Қарағандыда Әлика Мұхамадиева ісі бойынша сот талқылауы аяқталды, ол Threads әлеуметтік желісіндегі жарияланымдарынан кейін ұлтаралық алауыздықты қоздыру бойынша айыпталған болатын. Сот оны кінәлі деп танып, үш жыл алты ай бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады, алайда сотталушының кәмелетке толмаған баласының болуына байланысты екі жылға жазаны орындауды кейінге қалдыруды берді.
Қылмыстық іс Мұхамадиеваның Threads әлеуметтік желісіндегі резонанстық мәлімдемелерінен кейін қозғалды. Айыптау ҚК-нің 174-бабы, 1-бөлігі («Әлеуметтік, ұлттық, рулық, нәсілдік, тектік немесе діни алауыздықты қоздыру») бойынша ұсынылды, ол жеті жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасын көздейді. Даулы пікірлерді жариялағаннан кейін қыз елден кетуге әрекеттенді, алайда екі күннен кейін құқық қорғау органдарымен ұсталды.
Соңғы сот отырысында Мұхамадиева кінәсін мойындап, қоғам алдында кешірім сұрады. Ол өз іс-әрекетінің салдарын түсінетінін және қалыптасқан жағдайдың маңыздылығын ұғынатынын мәлімдеді. Сотқа жолдаған үндеуінде сотталушы оның өкінуін, сондай-ақ кішкентай қызын тәрбиелеп отырғанын ескеруді сұрады. Тыңдаулар барысында қорғаушы қамқорлықтағы адамның әрекетін ол пікірлерді жариялау кезіндегі ауыр эмоционалдық жағдаймен түсіндірді.
Бұл оқиға елеулі қоғамдық резонанс тудырды. Жаза шарасына қатысты азаматтардың пікірлері екіге бөлінді: қоғамның бір бөлігі ұлтаралық шиеленісті тудыруы мүмкін әрекеттер үшін қатаң жазалау қажеттігін талап етсе, екінші бөлігі айыпталушының жеке өмірінің мән-жайын ескере отырып, рақымшылық танытуды жақтады.
Өз кезегінде, соттың жазаны орындауды кейінге қалдыру туралы шешімі 2025 жылғы 16 қыркүйекте күшіне енген Қылмыстық кодекске енгізілген өзгерістерге негізделген. Жаңа нормаларға сәйкес, кәмелетке толмаған балалары бар әйелдерге міндетті түрде жазаны кейінге қалдыру беріледі, егер сот жекелеген ауыр қылмыстар санаттары бойынша бес жылдан астам мерзімге үкім шығарған жағдайларды қоспағанда. Бұл Мұхамадиеваның белгіленген талаптарды сақтау шартымен екі жыл бойы бос жүре алатынын білдіреді.
Қалай болғанда да, болған оқиғаның салдары Әлика Мұхамадиева үшін қазірдің өзінде ауыр болып отыр. Қылмыстық қудалаудан басқа, ол қоғамдық айыптауға, беделінің жоғалуына және қоғамдық кеңістіктегі елеулі қысымға тап болды.
Қоғамдық пікірталастардың көптеген қатысушылары үшін бұл оқиға, мүмкін, көпшілік алдындағы сөздердегі рұқсат етілгеннің шекаралары және әлеуметтік желілерде таратылатын контент үшін жауапкершілік туралы тағы бір ескерту болады.
Сонымен қатар, жазаны кейінге қалдыруды қолдану сот жүйесінің үкім шығару кезінде әлеуметтік мән-жайларды және балалардың мүдделерін ескеретінін көрсетеді. Енді қоғамға бағалауда салмақтылықты сақтап, соттың шешімін құрметтеу керек, жаңа шиеленіс айналымына әкелуі мүмкін артық эмоционалды реакциядан аулақ болу қажет.
Фонд-бюро расследования коррупции