ФБРК редакциясы 2024 жылы қазақстандық министрліктердің ірі шығындарын жариялауды жалғастыруда.
Алдыңғы материалдарда біз ауыл шаруашылығы министрлігінің, экология министрлігінің және қаржы министрлігінің ең қымбат мемлекеттік сатып алулары туралы айтқан болатынбыз. Бүгін біз энергетика министрлігі туралы сөз қозғаймыз.
Энергетика министрлігінің 2024 жылғы ең ірі мемлекеттік сатып алуларын талдау ведомствоның басымдықтарының қызықты көрінісін көрсетеді. Негізгі қаражат цифрландыруға немесе экологиялық бағдарламаларға жұмсалатын басқа министрліктерден айырмашылығы, мұнда шығындардың едәуір бөлігін отын сатып алу құрайды.
Шығындардың ең ірі бабы – мазут сатып алу екі үлкен партиямен жалпы сомасы 3,4 млрд теңгеден астам. Бірінші партия 15 000 тонна бюджетке 2,54 млрд теңгеге түсті, екіншісі 5 000 тонна – 870,5 млн теңгеге. Айта кетерлігі, бұл сатып алуларда отынның бір тоннаға шаққандағы құны әртүрлі, бұл нарықтық бағаның ауытқуына байланысты болуы мүмкін.
Осы ауқымды отын инвестициялары аясында министрліктің қалған шығындары өте қарапайым болып көрінеді. «ҚазМұнайГаз» ҰК АҚ ғимаратында орналасқан, ауданы 6 743,2 ш.м. әкімшілік үй-жайды ұстауға 118,8 млн теңге бөлінген. Бұл сома үй-жайдың тазалығы мен техникалық жай-күйін сақтауға бағытталған.
Министрлік басшылығын көлікпен қамтамасыз ету 85,7 млн теңгені талап етті. Қызықты мәлімет: техникалық талаптарға сәйкес, қозғалтқыш көлемі 3600 текше сантиметрге дейінгі 2010 жылдан ескі емес седандар қарастырылған.
Ірі шығындар баптарының ең кішісі – 63,8 млн теңге – жүйелік-техникалық қызмет көрсетуге бағытталған. Бұл қаражат ақпараттық-коммуникациялық жүйелердің, компьютерлік техниканың жұмысын және ведомствоның ақпараттық қауіпсіздігін қамтамасыз етеді.
Біз көріп отырғанымыздай, энергетика министрлігінің шығыс құрылымы оның отын резервтерін қамтамасыз етуге бағытталғанын айқын көрсетеді, ал цифрлық инфрақұрылым мен әкімшілік қажеттіліктерге жұмсалатын шығындар бюджеттің салыстырмалы түрде аз бөлігін құрайды. Қаражаттың мұндай бөлінуі елдің энергетикалық қауіпсіздігіне жауапты ведомствоның жұмыс ерекшелігін көрсетеді.
Естеріңізге сала кетейік, қаңтар айында энергетика министрлігі жариялаған бұйрық жобасында бензин, дизель отыны және басқалары сияқты жанармай-жағармай материалдарына (ЖЖМ) мемлекеттік баға реттеуді жою қарастырылған.
Бұл ЖЖМ бағасы енді мемлекет тарапынан бекітілмейтінін, керісінше сұраныс, ұсыныс, шикізат құны және басқа факторларға байланысты нарықпен анықталатынын білдіреді.
Ықтимал реформаның басты себебі Қазақстан мен көршілес елдер арасындағы отынға бағаның айтарлықтай алшақтығы болды.
Мысалы, Қазақстанда АИ-92 бір литрі 205 теңге тұрса, Ресейде – 288 теңге, Қырғызстанда – 385 теңге, ал Өзбекстанда – 489 теңге. Дизель отынымен де ұқсас жағдай байқалады: Қазақстанда 295 теңге Ресейдегі 355 теңгеге, Қырғызстандағы 427 теңгеге және Өзбекстандағы 528 теңгеге қарағанда.
Сонымен қатар, 28 қаңтарда үкімет отырысында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев энергетика мен коммуналдық қызметтердің жұмысына жаңа стандарттар қажеттігін мәлімдеді. Оның айтуынша, дағдарысты еңсеру мүмкін болғанымен, жағдай әлі де өзгерістерді қажет етеді.
Мемлекет басшысы тариф белгілеу мәселесіне ерекше назар аударып, ТМД елдерінің көпшілігде электр энергиясы, газ және мұнай өнімдеріне тарифтер Қазақстанға қарағанда айтарлықтай жоғары екенін атап өтті.
Жалғасы бар…