ФБРК редакциясы Қазақстанда жазаны өтеуді кейінге қалдыру бойынша статистиканы алуға тырысқанда мемлекеттік органдардан қарама-қайшы жауаптар алды. Жағдай мұндай деректерге жауапкершілікті ведомстволар арасында бөлу мәселесін анықтады.
ҚАНДАЙ ДЕРЕКТЕРДІ АЛУ МҮМКІН БОЛДЫ
2026 жылғы 30 наурызда ФБРК редакциясы Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитетіне 2015–2025 жылдар аралығындағы жазаны өтеуді кейінге қалдыру статистикасын ұсынуды сұрап сауал жолдады.
Комитет сауалдың тек бірінші тармағы бойынша — жылдар бойынша үкімді орындауды кейінге қалдыру туралы қанағаттандырылған ұсыныстар саны жөнінде ғана ақпарат берді. 2015 жылдан 2024 жылға дейін көрсеткіштер 29-дан 76 жағдайға дейін өзгеріп отырды, алайда 2025 жылы олардың саны күрт өсіп, 322-ге жетті.
Сонымен қатар, жауапта кейінге қалдырудан кейін жазаны өтеуге жіберілген адамдар саны, сондай-ақ ол берілетін қылмыс түрлері бойынша деректер қалыптастырылмайтыны көрсетілген. Комитет бұл деректерді алу үшін ҚР ІІМ Қылмыстық-атқару жүйесі комитетіне жүгінуді ұсынды.
ҚАЖК ЖАУАБЫ ҚАРАМА-ҚАРСЫ БОЛДЫ
31 наурызда редакция жетіспейтін деректер бойынша Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің Қылмыстық-атқару жүйесі комитетіне жеке сауал жолдады.
Алайда 2 сәуірде жауап алынды, оған сәйкес жазаны кейінге қалдыру бойынша статистиканы жүргізу, сот шешімдерін есепке алу және деректерді қылмыс түрлері бойынша бөлу Бас прокуратураның Құқықтық статистика комитетінің құзыретіне жатады.
Осылайша, екі ведомство да сұралған ақпаратты бермей, редакцияны іс жүзінде бірін-біріне қайта бағыттады.
ШАҒЫМ ЖӘНЕ БАС ПРОКУРАТУРАҒА ЖОЛДАУ
Қарама-қайшы жауаптар аясында ФБРК редакциясы екі ведомствоға да шағым беріп, журналистік сауалдың тиісінше қаралмағанын көрсетті. Өтініштерге мемлекеттік органдардың жауаптары қоса берілді.
Сонымен қатар, редакция Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасына да жолдау жіберіп, екі комитеттің де әрекеттеріне құқықтық баға беруді, олардың жауаптарының заңды екенін түсіндіруді және толық әрі шынайы ақпарат беруді қамтамасыз етуді сұрады.
МӘНМӘТІН МЕН МАҢЫЗЫ
Жағдай жазаны өтеуді кейінге қалдыру деректерін есепке алудың ашық тетігінің жоқтығын көрсетеді. Сот шешімдері бойынша жалпы статистиканың болуына қарамастан, кейінге қалдырулардың нақты салдары және олардың қылмыс түрлері бойынша құрылымы туралы деректер жоқ немесе қолжетімсіз, бұл ресми журналистік сауал арқылы да осы деректерді алуды мүмкін емес етеді.