Қазақстанның цифрлық экономикасы айқындала түсуде — танымал блогерлер бұрын жасырылған миллиардтаған табыстарын ерікті түрде декларациялай бастады. Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) цифрлық контент саласындағы декларацияланбаған кірістерді анықтау жұмысын жалғастырып, жүздеген авторға олардың қаржылық есептілігіндегі елеулі сәйкессіздіктер туралы хабарлама жолдады.
Блогинг бұрыннан тиімді бизнеске айналды, ал енді ол ресми экономиканың бір бөлігіне айналуда. МКК деректері бойынша, 12 блогер ерікті түрде жасырын кірістерін 1,4 млрд теңгеге декларациялап, 73,6 млн теңге салық төледі. Мұндай қадам цифрлық экономиканың көлеңкеден шығып жатқанын және пікір көшбасшыларының тек табыс тауып қана қоймай, мемлекет алдындағы жауапкершілікті де мойындай бастағанын көрсетеді.
Таяуда ғана блогерлер «сұр аймақта» өмір сүрді — контенттен, жарнамадан және серіктестік бағдарламалардан түскен көптеген кірістер ресми есептерден тыс қалып қойды. Алайда шындық мынада: қаржылық ағындардың ашықтығы ел мен экономиканың дамуының ажырамас бөлігіне айналуда.
Төмендетілген кірістерді анықтау жұмыстары жалғасуда. Бүгінгі күні 854 блогерге 71,9 млрд теңгеге болжамды сәйкессіздіктер туралы хабарламалар жіберілді. Бұл сома берешек емес, тек декларацияларда көрсетілмеген болжамды кірістер екенін түсіну маңызды. Хабарламаларды орындау мерзімі 30 жұмыс күнін құрайды.
Блогерлерге жағдайды ерікті түрде түзету немесе түсініктеме беру мүмкіндігі берілді. Камералдық бақылаудың мәні салық төлеушіге есептелген салықтарды төлей отырып, кірістерді ерікті түрде декларациялау немесе анықталған бұзушылықтармен келіспеген жағдайда түсініктеме беру мүмкіндігін беру болып табылады.
Салықтарды есептеу және төлеу салық заңнамасында белгіленген тиісті мөлшерлемелер бойынша ұсынылған декларациялар негізінде жүргізіледі. Заң контенттен миллиондар табуды тыймайды, бірақ белгіленген ережелерді сақтауды талап етеді.
Айта кету керек, бұған дейін Мемлекеттік кірістер комитеті анықтаған сәйкессіздіктер бойынша 594 блогерде 53,3 млрд теңге сомасына «кірістерді төмендету» бұзушылығы бойынша камералдық бақылаудың мыңнан астам хабарламасы жіберілген болатын.
Блогерлердің салық міндеттемелерін ерікті түрде орындауы — Қазақстанның цифрлық экономикасының өсіп келе жатқан жетілуінің маңызды көрсеткіші. Аудиториясын үйретуге және жетістік құпияларымен бөлісуге дағдыланған блогерлер енді мемлекет алдындағы қаржылық міндеттемелерге жауапкершілікпен қараудың жеке үлгісін көрсетуде. Осы саладағы кірістерді заңдастыру тек құқықтық мәдениеттің өсуін ғана емес, сонымен қатар цифрлық кеңістіктегі жаңа мінез-құлық үлгісінің қалыптасуын көрсетеді.
Бұл үрдістің практикалық мәні де бар — салықтар денсаулық сақтауды, білім беруді, инфрақұрылымды және басқа да негізгі салаларды қаржыландырудың негізі болып табылады. Цифрлық экономикаға қатысушылар бірте-бірте экономикалық қызметтің толыққанды және жауапты субъектілеріне айналуда, бұл саланың жаңа, неғұрлым жетілген даму кезеңіне шыққанын куәландырады.