Аумақтардың әкімдіктері мен төтенше жағдайлар департаменттері су тасқыны қаупі ең жоғары аймақтарда су тасқыны процестерінің қолайсыз дамуына қаншалықты дайын екендіктері туралы журналистермен ақпарат бөлісті.
inbusiness.kz өңірлік билікке сілтеме жасап хабарлағандай, Ақтөбе, Алматы, Қарағанды, Ақмола облыстарында, сондай-ақ БҚО, ШҚО, СҚО және Абай облысында су тасқынына жүз пайызға жуық дайындық бар екенін мәлімдейді, бірақ кейбір елді мекендер ықтимал су басу аймақтарына түсіп қалуы мүмкін екенін жоққа шығармайды.
БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ
«Қазгидрометтің» алдын ала болжамдары бойынша, Батыс Қазақстан облысы су тасқыны қаупі жоғары аймақтар қатарына кіреді.
Шыңғырлау, Шижа-2, Деркөл, Шаған, Өлеңті және Шідерті өзендеріндегі қар ылғал қорының көлемі орташа көпжылдық көрсеткіштерден 35-78%-ға төмен, топырақтың қату тереңдігі өткен жылғы көрсеткіштерден 56-75 см-ге төмен екені хабарланды.
Топырақтың күзгі ылғалдануы орташа көпжылдық көрсеткіштерден 71-133%-ға жоғары, топырақ бетіндегі мұз қабығының қалыңдығы 5-45 мм құрайды. Шаған өзенін қоспағанда, аталған өзендердің көпшілігде көктемгі су тасқыны ағынының күтілетін көлемі нормадан жоғары екені атап өтілді.
2023 жылы республикалық бюджет есебінен Жайық өзенінің 3 км жағалауы нығайтылды, жергілікті бюджет есебінен 41 км-ден астам қорғаныс бөгеттері нығайтылды. Сонымен қатар, 19 уақытша гидробекет орнатылды. Автомобиль жолдарында 52 су өткізгіш құбыр және 37 құрылыс орнатылды.
Өзендердегі кептелістерді болдырмау үшін мұзды ұсақтайды. Автомобиль жолдарында су өткізгіш құбырлар тазартылады. Апта сайын өңір бойынша су тасқынына қарсы сенбіліктер өткізіледі.
АҚТӨБЕ ОБЛЫСЫ
Ақтөбе облысының аумағында су тасқыны процестерінің қолайсыз дамуы кезінде ықтимал су басу аймақтарына Әйтеке би, Мәртөк, Ойыл, Қобда, Қарғалы және Темір аудандарының елді мекендері түседі.
Дереккөздің мәліметінше, көктемгі-су тасқыны кезеңінде жағымсыз салдарды болдырмау үшін уәкілетті органдар бірқатар жұмыстарды жүргізген.
ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ
Журналистер 1 ақпаннан бастап Шығыс Қазақстан облысында су тасқынына жоғары дайындық режимі жарияланғанын хабарлайды. 2 қалада және 9 ауданда 71 әлеуетті су тасқыны қаупі бар елді мекен анықталды. 15 елді мекенде су басу қаупі алынып тасталды, 49-да - азайтылды.
Алдын ала болжамдар бойынша жоғары назар аймағына Алтай, Самар, Глубокое, Катонқарағай, Күршім (Марқакөл) аудандары енді. Бұқтырма, Күршім, Үлбі өзендерінде профилактикалық жарылыс жұмыстары мен мұзды қопсыту қажет.
АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ
Алматы облысы ТЖД бүгінгі күні өңірдегі гидрометеорологиялық жағдай тұрақты екеніне сендірді. Арнайы техника мен жұмыс күшінің тапшылығы жоқ екені атап өтілді.
Су тасқыны қаупі Қарасай, Жамбыл және Талғар аудандарының учаскелерінде мүмкін. 2022-2023 жылдары су басуға бейім елді мекендер мен су тасқыны қаупі бар учаскелердің саны 34-тен 20-ға дейін (58,8%-ға) қысқарды.
2023 жылы Есік қаласында, Қаражота және Түрген, Бесағаш, Қайназар, Шырғанақ, Ереуіл, Шамалған, Қырғауылды, Көлащы, Үштерек және Қайнар ауылдарында автомобиль жолдарында 88 су өткізгіш құбыр ауыстырылып, тазартылды. 435 км арық-канал жүйесі тазартылып, қайта жаңартылды. Бәйменей, Ақсай, Қырғауылды және Шарын өзендерінің арналарын 13 км-ден астам тереңдету жұмыстары жүргізілді.
ҚАРАҒАНДЫ ОБЛЫСЫ
Қарағанды облысында Шерубай-Нұра (16,6 км), Солонка (7,2 км), Ақбастау (3,5 км), Нұра (19 км) өзендерінің құбырларын қалпына келтіру және тазарту бойынша жобалар іске асырылды (3-сурет).
Осакаров, Бұқар жырау және Қарқаралы аудандарының елді мекендерінде 7 қорғаныс бөгеттерін нығайту бойынша іс-шара өткізілгені хабарланды. Жарлы өзені арнасының 3 учаскесі тазартылып, тереңдетілді.
Гидрологиялық болжамға сәйкес, Нұра, Шерубай-Нұра және Тоқырау өзендеріндегі қар ылғал қорының көлемі орташа көпжылдық мәндер шегінде, бірақ өткен жылғы көрсеткіштерден 25%-дан 60%-ға дейін төмен. Топырақ бетінде қалыңдығы 0,2-4,5 см мұз қабықтары байқалады.
АБАЙ ОБЛЫСЫ
«Қазгидромет» РМК мәліметтері бойынша, Абай облысы су тасқыны қаупі жоғары аймақтар қатарына кіреді.
Облыстың жазық бөлігінде су басу ықтималдығы жоққа шығарылмайтыны хабарланды. Ықтимал су басу аймағына 2 775 тұрғын үй (халық саны 10 053 адам) орналасқан 38 елді мекен (52 учаске) кіреді.
inbusiness.kz Ертіс бассейндік инспекциясының ақпаратына сілтеме жасап атап өткендей, жылыну және қатты жаңбыр жағдайында Ертіс өзендерінің бассейндерінде жоғары су тасқыны мүмкін.
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ
? Солтүстік Қазақстан облысының аумағында су тасқыны қаупінің негізін Есіл, Шағлын, Селеті, Қамысакты өзендерінің тасқыны құрайды. Бақылауда 87 су тасқыны қаупі бар елді мекен тұр. Облыстың су қоймаларына тұрақты мониторинг жүргізілетіні хабарланды.
АҚМОЛА ОБЛЫСЫ
? Бұған дейін Ақмола облысының әкімдігі журналистерге 62 елді мекенде (15 аудан, 3 қала) су тасқынына қарсы іс-шаралар жүргізілгенін, оның ішінде астана маңы аймағында да бар екенін хабарлаған.
Су басу қаупі жо