Жақында біздің редакция солтүстікқазақстандық фермерлердің сенімсіз компанияға сеніп, астықтан және қаражаттан айырылғаны туралы айтқан болатын.
Жарияланымнан кейін редакцияға басқа да зардап шеккен шаруа қожалықтарынан хабарламалар келе бастады.
2020 жылы үлкен қарыздарға тап болған шаруа қожалығының тарихы ерекше назар аудартты. ШҚ иесі ірі агрокомпания алдындағы көп миллиондық қарыз туралы сот хабарламасын алғаннан кейін ғана білген. Сонымен бірге ол бұл компаниямен ешқашан ынтымақтаспағанын және ешқандай қарыз алмағанын айтады.
Анықталғандай, қожалықтың ресми мөрі ШҚ иесінің таныстарында болған. Оның сөзінше, олар мөрді пайдаланып, қожалық атынан мәмілелер жасап, несиелер алып, иесінің рұқсатынсыз қызмет жүргізген. Нәтижесінде 15 млн теңге қарыз пайда болған.
Қарызды өтеу үшін фермерге 161 мың кг-нан астам жұмсақ бидайды беруге тура келген. Осыдан кейін ғана ШҚ мүлкінен – егістіктер мен ауылшаруашылық техникасынан алынған тыйым салулар алынып тасталған.
Айта кетейік, бұл жағдай бұрын сипатталған «Нәтиже» ШҚ және «Колос» ШҚ оқиғасына ұқсас, онда да кейіннен банкрот деп танылған компаниямен мәмілелерде делдалдар болған.
Осындай жағдайлардың жиілеуіне байланысты ФБРК редакциясы шаруа қожалықтарының иелеріне бизнес жүргізу кезінде маңызды сақтық шараларын еске салуды қажет деп санайды.
Ең алдымен, барлық серіктес-компанияларды ашық деректер қоры арқылы мұқият тексеру қажет. Қожалықтың мөрлері мен құжаттарын үшінші тұлғаларға беру ауыр зардаптарға әкелуі мүмкін екенін есте ұстаған жөн. Мемлекеттік порталдар арқылы қарыздар мен мүлікке салынған тыйымдардың бар-жоғын үнемі тексеріп тұру ұсынылады.
Мәмілелердің заңдық сүйемелденуіне ерекше назар аудару керек. Шарттарды жасасу барлық құжаттарды мұқият зерделегеннен кейін ғана жүзеге асырылуы тиіс. Барлық келісімдерді, тіпті ескі таныстармен ынтымақтастық туралы болса да, жазбаша түрде бекіту қажет.
Сондай-ақ электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) пайдалану мәселелерінде өте сақ болу керек. Субсидияларға өтінім беру немесе фитосанитарлық сертификаттарды рәсімдеу қажет болған жағдайда да ЭЦҚ кілттерін бөгде адамдарға беруге болмайды. Барлық осындай операцияларды өз бетінше немесе қожалықтың ресми тіркелген қызметкерлерінің көмегімен орындау ұсынылады.
ФБРК редакциясы мәмілелер жасасу кезінде мұқият болуға және негізгі қауіпсіздік шараларын елемеуге шақырады. Осы қарапайым ережелерді уақтылы сақтау шаруа қожалықтарының мүдделерін қорғауға және елеулі қаржылық шығындардан аулақ болуға көмектеседі.