ФБРК редакциясы А.И. Бараев атындағы Астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы (АШҒӨО) басшылығының азаматтық талап арызы бойынша жауапкер болды. Директор Бауыржан Калибаев пен оның ғылым жөніндегі орынбасары Юрий Долинный Орталықтағы қаржылық бұзушылықтар туралы біздің жарияланымдарымызды сотта шындыққа сәйкес емес деп тануды және редакциядан 2 млн теңге моральдық зиян өтемақысын өндіріп алуды талап етеді.
ЖАНЖАЛ ҚАЛАЙ ДАМЫДЫ
2026 жылғы 20 мамырда ФБРК А.И. Бараев атындағы АШҒӨО-дағы жағдай туралы материал жариялады, ол Орталықтың бас бухгалтері Гүлнар Кабдинаның мемлекеттік органдарға жолдаған өтінішіне негізделген. 10 маусымда редакцияға Калибаев пен Долинныйдан сотқа дейінгі талап келіп түсті, онда жарияланымдарды жою және теріске шығару жариялау талап етілді.
ФБРК талапқа бас тартумен жауап берді, материал Кабдинаның мемлекеттік органдарға жолдаған өтінішін жаңғыртуға негізделгенін түсіндірді.
Бір айдан кейін өтініш берушілер Астана қаласының ауданаралық азаматтық істер жөніндегі сотына - Кабдина мен ФБРК негізін қалаушы Кирилл Павловқа қарсы талап арыз берді. Мәліметтерді шындыққа сәйкес емес деп тану мен оларды теріске шығаруға міндеттеуден басқа, талапкерлер қазір 2 млн теңге моральдық зиян өтемақысын және барлық сот шығыстарын өндіріп алуды талап етеді.
БІЗГЕ НЕ ТАҒЫЛЫП ОТЫР
Талап авторы жарияланымдарда «шындыққа сәйкес келмейтін, ар-намысқа, қадір-қасиетке және іскерлік беделге нұқсан келтіретін мәліметтер» бар деп мәлімдейді. Нақты талаптар ретінде - қаржылық тәртіпті бұзу, кадрлық қысым, жалған ЭШФ және шөптің асыра көрсетілген өзіндік құны туралы айтылған. Өтініш берушілердің пікірінше, бұл тұжырымдардың ешқайсысы «жол берілетін дәлелдермен» расталмаған.
Бұл күшті дәлел. Әрине, егер материалдың өзін оқымаса. Өйткені мәтіннің басында-ақ ФБРК өз атынан айыптаулар жасамағаны көрінеді. Біздің редакция Кабдинаның өтінішін - мемлекеттік органдарға жолдаған құжатты пайдаланды. Дәл осы журналистиканың мәні: оған ден қоюға міндетті адамдарға арналған ақпаратты жария ету.
МЕМЛЕКЕТ ҚАЗІРДІҢ ӨЗІНДЕ ДЕН ҚОЮДА
Айта кетерлігі, қандай да бір бұзушылықтардың жоқтығын жоққа шығара отырып, талаптың өзі осы тақырыптағы екінші жарияланымымыздағы бір негізгі фактінің дұрыстығын байқаусыз растайды: 2025 жылғы желтоқсанда ауыл шаруашылығы министрлігі (АШМ) тарапынан Орталықтың қаржылық-шаруашылық қызметіне аудит шынымен жүргізілді.
Дәл осы аудитке талап авторлары бұзушылықтардың жоқтығының дәлелі ретінде сілтеме жасайды, бірақ АШМ оның бірде-бір нәтижесін жарияламағанын, тек «тиісті шаралар белгіленген тәртіппен қабылданды» дегеннен басқа - ештеңені теріске шығармайтын және ешнәрсеге міндеттемейтін тұжырымды ескермейді.
ӘРІ ҚАРАЙ НЕ БОЛАДЫ
Қазақстандық заңнама беделді шындыққа сәйкес емес мәліметтерді таратудан қорғайды. Бірақ бедел жайлылықтың синонимі емес. Іскерлік беделді қорғау құқығы ыңғайсыз сұрақтар қоятын кез келген жарияланымды жоюды талап ету құқығын білдірмейді. Әйтпесе, бұл құрал журналистиканы бұғаттаудың әмбебап тетігіне айналады.
Және болжау қиын емес, Бараев орталығының талабы - Ұлттық аграрлық ғылыми-білім беру орталығымен (ҰАҒБО) байланысты құрылымдардың өзіне бағынысты ұйымдарда болып жатқан жағдайды жариялау құқығымызды даулаудың жалғыз әрекеті емес. Осы талаппен айналысып жатқанда, редакцияға тағы бір талап келді - «Қазақ Тұлпары» ЖШС туралы жарияланымдарымызға байланысты «Барыс» ШҚ-дан. Ол жерде не болып жатқанын - сілтеме бойынша толық айтып береміз.