Қостанай облысының ірі жер пайдаланушыларын талдауды жалғастыра отырып, «Олжа Агро» ЖШС-нің тағы екі еншілес компаниясы аймақтағы ауыл шаруашылығы жерлерінің едәуір аумағын алып жатқанын атап өткен жөн.
«ОЛЖА ТОБОЛ» ЖШС
«Олжа Тобол» ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және дәнді-бұршақты дақылдарды өсіру) шамамен 30,3 мың га жерге иелік етеді, 2018 жылы тіркелген. Компанияның бірінші басшысы – Артем Иванов.
Компания салықтық міндеттемелер бойынша төмен тәуекел дәрежесіне ие, сонымен қатар мүлік салығы бойынша 166 мың теңге көлемінде берешегі бар. 2023 жылы компания 83,3 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 17,9 млн теңге, 2021 жылы – 16,6 млн теңге, 2020 жылы – 26,8 млн теңге).
2023 жылы «Олжа Тобол» ЖШС Аршалин ауылдық округінде және Глебовка ауылында егістіктерде карантиндік нысандардың таралу ошақтарында өсімдіктер карантині бойынша қажетті іс-шараларды жүргізу туралы нұсқаманы орындамағаны үшін 518 мың теңге көлемінде айыппұл алды.
«ОЛЖА АЛТЫН-ИНВЕСТ» ЖШС
73 мың га астам жерді алып жатқан тағы бір жер пайдаланушы - «Олжа Алтын-Инвест» ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және дәнді-бұршақты дақылдарды өсіру), 2018 жылы тіркелген. Компанияның бірінші басшысы – Ермек Нұғыманов, ол сондай-ақ «Олжа Босколь-Астық» ЖШС қатысушысы болып табылады.
«Олжа Алтын-Инвест» ЖШС салықтық міндеттемелер бойынша төмен тәуекел дәрежесіне ие. 2023 жылы компания 253,3 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 386,5 млн теңге, 2021 жылы – 367,4 млн теңге, 2020 жылы – 182,9 млн теңге).
«Олжа Алтын-Инвест» ЖШС бірнеше жыл бойы «Федоров ауданының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» ММ-мен соттасып келді. Бастапқыда тараптар арасында мемлекеттік сатып алу шарты жасалды, оған сәйкес ЖШС 2021 жылдың қаңтар-ақпан айларында Қостанай облысы Федоров ауданы Қамысты ауылында жалпы сомасы 2,6 млн теңгеге автомобиль жолдарын күтіп ұстау жұмыстарын орындауға міндеттенді.
Шартты жасау кезінде «Олжа Алтын-Инвест» ЖШС банктік шоттың деректемелерін дұрыс көрсетпеген, бұл шарт бойынша төлемде қиындықтар туғызды. Компания өкілдерінің мәлімдеуінше, олар кейін тапсырыс берушіге банктік шоттың нақты деректемелерін жіберген, алайда орындалған жұмыстар актілеріне қол қойылғаннан кейін ЖШС төлемді алмаған, сол себепті сотқа жүгінуге мәжбүр болған.
Сотта мемлекеттік мекеме өкілдері орындалған жұмыстар үшін төлем орындалған жұмыстар актілеріне қол қойылған күннен бастап 30 күнтізбелік күннен кешіктірілмей аударылатынын алға тартты. Деректемелердің дұрыс көрсетілмеуіне байланысты мемлекеттік орган шартта белгіленген мерзімде төлемді жүзеге асыра алмаған, ал олар дұрыс деректемелерді алмаған. Шарттың қолданылу мерзімі аяқталды, осыған байланысты ММ шарт бойынша тараптардың міндеттемелері тоқтатылды деп мәлімдеді.
Сот мемлекеттік мекеменің дәлелдерін қабылдамай, Федоров ауданының ТКШ және автомобиль жолдары бөлімін «Олжа Алтын-Инвест» ЖШС-не шарт бойынша төлемді толық көлемде жүргізуге міндеттеді. 2023 жылы жазда «Олжа Алтын-Инвест» ЖШС қайтадан «Федоров ауданының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» ММ-не шағымданып, орындалған жұмыстар актісін тану және шамамен 12 млн теңге сомасына басқа шарт бойынша төлемді өндіріп алу туралы талап қоюға мәжбүр болды. Сот ЖШС-нің талап арызын қанағаттандырды.
2023 жылы жазда Қостанай облысы Федоров ауданы Банновка ауылының тұрғындары өңірлік журналистерге шағымданды, кәсіпорын базасы олардың үйлеріне жақын жерде орналасқанын, ал кәсіпорында қолданылатын улардың бүкіл тіршілікті уландыратынын айтты. Ауылдағы бақша өсімдіктерінің өліп жатқаны, ал ауыл тұрғындары мен олардың балаларының жиі ауыра бастағаны хабарланды. Олар сондай-ақ елді мекен үстінде бірнеше рет химиялық тұманды байқағандарын алға тартты.
Кейінірек, қыркүйек айында ауылға «Олжа Алтын-Инвест» ЖШС өкілі Алексей Байназаров, экология департаментінің қызметкері Зияда Бисахалова және Баннов ауылдық округінің әкімі Кира Велиева барды. Тексеру барысында ерітінді торабының шынымен де тұрғын үйлерге жақын орналасқаны анықталды, бұл нормаға қайшы келеді.
Алайда, ФБРК редакциясына «Олжа Агро» ЖШС өкілдері кәсіпорында қолданылатын жабдық пен заттардың жеткілікті дәрежеде қауіпсіз екенін, ал БАҚ пен жергілікті тұрғындардың елді мекендегі экологиялық жағдайға шамадан тыс алаңдаушылығы мүлдем басқа себептерге байланысты екенін хабарлады.
«ҚАРАБАТЫР» АГРОФИРМАСЫ» ЖШС
«Қарабатыр» Агрофирмасы» ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және дәнді-бұршақты дақылдарды өсіру) 1994 жылы тіркелген. Компанияның бірінші басшысы және құрылтайшысы – кәсіпкер Марат Құдайқұлов.
Компания салықтық міндеттемелер бойынша төмен тәуекел дәрежесіне ие. 2023 жылы агрофирма 78,6 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 50,9 млн теңге, 2021 жылы – 76,6 млн теңге, 2020 жылы – 44,2 млн теңге).
2017 жылы «Қарабатыр» Агрофирмасы» ЖШС Қамысты ауданы Қарабатыр ауылындағы Мәдениет үйінің ғимаратын қайта жаңартумен айналысуды ұйғарды, ол бастапқыда рұқсат беру құжаттарынсыз салынған болатын. Осыған байланысты қайта жаңартуға тиісті рұқсат алу үшін сотқа жүгіну қажет болды.
2018 жылы сот ЖШС-нің рұқсатсыз салынған құрылысқа қатысты талаптарын қанағаттандырды, осыған байланысты Қарабатыр ауылындағы Мәдениет үйінің ғимараты «Қарабатыр» Агрофирмасы» ЖШС меншігі деп танылды.
«ДАРИЯ» ШҚ
«Дария» шаруа қожалығы (басқа ірі қара мал мен буйволдарды өсіру) белгілі бір Серік Түлекбаевқа тиесілі. ШҚ салықтық міндеттемелер бойынша орташа тәуекел дәрежесіне ие, сонымен қатар жер учаскелерін пайдаланғаны үшін 96 мың теңге көлемінде салық берешегі бар.
«ТИМОФЕЕВКА АГРО» ЖШС
«Тимофеевка Агро» ЖШС (тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және дәнді-бұршақты дақылдарды өсіру) 2001 жылдан бері тіркелген. Бірінші басшысы – Шархан Құрбанов, құрылтайшысы – Шарбат Боранбаева.
Құрбанов сондай-ақ «Сана-Агро» ЖШС, «Алтын Астық – 2030» ЖШС және «Қостанай Көкпар Федерациясы» ҚБ сияқты компанияларда да көрінеді. 2022 жылы Шархан Құрбанов масаң күйде көлік жүргізгені үшін 15 тәулікке қамалып, жеті жыл мерзімге көлік жүргізу құқығынан айырылды.
«Тимофеевка Агро» ЖШС салықтық міндеттемелер бойынша орташа тәуекел дәрежесіне ие. 2023
Фонд-бюро расследования коррупции