1 қаңтардан бастап Қазақстанда мемлекеттік сатып алу туралы жаңа заң күшіне енеді. Қаржы министрлігі өзгерістер ашықтықты арттырып, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтады деп сендіреді. Алайда сарапшылар кемшіліктерді де атап өтеді.
Informburo.kz деректеріне сәйкес, басты жаңалық процесті автоматтандыру және рейтингтік-балдық жүйе болды. Мұндай сатып алулардың нәтижелері енді шағымдануға болмайтыны атап өтіледі. Сонымен қатар, мемлекеттік сатып алулар үшін бірыңғай платформа енгізу жоспарлануда.
«Кемшіліктерге келетін болсақ, бұл мерзімдердің қысқаруы, яғни критерийлер бойынша комиссия шешіміне шағымдануға бес күн беріледі. Егер бұрын бұл мемлекеттік ішкі аудит департаменті болса, енді шағым тікелей ұйымдастырушылардың өзіне түседі», — деп атап өтті «Шымкент қаласының Азаматтық альянсы» ЗТБ корпоративтік директоры Юсуп Арзыханов.
Қоғам белсенділерін бір көзден сатып алудың жаңа шегі ерекше алаңдатады: тауарлар - 100 АЕК (369 200 теңге) дейін, жұмыстар мен қызметтер - 500 АЕК (1 846 000 теңге) дейін, ал ауылдық әкімдіктер үшін ол 4000 АЕК (14 768 000 теңге) дейін ұлғайтылды. Сарапшылар бұл «лоттарды бөлшектеп, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін күшейтуге» әкелуі мүмкін деп санайды.
Сонымен қатар, заң мемлекеттік сатып алуларды өткізу мен орындауға қоғамдық бақылауды көздейді.
Еске салайық, тамыз айында Ұлттық инновациялар және кәсіпкерлік орталығының (ҰИКО) бас директоры, іскерлік әкімшілендіру докторы, ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының (МБА) Басқару институтының доценті Асланбек Джакупов мемлекеттік сатып алу ережелеріне қатысты өзекті мәселелерді көтерді.
Оның пікірінше, мемлекеттік сатып алу саласындағы бизнес үшін маңызды заңнама бүгінгі таңда әлеуметтік-экономикалық салдарлар мен реттеуші әсерді тиісті талдаусыз «жетілдірілуде». Сол кезде ҰИКО басшысы мысал ретінде аумақтылықты ынталандыру болып табылатын жаңалықты келтірді, яғни құрылыс жұмыстары жүргізілетін аймақта орналасқан компанияларға 1% мөлшерінде шартты жеңілдік беріледі.