Украинаның Ұлттық сыбайлас жемқорлыққа қарсы бюросы (ҰСЖҚБ) Украина Қауіпсіздік қызметінің (ҰҚҚ) жоғары лауазымды қызметкерлерінде, оның ішінде генерал Сергей Дука мен полковник Антон Кравчукте тінту жүргізуде. Тергеу әрекеттері құқық қорғау органдарына заңсыз колл-орталықтар мен басқа да заңсыз бизнестерді қамқорлыққа алу үшін жүйелі түрде пара беруге күдіктенетін ұйымның қызметін тергеумен байланысты.
ҰҚҚ БАСШЫЛЫҒЫНДАҒЫ ТІНТУ ТУРАЛЫ НЕ БЕЛГІЛІ
2026 жылғы 4 қарашада детективтер ҰҚҚ-ның үш жоғары лауазымды қызметкерінде тергеу әрекеттерін жүргізді. Тінтулер Жоғары сыбайлас жемқорлыққа қарсы соттың (ЖСЖҚС) тергеу судьясының қаулысы негізінде өтті. Оқиға орнына ҰҚҚ-ның арнайы бөлімшелері де келді.
Жекелей алғанда, ҰСЖҚБ арнайы қызметтің жоғары лауазымды қызметкерлерінің бірінің детективтердің жұмысына кедергі келтіргені туралы хабарлады. Бюроның ақпараты бойынша, шенеунік тергеушілерді тінту орнына жібермей, атыс қаруын қолданумен қорқытқан.
Украиналық БАҚ өз дереккөздеріне сілтеме жасай отырып, бұл қызметкерді Сергей Дука деп анықтады. «Украинская правда» деректері бойынша, тінтулер ҰҚҚ Ішкі қауіпсіздік бас басқармасының бастығы Антон Кравчукте де өтті. ҰСЖҚБ-ның ресми хабарламасында тергеу әрекеттері жүргізілген барлық қызметкерлердің есімдері ашылмады.
СЕРГЕЙ ДУКАНЫҢ ЕСІМІ НЕЛІКТЕН ҰСЖҚБ-МЕН БАЙЛАНЫСТЫ ЖАНЖАЛДА БҰРЫН ДА АТАЛҒАН
Дука ҰҚҚ ұлттық мемлекеттілікті қорғау департаменті бастығының бірінші орынбасары қызметін атқарады. 2023 жылы Украина Президенті Владимир Зеленский оған бригадалық генерал атағын берді.
Оның есімі 2025 жылдың шілдесіндегі ҰҚҚ ҰСЖҚБ қызметкерлерінде ауқымды тінту жүргізген оқиғалармен де байланыстырылды. БАҚ деректері бойынша, Дука сол тергеу іс-шараларының негізгі орындаушыларының бірі болды.
Тінтулерден кейін ҰСЖҚБ-ның екі детективі — Руслан Магамедрасулов пен Виктор Гусаров — қамауға алынды.
«КАРФАГЕН» ОПЕРАЦИЯСЫ НЕДЕН ТҰРАДЫ
ҰСЖҚБ мен САП деректері бойынша, тергеліп жатқан ұйымның қатысушылары жоғары лауазымды құқық қорғау қызметкерлеріне заңсыз пайданы жүйелі түрде беруді жолға қойған. Оның орнына олар алаяқтық колл-орталықтардың және басқа да заңсыз бизнестердің кедергісіз жұмысын қамтамасыз еткен.
Тергеу нұсқасы бойынша, болжамды схемаға ҰҚҚ-ның, Ұлттық полицияның, Бас прокуратура кеңсесінің қызметтегі қызметкерлері, сондай-ақ криминалдық әлемнің өкілдері қатысқан.
Тергеу материалдарына сәйкес, ұйымды Бас прокуратура кеңсесінің бөлімшелерінің бірінің басшыларының бірі басқарған. Тергеу айтуынша, оның қатысушылары заңсыз колл-орталықтарды қылмыстық қудалаудан қорғауды қамтамасыз етіп, тергеулерге кедергі келтірген.
ТЕРГЕУДЕ ҚАНША АҚША АТАЛАДЫ
«Карфаген» операциясы аясында құжатталған заңсыз пайданың жалпы сомасы 1 млрд гривеннан асты.
2026 жылдың қазанында ҰСЖҚБ мен САП болжамды ұйымның тағы бір қатысушысына — Бас прокуратура кеңсесінің департаменттерінің бірінің бұрынғы басшысына — күдік туралы хабарлады. Тергеу нұсқасы бойынша, ол заңсыз колл-орталықтардың өкілдерімен байланыс, ақша алу, құпиялылықты қамтамасыз ету және басқа қатысушыларды тарту үшін жауапты болды.
Бұрынырақ ҰСЖҚБ фигуранттардың жылжымайтын мүлік, қымбат бағалы заттар мен қымбат тұратын мүлікті сатып алу арқылы қаражатты заңдастырғаны туралы хабарлаған. 20 млн гривеннан астамы активтерді сатып алуға жұмсалды, үшінші тұлғаларға қайта рәсімделген мүліктің ең төменгі нарықтық құны 12 млн гривеннан асты, тағы 10 млн гривеннан астамы жақын адамдарының шоттарына заңды кәсіпкерлік табыс ретінде орналастырылды.
ТЕРГЕУДЕ ҚАЗАҚСТАННЫҢ АТАЛУЫ
Қазақстан украиналық колл-орталықтардың қызметін тергеу материалдарында бұрын да аталған. 2026 жылдың қыркүйегінде Украина Бас прокуратура кеңсесінің кибердепартаментінің бұрынғы басшысы Сергей Кропиваның ісін қарау кезінде айыптау тарапы оның «Харьков» футбол клубының президенті Богдан Бойкомен сөйлескені туралы айтты.
Айыптау нұсқасы бойынша, 2026 жылғы 5 мамырда Кропива Қазақстанда өтініш бере алатын адамды іздестіруді талқылаған. Болашақта бұл өтінішті халықаралық құқықтық ынтымақтастық үшін пайдалану жоспарланған. Прокурор әңгімені болжамды ұйымның қызметіне кедергі келтірген бәсекелесті жою әрекетімен байланыстырды. Қазақстанда талқыланған байланыстарға нақты кім қатысқаны нақтыланбайды.
Қазақстанға тікелей қатысты тағы бір эпизод бар. 2026 жылғы 31 наурызда украиналық Днепрде Қазақстан, Украина және Еуроодақ елдерінің азаматтарына қарсы жұмыс істегені туралы деректер бар үш колл-орталықтың қызметі тоқтатылды. Операцияның нәтижелері туралы ҚР ІІМ киберқылмысқа қарсы іс-қимыл департаментінің бастығы Жандос Сүйінбай айтты. Оның қорытындысы бойынша 53 шетелдік азамат ұсталып, оның 8 адамы қамауға алынды.
