрд теңгеден астам қарастырылғанын мәлімдеді. ФБРК редакциясы бұл қаражаттың өңірлерге қалай бөлінгенін тексеруді жөн көріп, министрлікке ресми сұрау салды.
НЕ БОЛДЫ
2026 жылғы 18 наурызда ҚР төтенше жағдайлар министрлігі (ТЖМ) төтенше жағдайлардың алдын алу комитетінің төрағасы Серік Джунисбеков Орталық коммуникациялар қызметіндегі (ОКҚ) брифингте мәлімдегендей, елдегі су тасқынына қарсы іс-шараларға 48,7 млрд теңгеден астам бөлінген. Салыстыру үшін, 2025 жылы бұл сома шамамен 36 млрд теңгені құраған.
ТЖМ НЕ ДЕП ЖАУАП БЕРДІ
Ведомство «Азаматтық қорғау туралы» Заң бойынша ТЖМ-ның су тасқынына қарсы іс-шараларды қаржыландыру бойынша тікелей өкілеттігі жоқ екенін түсіндірді: бұған «Жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Заңға сәйкес әкімдіктер жауапты. Дегенмен, қайталанған өтініш бойынша министрлік барлық өңірлерге сұрау салып, 2026 жылғы 15 сәуірдегі жағдай бойынша жиынтық кестені жинады.
КІМ ҚАНША ЖҰМСАДЫ
Жиынтыққа сәйкес, барлық өңірлер бойынша су тасқынына дайындыққа жиынтық шығыстар шамамен 55 млрд теңгені құрады – бұл наурызда жарияланған сандардан 6,2 млрд теңгеге дерлік артық. 
Шығыстар бойынша көшбасшы астана болды. Астана су тасқынына қарсы мақсаттарға 8,7 млрд теңге жұмсады, оның 6,6 млрд теңгесі – республикалық бюджеттен (РБ), тағы 2,1 млрд теңгесі – жергілікті бюджеттен (ЖБ). Келесі орындарда Ақмола облысы – 6,4 млрд теңге және Ақтөбе облысы – 5,9 млрд теңге тұр.
Екінші полюсте – күрт қарама-қайшылық. Алматы, елдегі екінші ірі қала, жиынтықта нөлмен тізілген. Ұлытау облысы шығыстары туралы 16,8 млн теңге деп есеп берді – бұл Астанадан 518 есе аз. Қызылорда облысы жергілікті бюджеттен бір тиын да жұмсамай, тек республикалық бюджеттен 180,9 млн теңге жұмсады.
Қаржыландыру құрылымы ерекше назар аударуға тұрарлық. 54,9 млрд жиынтық шығыстардың тек 20,7 млрд теңгесі республикалық бюджетке тиесілі болды, қалған 34,3 млрд теңгені өңірлер жергілікті қазынадан алды. Сонымен қатар, 20 өңірдің 13-і республикадан бір тиын да алмай, су тасқынына дайындықты тек өз қаражатымен қаржыландырды.
САНДАР СӘЙКЕС КЕЛМЕДІ МЕ?
Наурызда Серік Джунисбеков 48,7 млрд теңге сомасын атады. Әкімдіктер қорытынды бойынша 54,9 млрд туралы есеп берді. 6,2 млрд теңгеге сәйкессіздік.
Мүмкін, қаражаттың бір бөлігі жоспарлы мерзімнен кеш игерілген болар, мүмкін өңірлер есепке орталықтандырылған лимиттен тыс шығыстарды қосқан болар – ТЖМ нақтыламайды.
Еске сала кетейік, 2026 жылғы 10 сәуірде суды үнемдеу мәдениетіне арналған Орталық коммуникациялар қызметіндегі (ОКҚ) баспасөз мәслихатында ФБРК редакциясы су ресурстары министрлігінің өкілдеріне Tasqyn және Talsim-NG жүйелерінің жұмыс нәтижелері туралы сұрақ қойды. Алайда іс-шараның модераторы сұрақты іс-шараның тақырыбына қатысы жоқ деп, қабылдамады.
Кейінірек министрлік жазбаша жауапта нақтылағандай, Tasqyn жүйесі «Қазгидромет» РМК деректері негізінде су тасқынын болжау үшін қолданылады, ал Talsim-NG өзен ағысы туралы гидрологиялық деректерді береді. Сонымен қатар, ведомство жүйелердің тиімділігінің немесе дәлдігінің нақты көрсеткіштерін келтірмей, қорытындыларды су тасқыны маусымы аяқталғаннан кейін шығаруды көздейтінін айтты.