ФБРК редакциясы Қазақстандағы ірі жер пайдаланушылардың динамикасын талдауды жалғастырып, соңғы уақытта олардан қанша ауыл шаруашылығы жерлері алынғанын анықтауға тырысуда.
Естеріңізге сала кетейік, бізге әртүрлі өңірлерден жерлерді алу ұсақ және орта шаруа қожалықтарынан жүргізіліп жатқаны туралы шағымдар көптеп түсуде, ал жұмыс латифундистердің аумақтарын алуға бағытталуы керек еді.
Осы процедураға тікелей жауапты ведомство Жер ресурстарын басқару комитеті болып табылады. Павлодар облысының аумақтарымен және Қостанай облысының аумақтарымен танысып, латифундистердің алаңдарында ерекше өзгерістер болмағаны туралы қорытынды жасадық.
Осыған байланысты, ЖРБК жерлерді алу бойынша жұмысты кімнің мүддесінде жүргізіп жатқанын түсінуге тырысамыз. Бұл материалда біз тағы бір астық өсіретін өңірдің – Ақмола облысының жер пайдаланушыларын талдай бастаймыз.
«КДК АГРО» ЖШС
Өңірдегі ең ірі жер пайдаланушылардың бірі – 2011 жылы тіркелген «КДК Агро» ЖШС (астық және дәнді-бұршақты дақылдарды өсіру, оның ішінде тұқым шаруашылығы). Бірінші басшысы және құрылтайшыларының бірі - Дәулет Құрбанов, тең құрылтайшысы - Оксана Медведева.
Компанияның салықтық міндеттемелері бойынша орташа тәуекел дәрежесі бар. 2023 жыл үшін ЖШС 224,1 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 307 млн теңге, 2021 жылы – 54,8 млн теңге, 2020 жылы – 41,4 млн теңге).
Сот істеріне келетін болсақ, 2016 жылы «Полымя» ЖШҚ сот арқылы «КДК Агро» ЖШС-нен орындалған жұмыстар үшін төлем бойынша берешекті €40700 мөлшерінде (2016 жылғы бағам бойынша шамамен 15,6 млн теңге) өндіріп алды.
2019 жылы «Eurasia Group AG» фирмасы, John Deere ауылшаруашылық техникасының ұлттық дилері, «КДК Агро» ЖШС-нен уақытша қайтарымды қаржылық көмек шарты бойынша €25000 (2019 жылғы бағам бойынша 100 млн теңгеден астам), айыппұлды €25000 (10 млн теңгеден астам), өсімпұлды 30 млн теңге және мемлекеттік баж салығын 4,5 млн теңге өндіріп алды.
«ЖУРАВЛЕВКА-1» ЖШС
«Журавлевка-1» ЖШС (астық және дәнді-бұршақты дақылдарды өсіру, оның ішінде тұқым шаруашылығы), Ақмола облысының Бұланды ауданында шамамен 86,4 мың га үлестік жерді алып жатыр, 2003 жылы тіркелген. Бірінші басшысы - Ерлан Тоқанов. ЖШС-де 1700-ден астам үлескер бар.
Компанияның салықтық міндеттемелері бойынша төмен тәуекел дәрежесі бар. 2023 жыл үшін ЖШС 1,8 млрд теңге салық төледі (2022 жылы – 1,3 млрд теңге, 2021 жылы – 829,4 млн теңге, 2020 жылы – 515,5 млн теңге).
2022 жылы «Журавлевка-1» ЖШС Бұланды және Бурабай аудандарындағы объектілерде өрт қауіпсіздігінің бұзушылықтарын жоймағаны үшін 1 млн теңге көлемінде әкімшілік айыппұл алды.
Ақмола облысының тағы бір ірі жер пайдаланушысы, шамамен 35,4 мың га үлестік жері бар, АШБ деректері бойынша, дәл осындай атаумен - «Журавлевка-1» ЖШС, тек Бурабай ауданында орналасқан.
Ашық дереккөздерден белгілі болғандай, 2021 жылы «Журавлевка-1» ЖШС Бурабай ауданының озат шаруашылықтарының бірі болды, онда дәнді-бұршақты және майлы дақылдар өсірілді (және әлі күнге дейін өсірілуі мүмкін). Осы ЖШС-нің директоры - Николай Радченко.
2022 жылғы желтоқсанда БАҚ Ақмола облысының Капитоновка ауылындағы үлескерлер жиналысының қорытындысы бойынша туындаған жанжалды жариялады. Журналистердің жазғанындай, Бурабай ауданының бірнеше ауылының тұрғындары, Бұланды ауданындағы «Журавлевка-1» ЖШС қатысушылары болып табылатындар, серіктестіктен өздерінің шартты жер үлестерін қайтарып алуға тырысты.
Бұрын олар дивидендтердің төленбеуіне наразы болған және 2022 жылдың көктемінде мемлекет басшысына жүгінгеннен кейін ғана ауыл тұрғындары үлестері бойынша төлемдер алды. Айта кету керек, жиналыста ауыл тұрғындарының серіктестіктен шығу мәселесі жаңа жылға дейін шешілетіні уәде етілді.
«РОСТОВСКОЕ-АГРО» ЖШС
«Ростовское-Агро» ЖШС (астық және дәнді-бұршақты дақылдарды өсіру, оның ішінде тұқым шаруашылығы) 2019 жылы тіркелген. Бірінші басшысы - Болат Кабиев, құрылтайшысы - Дархан Айсин. Кабиев сонымен қатар «Жарқайың Мұнайбазасы» ЖШС, «Донское-Агро» ЖШС, «Отрадное-Агро» ЖШС, «Бірсуат-Агро» ЖШС, «Ростовское-Агро» ЖШС және «Нұрай-Н» ЖШС сияқты компанияларда да көрінеді.
Компанияның салықтық міндеттемелері бойынша орташа тәуекел дәрежесі бар. 2023 жыл үшін ЖШС шамамен 296,6 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 75,3 млн теңге, 2021 жылы – 181,7 млн теңге, 2020 жылы – 57,8 млн теңге).
2019 жылы «Ростовское-Агро» ЖШС өсімдіктер карантині бойынша қажетті шараларды өткізу туралы нұсқаманы орындамағаны үшін 505 мың теңге көлемінде айыппұл алды. 2022 жылы ЖШС қайтадан дәл сол бұзушылықтар үшін 214 мың теңгеге айыппұл салынды. Сонымен қатар, 2021 жылы «Зерновая страховая компания» АҚ сот арқылы ЖШС-тен 5,2 млн теңге көлеміндегі берешекті өндіріп алды.
2023 жылы «Ростовское-Агро» ЖШС сот тәртібімен мүлікті, атап айтқанда, жалпы ауданы 4 мың га жуық жер учаскелерін, бұрын Жарқайың ауданы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасы салық берешегі есебіне тыйым салған жер учаскелерін ауыртпалықтан босатуға қол жеткізді.
«ЗАПОРОЖЬЕ-АГРО» ЖШС
Жоғарыда аталған Болат Кабиевке тиесілі тағы бір жер пайдаланушы компания - «Запорожье-Агро» ЖШС (астық және дәнді-бұршақты дақылдарды өсіру, оның ішінде тұқым шаруашылығы) 2019 жылы тіркелген.
«Запорожье-Агро» ЖШС салықтық міндеттемелері бойынша төмен тәуекел дәрежесіне ие. 2023 жыл үшін компания 126,7 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 113,6 млн теңге, 2021 жылы – 93,1 млн теңге, 2020 жылы – 49 млн теңге).
2020 жылы Жақсы ауданы бойынша МКБ, салық берешегіне байланысты, «Запорожье-Агро» ЖШС-нің мүлкіне, атап айтқанда бұрын сатып алынған, жалпы ауданы 1 га және ауданы 0,2450 га жер учаскесі бар астық қоймасына тыйым салды. 2021 жылы компания сот тәртібімен мүлікті шектеулерден босата алды.
2022 жылы «Запорожье-Агро» ЖШС объектідегі өрт қауіпсіздігінің бірқатар талаптарын сақтамағаны үшін 430 мың теңге көлемінде айыппұл алды.
«ПАРТИЗАНСКОЕ-1» ЖШС
«Партизанское-1» ЖШС (астық және дәнді-бұршақты дақылдарды өсіру, оның ішінде тұқым шаруашылығы), Ақмола облысының Бұланды ауданында шамамен 40,4 мың га үлестік жерді алып жатыр, 1999 жылы тіркелген. Компанияның бірінші басшысы - Бекайдар Жампеісов. ЖШС-де 370-тен астам үлескер бар.
Компанияның салықтық міндеттемелері бойынша жоғары тәуекел дәрежесі, сондай-ақ шамамен 122 млн теңге көлемінде салық берешегі бар. 2023 жыл үшін агрофирма 27,6 млн теңге салық төледі (2022 жылы – 61 млн теңге, 2021 жылы – 62,8 млн теңге, 2020 жылы – 45,7 млн теңге).
«Партизанское-1» ЖШС-нің атқарушылық іс жүргізу бойынша 4,6 млрд теңге көлемінде берешегі бар, 2016 жылдан бастап тіркеу әрекеттеріне тоғыз тыйым салынған, ҚР-дан шығуы уақытша шектелген борышкерлер тізімінде және 2023 жылдың қазан айынан бастап банкрот деп танылды.
Басшы Бекайдар Жампеісов компанияның «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ, «КазАгроФинанс» АҚ, «Логос Грейн» ЖШС және жеке тұлғалар алдындағы қарыздарына байланысты шамамен 2 млрд теңге көлеміндегі атқарушылық іс жүргізу бойынша борышкер болып есептеледі және Қазақстаннан шығуға тыйым салынған.
Жалғасы бар ...