Бірінші жартыжылдықта 2026 жыл ішінде міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру (МӘМС) жүйесінде 4 млрд теңгеден астам сомаға негізсіз төлемдердің алдын алды. Антифрод-механизмдер қаражатты медициналық ұйымдарға аударуға дейін ақауларды анықтады.
МӘМС БАҚЫЛАУЫ ҚАЛАЙ ӨЗГЕРДІ
Үкіметтің баспасөз қызметінің хабарлауынша, 2026 жылғы ақпанда қаржылық тәртіпті арттыруға және басқару моделін өзгертуге бағытталған МӘМС жүйесін реформалау басталды.
Негізгі өзгерістердің бірі — кейінгі бақылаудан негізсіз төлемдерді жүзеге асыруға дейін ескертуге көшу. Бұрын төлемдер ақша аударылғаннан кейін тексерілсе, енді жүйе ақауларды төлем алдындағы кезеңде анықтайды.
QALQAN ЦИФРЛЫҚ ПЛАТФОРМАСЫ ҚАЛАЙ ЖҰМЫС ІСТЕЙДІ
МӘМС реформасымен қатар Qalqan цифрлық платформасы енгізілуде, ол арқылы медициналық көмекті қаржыландыру, тексеру және төлеу процестері біріктіріледі.
Қазіргі уақытта Астанадағы 207 емхана базасында пилоттық сынақтан өтуде, платформа арқылы медициналық көмектің 92 түрінің 20-сы бойынша төлем жүзеге асырылады, тағы 60 түрі бойынша тестілеу жүргізілуде.
Цифрлық контурға көшу бақылаудың жаңа моделімен байланысты, онда ақаулар қаражат аударылғанға дейін анықталады, төлемнен кейін емес.
ПАЦИЕНТТЕР БАҚЫЛАУҒА ҚАЛАЙ ҚАТЫСАДЫ
Цифрландыру пациенттерге де әсер етеді. Бүгінде медициналық ұйымға барған фактіні eGov Mobile арқылы QR-код арқылы растауға болады.
Келесі кезең — пациенттің электрондық қаржылық паспорты, онда оған көрсетілген және төленген медициналық көмек туралы ақпарат пайда болуы тиіс.
РЕФОРМАНЫҢ БІРІНШІ КЕЗЕҢІ НЕНІ КӘРСЕТТІ
Үкіметте хабарлағандай, қазіргі уақытта қаржылық тәртіпке, ашықтыққа және басқарылуға бағытталған МӘМС жүйесін реформалаудың бірінші кезеңі аяқталды.
2026 жылдың екінші жартыжылдығында Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры (ӘМСҚ) жаңа модель механизмдерін масштабтауға көшеді. Бұл ретте өзгерістердің тиімділігін пациент пен дәрігер үшін нақты нәтиже бойынша бағалау ұсынылады.
КОНТЕКСТ
Қазақстандағы МӘМС қаржыландыру мәселесі медициналық қызметтерге ақы төлеудегі анықталған бұзушылықтар мен ӘМСҚ қаражатын бақылаудың тиімділігіне қатысты сұрақтар аясында қалыптасты. 2024 жылы Жоғары аудиторлық палата Қор қызметінің аудиті қорытындысы бойынша миллиардтаған теңгеге бұзушылықтар туралы хабарлады, ал кейіннен ӘМСҚ өзі өтімділік тапшылығы туралы мәлімдеді. Кейінгі жылдары бұзушылықтар жекелеген медициналық ұйымдар деңгейінде де анықталды: жалған ресімделген қызметтер, қосарланған төлем және МӘМС қаражатын пайдалану кезіндегі басқа да бұзушылықтар туралы сөз болды.
2026 жылы ӘМСҚ қызметін талдаудан кейін Қорды қаржы министрлігінің қарамағына беру туралы шешім қабылданды, ал Президент Қасым-Жомарт Тоқаев МӘМС-те анықталған бұзушылықтардың жүйелік сипаты туралы мәлімдеді. Бір мезгілде құқық қорғау органдары медициналық сақтандыру қаражатын заңсыз алуға байланысты істерді тергеуді жалғастырды.
