8 сәуірде Павлодар облысының әкімі Асайын Байханов Президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа Екібастұзда жылына 460 мың тонна қуаттылығы бар үш ферроқорытпа зауытын салу жоспарлары туралы есеп берді. Биліктің айтуынша, олардың іске қосылуы Қазақстанды ферроқорытпа өндіру бойынша әлемде екінші орынға шығаруы мүмкін.
Telegram-арнасының «За нами уже выехали» журналистері Павлодар облысының әкімдігіне осы жобалардың инвесторлары кім екенін және құрылыстың қай сатысында екенін нақтылау туралы сұрау жолдады. Әкімдіктің жауабында Екібастұзда үш инвестициялық жоба жүзеге асырылып жатқаны көрсетілген:
- «Mineral Product International» ЖШС — 119,9 млрд теңгеге ферроқорытпа зауытының құрылысы;
- «EkibastuzFerroAlloys» ЖШС — құны 92 млрд теңге болатын ферроқорытпа зауытының құрылысы;
- «KazferroLimited» жеке компаниясы — 27,8 млрд теңгеге ферроқорытпа өндірісін ұйымдастыру.
Ашық дереккөздерден «EkibastuzFerroAlloys» компаниясы кәсіпкер әрі Мәжілістің экс-спикері Нұрлан Нығматулиннің бауыры Ерлан Нығматулинмен байланысты екені белгілі болды.
Бұрын Vlast басылымы хабарлағандай, 2022 жылғы қаңтар оқиғаларына дейін Қазақстан Даму Банкі (ҚДБ) Ерлан Нығматулиннің бизнесіне елеулі қолдау көрсеткен. Қолдағы ақпарат бойынша, ҚДБ «EkibastuzFerroAlloys» ЖШС-не 72 млрд теңге көлемінде несие берген.
Қаңтар оқиғасынан және «ҚДБ таңдаулы адамдар тобы үшін жеке банкке айналды» деген мемлекет басшысының сынынан кейін ферроқорытпа кәсіпорындарының одан әрі тағдыры белгісіз болып қалды.
Енді, әкімдіктің ресми жауабынан көрініп тұрғандай, «EkibastuzFerroAlloys» зауытының құрылысы аяқталу сатысында.
«EkibastuzFerroAlloys ЖШС - жер және бетон жұмыстары, металл конструкцияларын монтаждау орындалды, технологиялық жабдықты монтаждау 99%-ға аяқталды, іске қосу-реттеу жұмыстары жүргізілуде. Іске қосу мерзімдері 2025 жылға жоспарланған», - делінген хабарламада.
Журналистер сондай-ақ әкімдікте Нығматулиндер отбасы мүшелеріне қатысты қылмыстық істер туралы соңғы жаңалықтарға байланысты ықтимал беделдік тәуекелдерді бағалайтынын сұрады.
«Үш компания да металлургиялық зауыттарды іске қосу жобаларын белсенді түрде жүзеге асыруда: жұмыстар бекітілген кестелер мен жоспарларға сәйкес жүргізілуде, ауытқулар тіркелмеген. Осы жобаларды іске асыру тәуекелдермен қатар жүрмейді, бұл әрбір кезеңнің мұқият пысықталуымен және орындалудың тұрақты динамикасымен расталады», - деп жауап берді әкімдікте.
Еске салайық, Мәжілістің бұрынғы спикері Нұрлан Нығматулин 2022 жылғы 1 ақпанда қаңтар оқиғаларынан кейін қызметінен кеткен еді. Ол 2016 жылдан бері парламент палатасын басқарды, бұл оның екінші төрағалығы болды – бұған дейін ол 2012-2014 жылдары Мәжіліс спикері болған. Әр жылдары ол Президент Әкімшілігін басқарды және Қарағанды облысының әкімі болды. Сәуір басында хабарланғандай, оның ұлы Нұржан Нұрлановқа «Өз билігін асыра пайдалану» бабы бойынша қылмыстық іс қозғалған. Кейін Бас прокуратурада мәлімдегендей, Нұрланов бұл іс бойынша күдікті деп танылмаған.
Ерлан Нығматулин – Нұрлан Нығматулиннің егіз інісі – Мәжілісте де, Сенатта да депутаттық орынды иеленген. Екі ағайындыға қатысты рейдерлік басып алулар және қылмыстық құрылымдарға қатысы болуы мүмкін деген бейресми айыптаулар бірнеше рет айтылған.
Арғын Нығматулин – олардың үлкен ағасы, Қарағанды облысы мәслихатының бұрынғы депутаты. Айта кетейік, былтырғы шілдеде хабарланғандай, облыс прокуратурасы 900 млн теңгеге бағаланатын «Сарыарқа» хоккей клубын мемлекетке қайтарған. Сол кезде ХК Арғын Нығматулиннің мүдделер аясында екені атап өтілген.
Наурызда Арғын Нығматулин халықаралық іздеу жарияланды. Ол және басқа адамдар Қарағанды облысында хоккейді дамытуға бөлінген бюджет қаражатын жымқырды деген күдікке ілінген.
Кейін журналистер Нығматулиндердің үлкенінің активтеріне егжей-тегжейлі талдау жүргізіп, онда Қазақстанда және шетелдегі бизнес-мүдделер мен жылжымайтын мүліктің кең желісін ашқан.