(20 ақпан 2026 | Дереккөз: CMN.KZ)
Ақтаудағы «Шыныпластик құбырлар зауыты» нарықта 20 жылдан астам жұмыс істеп келген кәсіпорын еңбек және қаржы дағдарысының ортасында қалды. Кәсіпорын басшылығы ресми түрде мойындады: өндіріс іс жүзінде тоқтатылды, тапсырыстар жоқ, шығындар өсуде. Жаппай қысқарту туралы хабарламалар аясында қызметкерлер әкімдікке жүгінді.
Жағдайдың ерекшелігі - кәсіпорын миллиардер Рашит Сарсеновтің отбасымен байланысты және бұрын ірі мұнай-газ компанияларымен ынтымақтастықта болған.
ЗАУЫТТЫҢ ИЕСІ КІМ
Жұртшылықтың назарына ілігуге жаппай жұмыстан босату туралы хабарламалар себеп болды. Қысқарту туралы құжаттар алған қызметкерлер әкімдікке келіп, жағдайды баяндады, мәселелер кәсіпорын жеке меншікке өткеннен кейін басталғанын көрсетті.
Бірақ CMN.KZ материалында келтірілген мәліметтер бойынша, зауыт құрылған күннен бастап заңды тұлғалар тізбегі арқылы Рашит Сарсеновтің бақылауында болды. Тіпті 2006 жылғы желтоқсаннан 2007 жылғы ақпанға дейінгі кезеңде, кәсіпорын «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ құрамына кірген кезде де, түпкілікті бенефициар ретінде Сарсенов көрсетілген.
2022 жылғы қарашада зауыт бизнесменнің ұлы - Абай Сарсеновке өтті. Бастапқыда кәсіпорын «URALSK OIL COMPANY» ЖШС арқылы ресімделді, алайда 2023 жылдың соңында делдал құрылтайшылар құрамынан шығып, зауыт тікелей Абай Сарсеновке тиесілі болды.
НЕЛІКТЕН ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРМЕН ЖАНЖАЛ ТУЫНДАДЫ
2022 жылғы мамырда қызметкерлер жалақыны 100%-ға көтеруді және 13-ші жалақыны төлеу мен ұжымдық шарт жасасуды қоса алғанда, бірқатар әлеуметтік талаптарды қойып, ереуіл жариялады. Басшылық сотқа жүгінді.
Сот ереуілді заңсыз деп танып, еңбек заңнамасында көзделген рәсімдер мен мерзімдердің бұзылғанын анықтады.
Кейін кәсіпорын әкімшілік іске тап болды. 2024 жылы Мұнайлы ауданының төтенше жағдайлар бөлімінің тексеруінен кейін 27 бұзушылық анықталды. Қайта тексеру кезінде олардың жойылмағаны анықталды. Сот ӘҚБтК-нің 462-бабының 3-бөлігі («Тексерістерге кедергі келтіру және мемлекеттік органдардың нұсқамаларын елемеу») бойынша 200 АЕК (738 400 теңге) мөлшерінде айыппұл тағайындады, ол 30%-ға 516 880 теңгеге дейін төмендетілді.
Бизнес-реестрлердің деректері бойынша, құрылтайшының үлесіне ауыртпалық салынған.
КӘСІПОРЫН ПОЗИЦИЯСЫН ҚАЛАЙ ЖОҒАЛТТЫ
Бұрын зауыт өзін Қазақстандағы жоғары қысымды шыныпластик құбырлар өндіретін алғашқы кәсіпорын ретінде таныстырған. 2015 және 2017 жылдары жарнамалық жарияланымдарда өнімнің сәтті сынақтары және жылына 550 км-ден астам құбыр өндіру жоспарланған жаңа цехтың іске қосылғаны туралы хабарланған.
Алайда қазір басшылық нарықта Алматыда орналасқан, өнімін арзанырақ ұсынып, тапсырыстарды тартып алатын жаңа ойыншының пайда болғанын мәлімдейді. Бәсекелес кәсіпорынның атауы материалдарда нақтыланбаған.
ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙ ТУРАЛЫ НЕ БЕЛГІЛІ
Баспасөз қызметінің деректері бойынша, кәсіпорын тапсырыстардың жоқтығынан сегіз ай бойы іс жүзінде жұмыс істемей тұр. Бұл шығындарға және банкроттық қаупіне әкелді. Жарияланған материалдарда қосымша қаржылық көрсеткіштер немесе қарыз көлемі туралы ақпарат жоқ.
Бұл ретте зауыт ең жоғары салық аударымдарын 2023 жылы - екі сот процесі аралығында көрсетті. 2025 жылы, тоқтап тұрғаны туралы мәлімдемелерге қарамастан, салық төлемдері белсенді жарнамалық науқан кезеңіне қарағанда жоғары болды. Мұндай динамиканың себептері материалдарда ашылмайды.
Осылайша, өндірістің флагманы ретінде таныстырылған зауыт өндірістік тоқтап тұру және еңбек дауы жағдайына ұшырады. Кәсіпорынды қайта құрылымдау немесе қолдау мүмкіндігі туралы деректер жоқ.