ФБРК редакциясы жақында «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ инвестициялық холдингіне кіретін ұлттық компаниялардың басшыларына берілетін сыйақы мөлшері туралы материалдар сериясын жариялады.
Атап айтқанда, материалдардың бірін біз арнадық еліміздің бас көліктік-логистикалық компаниясы – "Қазақстан темір жолы" Ұлттық компаниясы» АҚ (ҚТЖ).
Алайда, сыйақы мөлшері мен атқарушы орган құрамындағы адамдар санына қатысты БАҚ-та әртүрлі ақпарат таралып жатқанын атап өткен жөн.
Биылғы шілдеде Protenge редакциясы жазғандай, ұлттық компанияның басшылары жалпы сомасы шамамен 789,6 млн теңге алған. Алайда, қай кезең туралы айтылып жатқаны нақтыланбаған.
2024 жылғы қаңтарда мәліметтер пайда болды, 2023 жылғы 30 қыркүйектегі жағдай бойынша ұлттық компанияның атқарушы органы 15 адамнан тұрған, олар тоғыз ай ішінде жалпы сомасы 711 млн теңге сыйақы алған.
Сонымен қатар, ҚР Қаржы министрлігінің Қаржылық есептілік депозитарийінің деректеріне сәйкес, 2021 жылы «ҚТЖ» АҚ-ның басқарманың 11 мүшесі жалпы сомасы 631 млн теңгеден астам алған.
2022 жылы 10 басшы жалпы сомасы 434 млн теңгеден астам сыйақы алған.
2023 жылы 8 адамнан тұратын атқарушы орган шамамен 687 млн теңге алған.
Біздің редакция қай ақпараттың шындыққа сәйкес келетінін анықтау үшін «ҚТЖ» АҚ-на тікелей жүгінуді шешті.
2020-2023 жылдардағы ұлттық компанияның атқарушы органының жалпы сыйақы мөлшері туралы сұрауымызға «ҚТЖ» АҚ «еңбекақы төлеу туралы мәліметтер құпия ақпаратты құрайтын мәліметтер тізбесіне жатады» деп жауап берді. 
Сонымен қатар, тиісті онлайн-есептер Қаржылық есептілік депозитарийінің (ҚЕД) ресми сайтында қолжетімді, сондықтан олар коммерциялық құпияға жатпайды.
Осы себепті біз «ҚТЖ» АҚ-на қайта жүгіндік, бірақ бұл жолы да нақты жауап ала алмадық.
Бірақ қажетті ақпаратты ҚЕД сайтынан табуға болатынын тағы бір рет білдік. 
«ҚТЖ» АҚ сұрауды толық түсінбеген шығар, ал ашық деректердің құпиялылығына түсінбестіктен сілтеме жасаған болуы мүмкін.
Дегенмен, бір аспект мазалайды. «ҚТЖ» АҚ-да сыйақы беру жүйесі шартты түрде қалыптасады, ««ҚТЖ» ҰК» АҚ-ның миссиясына, мақсаттарына, ұзақ мерзімді даму басымдықтарына және Жалғыз акционердің күтулеріне сәйкес стратегиялық және басқару деңгейіндегі жетекшілік ететін мәселелердің жауапкершілік деңгейін ескере отырып».
Ал енді осыған ақпарат көзіне қарай әртүрлі болатын сомаларды және біз алған жауаптарға қарағанда, ізделініп отырған мәселеге анықтық енгізуді қаламауды қосамыз.
Жылдан жылға қайталанып келе жатқан қорытындыға келеміз: ұлттық компаниялар басшыларын сыйақыландыру жүйесі тек ақша сомасымен ғана емес, сонымен қатар ашық еместігі мен жетілмегендігімен де таң қалдырады.
«ҚТЖ» АҚ-дан алған жауаптарымызға қатысты, Қазақстандағы «БАҚ туралы» Заң журналистердің қоғамдық мүддеге қатысты ақпарат алу құқығын қамтамасыз етуі керек екенін, сонымен бірге белгілі бір шектеулерді, атап айтқанда мемлекеттік және коммерциялық құпияларды сақтайтынын, ал бұл жағдайдың оған еш қатысы жоқ екенін тағы бір рет еске салғымыз келеді.
Естеріңізге сала кетейік, маусым айында белгілі болды, "Қазақстан темір жолы" ҰК» АҚ темір жолдарды заңсыз жалға беріп, осыдан 4 млрд теңге тапқан.
Сонымен қатар, наурыз айында ФБРК редакциясы «ҚТЖ» АҚ-ның шетелдік вагондарды отандық деп көрсету тәжірибесі туралы айтып берді. Бұл туралы сілтеме бойынша оқуға болады.