Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаев үкімет отырысында еліміздегі көптеген орман мекемелері өрт қауіпті маусымға дайын емес екенін мәлімдеді.
Informburo.kz мәліметінше, тоғыз облыстың орман шаруашылықтары, сондай-ақ «Семей орманы» резерваты сыни жағдайда тұр. Жағдай тозығы жеткен техника, өрт-бақылау мұнараларының жетіспеушілігі және бюджеттік қаржыландырудың қысқаруымен ушығып отыр.
«7 сәуірдегі жағдай бойынша Ақтөбе, Атырау, Шығыс Қазақстан, Жамбыл, Батыс Қазақстан, Қостанай, Павлодар, Солтүстік Қазақстан және Түркістан облыстарының орман мекемелері, сондай-ақ «Семей орманы» резерваты өрт қауіпті маусымға дайын болмады», – деді ведомство басшысы.
Экология министрлігі бірқатар өңірлердегі орман шаруашылықтары жарамды өртке қарсы техниканың өткір тапшылығын сезініп отырғанын мәлімдеді. Қазіргі уақытта 75 бірлік техника жарамсыз деп танылған – оның ішінде өрт сөндіру автоцистерналары, тракторлар және шағын орман өрт сөндіру кешендері бар. Орман шаруашылықтарының қарамағындағы 314 өрт сөндіру машинасының 132-сі есептен шығарылуға жатады, бұл жалпы парктің 42%-ын құрайды.
Ведомство сондай-ақ бақылау инфрақұрылымының жетіспеушілігін анықтады: 256 өрт-бақылау мұнарасына қажеттілік кезінде елімізде тек 185-і ғана бар. Министр Павлодар, Қостанай, Батыс Қазақстан, Ақтөбе және Солтүстік Қазақстан облыстарындағы жағдайды сыни деп атады.
Хабарланғандай, 2023-2027 жылдарға арналған орман шаруашылықтарын жарақтандыруды қаржыландырудың жалпы көлемі 68 млрд теңгені құрайды. Республикалық бюджеттен қаржыландыру тапшылыққа байланысты 8,7 млрд теңгеден 3,1 млрд теңгеге дейін қысқартылды.
Экология министрлігі балама қаржыландыру көзі ретінде орман қорғау мекемелерін жарақтандыруға утиль алымы есебінен қосымша қаражат бөлуді ұсынды.
«Орман шаруашылықтарын жарақтандыруға лизингке 35 млрд теңге қарастырылған. Жыл басынан бері министрлік мекемелеріне 3,7 млрд теңгеге 136 шағын орман өрт сөндіру кешені және 60 трактор жеткізілді. Маусым айының соңына дейін 11,3 млрд теңгеге қалған 166 өрт сөндіру машинасы, 27 шағын орман өрт сөндіру кешені және 15 трактор жеткізіледі деп күтілуде. Облыс әкімдіктері биылғы жылы жергілікті бюджеттен орман шаруашылықтарын жарақтандыруға 6,3 млрд теңге және лизинг есебінен 20 млрд теңге бөлді. Жыл соңына дейін әкімдіктердің орман шаруашылықтарына 26,3 млрд теңгеге 186 өрт сөндіру машинасын, 186 шағын орман өрт сөндіру кешенін және 247 тракторды сатып алу жоспарланған», – деп хабарлады Нысанбаев.
Бұл шаралар еліміздің ең өрт қауіпті 11 өңіріндегі орман шаруашылықтарын жаңартуға және толық жарақтандыруға мүмкіндік береді деп күтілуде.
Еске салайық, 10 сәуірде сарапшы Кирилл Павлов өзінің Telegram-арнасында Степногорск маңындағы Қырыққұдық ауылынан оңтүстіктегі өрт туралы хабарлады, онда шамамен 5000 гектар дала жанып кетті.
Сол күні Павлов Абай облысындағы «Семей орманы» резерватының шекарасына жақын жердегі өрт туралы айтты. Спутниктер аномальды деп жіктелген жылу нүктелерін тіркеді. Бұған дейін ТЖМ өрт ошақтарын нақты өрт орындарынан 50–70 км қашықтықта көрсеткен болатын.
11 сәуірде сарапшы СҚО Ақжар ауданының Айсары ауылынан 7 км қашықтықтағы өрт туралы жазба жариялап, бұл кездейсоқтық емес, төтенше жағдайларға ден қоюдағы жүйелі проблемалардың салдары екенін атап өтті. 29 наурыз бен 9 сәуірдегі спутниктік суреттер өрттің дамуын тіркеді, алайда автордың пікірінше, уәкілетті құрылымдар уақтылы шара қолданбаған.