Брокерлік компания «First Heartland Jusan Invest» АҚ ФБРК редакциясына өз көзқарасын жариялау өтінішімен жүгінді, компания қызметкерлері белсенді түрде ұсынған қаржы құралдарына салынған салымшылар барлық қаражатының дерлігін жоғалтқан жағдайға байланысты.
Еске салайық, «Jusan Invest» клиенттері инвестицияларының 90% - ға дейінін жоғалтқандарын мәлімдеді. 2021 жылы олар құрылымдық ноталарға инвестиция салды, ал 2023 жылдың көктемінде, бағалы қағаздар құнын айтарлықтай жоғалта бастағанда, салымшылар брокерлік компанияның мобильді қосымшасындағы техникалық ақауға байланысты активтерді шығара алмады.
Қазір олар жоғалтқан қаражатты қайтаруға ниетті, себебі оларды инвестициялау үшін «тамаша нұсқа» деп таныстырып, жаңылыстырған деп санайды. Бұған дейін салымшылар «Jusan Invest» компаниясына тексеру жүргізіп, бірқатар елеулі бұзушылықтарды анықтаған Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне (ҚНРДА) жүгінген болатын.
«Jusan Invest» өз кезегінде инвесторлардың құрылымдық ноталарға инвестиция салып, миллиондарын жоғалтуында өз кінәсін көрмейді. Компания өзінің ресми түсіндірмесінде осы жағдайға қатысты кейбір мәселелерді нақтылады.
Біз бұған дейін атап өткендей, «Jusan Invest» өзін екінші деңгейдегі банк емес, бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушысы ретінде таныстырады. Компания брокерлік қызметтерді көрсетіп, клиенттердің тапсырыстарын қабылдап, оларды мәміле шарттарына сәйкес орындайтынын мәлімдейді.
Инвестициялық өнімдердің табиғаты кіріс алу ықтималдығын да, шығынға ұшырау ықтималдығын да болжайды, деп еске салады «Jusan Invest». Брокерлік компаниялардың клиенттері жеке брокерлік шарттарды жасасу кезінде инвестициялық тәуекелдер туралы хабардар етілетіні хабарланады.
ФБРК ескертуі: ҚНРДА «Jusan Invest» клиенттерін құрылымдық ноталардың қалай жұмыс істейтіні және олардың не екені туралы тиісті түрде хабардар етпегенін анықтағанын еске салған жөн.
Алайда компания өз сенімінде клиенттер осы қаржы құралының жоғары пайыздық мөлшерлемесін ескере отырып (валютада жылдық 20% - ға дейін), инвестициялық салымдардың тәуекелдерін өздері түсінулері керек болған.
«Құрылымдық нота – бұл құны өзіне кіретін акциялардың, базалық активтер деп аталатындардың (әдетте 3-тен 5-ке дейін акция) динамикасына байланысты болатын бағалы қағаз. Өнім шарттары бойынша, егер акциялардың кем дегенде біреуінің бағасы 35-50% төмендесе, нота осы акцияға ілесіп қайта бағалана бастайды», - деп түсіндірді «Jusan Invest».
Брокерлік компания өкілдері сондай-ақ 2021 жылдан бастап халықаралық фонд нарығы дамыған елдерде «инфляцияның секіруі кезіндегі тұрақсыздық кезеңін» бастан өткергенін еске салды. Қазіргі жағдай «белгілі бір дәрежеде түзелгені» атап өтіледі, бұл акцияларға және соның салдарынан құрылымдық ноталарға оң әсер етті.
«Барлық құрылымдық ноталардың бағасы төмендеген жоқ, көптеген бағалы қағаздар инвесторларға ақша табуға мүмкіндік берді. Айналыс мерзімдерін таңдау және ноталардың құрамын клиенттер өз бетінше таңдады. Барлық клиенттерге 100 пайыздық капиталды қорғауы бар ноталар ұсынылды, алайда олар бойынша кірістілік әрқашан төмен болды, себебі іргелі нарықтық ереже «тәуекел неғұрлым жоғары болса, кірістілік соғұрлым жоғары және керісінше», - деп хабарлады компанияда.
Біз бұған дейін жазғанымыздай, заң бойынша брокерлік компаниялар клиенттерді нарықтағы өзгерістер туралы нақты уақыт режимінде хабардар етуге міндетті емес. «Jusan Invest» компаниясы клиенттерге нақты уақыт режимінде ақпарат беру тәртібі мен шарттары брокердің шартымен және ішкі ережелерімен айқындалатынын атап өтті.
Бұл шарттар келесідей:
- халықаралық бағалы қағаздар нарығындағы қаржы құралдары бойынша ақпаратты, бағаны және сауда нәтижелерін тарату «Jusan Invest» компаниясының сауда ақпараттық жүйелерінің жеткізушілерімен шарттық қатынастарының болуына байланысты;
- «Jusan Invest» компания KASE сауда тізімінің және (немесе) халықаралық бағалы қағаздар нарығының қандай қаржы құралдары бойынша нақты уақытқа жақын режимде бағаларды тарататынын өз бетінше айқындайды.
Осылайша, компания котировкаларды нақты уақыт режимінде таратпау туралы айыптауларды негізсіз деп санайды. «First Heartland Jusan Invest» АҚ жауабымен толығырақ сілтеме бойынша танысуға болады.
ФБРК редакциясы өз кезегінде Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі «Jusan Invest» компаниясына қатысты 82 әкімшілік құқық бұзушылық хаттамасын жасағанын еске салады. Елеулі бұзушылықтардың қатарында компанияның біліктілігі жоқ клиенттерге негізсіз қаржы құралдарын сатқаны анықталды.
Сөзсіз, бағалы қағаздарға қаражат сала отырып, салымшылар ықтимал тәуекелдерді, әсіресе бұрын таныс емес қаржы құралдарымен айналысатын болса, түсінуі керек.
Алайда, бұл жағдайда реттеуші анықтаған бұзушылықтар, сондай-ақ ФБРК редакциясының қарамағындағы кейбір фактілер куәландыратындай, брокердің жауапкершілігін төмендетпеу керек.