2025 жылғы қаңтарда павлодарлық Рашид Тулегенов өзінің «Какаду ПВ» ЖШС–ін Астана тұрғыны Үмсін Битаковаға сатты. Алайда биылғы жылдың қыркүйегінде ол қайтадан оның иесі екенін білді, сонымен қатар компанияның салық берешегі шамамен 100 млн теңге құрады. Бұған Битакованың кінәлі екені хабарланады.
«Арада ЖШС-нің мемлекет алдындағы берешегі болған жоқ. Бірақ оны сатып алған Үмсін банкроттық сатысындағы кәсіпорындарға жалған шот-фактуралар жазып бере бастады», - делінген хабарламада.
Ratel.kz мәліметінше, бәрі 2022 жылы әйелдің Павлодар облысының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотында (МАЭС) ЖШС сатып алу-сату шарты мен қайта тіркеуді жарамсыз деп тану туралы талап қою арқылы ЖШС-ден құтылуға тырысуынан басталды.
Ол мұны компанияны кәсіпкерлік қызметпен айналысу үшін сатып алғанымен, сату кезінде ЖШС-нің дебиторлары мен кредиторлары болғанын білмегендігімен уәждеді. Құжаттарды зерделеген бірінші сатыдағы сот пен апелляциялық сот Битакованың бәрін білгенін анықтап, оның талап арызын қанағаттандырудан бас тартты.
Осыдан кейін Битакова Астана қаласы Сарыарқа ауданының мемлекеттік кірістер басқармасының (МКБ) басшысына жүгініп, «Какаду ПВ» ЖШС-не қатысы жоқ екенін мәлімдегені хабарланады.
«Мүмкін ол проблемалы салық төлеушіден құтылу жақсы екенін түсініп, оны Павлодарға ысырып жібергісі келген болар, немесе Үмсінге басқа да сезімдері болған шығар, МКБ басшысы өзінің бас маманы Біржікеновті заңды мекенжайға жіберді, қайта тіркеуден кейін «Какаду ПВ» ЖШС Астанада К. Байсейітова көшесі, 8, 325 пәтер мекенжайында тіркелген еді. Ол кездейсоқ өзге көшелерде тіркелген алғашқы жолыққан адамдарды ұстап алып, 325 пәтерде ешқандай фирманы ешқашан көрмегендері туралы акт жасады», - делінген хабарламада.
Сонымен қатар Сарыарқа ауданы бойынша МКБ заңды тұлғаның тіркелген жері бойынша болмауына байланысты Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотына талап арыз берді. Онда басқарма «Какаду ПВ» ЖШС-нің мемлекеттік қайта тіркелуін жарамсыз деп тануды сұрады. Сонымен қатар, ведомство Үмсін Битакова мен Рашид Тулегенов арасындағы жарғылық капиталды сатып алу-сату шартын жарамсыз деп тануды өтінді.
Сонымен бірге сот процесінде Рашид Тулегеновтің орнына жауапкер ретінде Семей тұрғыны Әділхан Тұрыпберген көрсетілген.
«Сот отырысын тағайындау туралы хабарлама Тұрыпбергеннің атына кетеді. Рас, Семейге емес, Павлодарға. <...> Тұрыпбергеннің өмірбаянын зерттесек, оның өз құқықтарын қорғап, өзінің ЖСН-ін пайдаланған Сарыарқа ауданы бойынша МКБ-мен соттасуы екіталай екені түсінікті болады - ер адам алаяқтық жасап, не әйелін ұрып, үнемі полицияның назарына ілігеді», - делінген хабарламада.
Сот отырысының хаттамасында Тулегеновтің орнына сот процесі туралы хабарлама алған Тұрыпбергеновтің сотқа қатысқаны көрсетілген.
Нәтижесінде 2023 жылғы 22 маусымда Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының судьясы Асылғаным Ысқалиева Сарыарқа ауданы бойынша МКБ-ның талаптарын қанағаттандыру туралы шешім шығарды.
«Іс жүзінде заңды тұлға заңсыз құрылған, көбінесе құжаттарды қолдан жасау, жоғалған құжаттарды пайдалану, тіркеу (қайта тіркеу) жүргізілген адамды адастыру және осындай адамның салық органына немесе сотқа берген түсініктемелерімен расталған өзге де мән-жайлар бойынша жасалған», - деп хабарланған шешімде.
Ал Тулегенов жауапкер ретінде өтіп, соттан жеңілгенін биылғы жылдың қыркүйегінде ғана білді. Сонымен қатар, оған енді мемлекетке 100 млн теңге көлемінде салық төлеуі керектігі хабарланды.
«Сот кабинетін ашып, өзінің тегі мен ЖСН-ін енгізгенде, ол ешқандай шешім таппады - онда, біз еске саламыз, Тұрыпбергеннің деректері енгізілген болатын. Оның үстіне, Тулегенов шешімнің нөмірін білу үшін кірген ҚР электронды үкіметінің сайтында - egov.kz, да былық болып шықты - онда «Какаду ПВ» ЖШС-нің қайта тіркелуі «Павлодар облысы бойынша МАЭС сотының 22.06.2023 № 7119-23-00-2/4770 шешімінің негізінде жойылды» деп көрсетілген», - делінген хабарламада.
Астана сотына барып, Тулегенов іс материалдарын алып, жергілікті МАЭС-ке өткізіп алған шағым мерзімін қалпына келтіру туралы өтініш берді. Оны дәл сол судья Ысқалиева қарады, ол жауапкердің «мерзімді өткізіп алудың дәлелді себептерін растайтын құжаттарды ұсынбағанын» айтып, мерзімді қалпына келтіруден бас тартты.
Кейінірек Астана қаласының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының судьясы Гүлнар Жаппарова мұндай құжаттардың жоқ екенін анықтап, МАЭС-тің анықтамасының күшін жойып, шағым мерзімін қалпына келтірді.
Тулегенов жаңа сот процесіне қатысуы керек екені атап өтілді. Сонымен қатар, сот кабинетіндегі бұл істе әлі күнге дейін Тұрыпбергеннің аты көрсетілген.
Фонд-бюро расследования коррупции