В Түркістан облысында Дербісек ауылы, Сарыағаш ауданы, Түркістан облысындағы ТП-32 ұңғымасына қатысты дау жалғасуда, мұнда жергілікті билік пен минералды су өндіруші «Рауан» ЖШС мүдделері тоғысты. Мемлекет берген рұқсаттар негізінде 25 жылдан астам жұмыс істейтін компания өндіріс пен инвестициялар үшін тәуекелдерді айтуда, ал жергілікті атқарушы органдар халықты ауыз сумен қамтамасыз етудің басымдылығын атап өтуде.
ДАУ ҚАЛАЙ ПАЙДА БОЛДЫ
Exclusive.kz деректеріне сәйкес, жария талқылауға «Рауан» ЖШС қызметкерлерінің Қазақстан Президентіне жағдайға араласу туралы өтінішіне арналған баспасөз мәслихаты себеп болды.
Кәсіпорын «Сарыағаш» брендімен минералды суды өндіру және бөтелкеге құюмен айналысады. Компания заңгері Әлия Аралбаеваның сөзінше, ТП-32 ұңғымасының тарихы 1968 жылдан басталады, сол кезде шаруашылық-ауыз су қажеттіліктеріне пайдаланылған термалды көз табылған. КСРО ыдырағаннан кейін ұңғыма иесіз қалды, кейінірек жерасты суларын барлау және өндіру конкурсын «Рауан» ЖШС жеңіп алды.
Компания өкілдері кен орнын өнеркәсіптік пайдалану 2001 жылдан бастап мемлекеттік органдар берген құжаттар негізінде жүргізіліп жатқанын атап өтеді. Кәсіпорынның мәліметінше, қызметтің заңдылығына қатысты сұрақтар соңғы алты ай ішінде туындай бастады.
КОМПАНИЯНЫҢ ҰСТАНЫМЫ
«Рауан» ЖШС өкілдері бұрын бюджет қаражаты есебінен халықты сумен қамтамасыз ету үшін екі ұңғыма бұрғыланғанын, алайда олардың мәліметінше, бұл күтілген нәтиже бермегенін айтады. Компанияның баспасөз релизінде 2022–2024 жылдары су құбырын салуға 2 млрд теңгеге жуық қаражат жұмсалғаны, сондай-ақ ТП-32 ұңғымасынан су қосуға байланысты құны 130 млн теңге жоба қарастырылып жатқаны айтылған.
Әлия Аралбаеваның сөзінше, денсаулық сақтау министрлігі жүргізген зерттеулер мен қорытындылар ұңғымадағы судың ерекше минералды құрамға ие екенін және оны шаруашылық-ауыз су қажеттіліктеріне пайдаланбас бұрын қосымша сараптамалық бағалау қажет екенін көрсетеді.
Компания бас директорының орынбасары Гүлім Смайлова кәсіпорынның 100-ден астам өнім атауын шығаратынын, жыл сайын бюджетке 500 млн теңгеден астам салық төлейтінін және өнімді Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Қытай және Моңғолияға экспорттайтынын хабарлады.
Оның айтуынша, 2025 жылдың басында кәсіпорын жылдық 22% -бен банк несиесін тартқан, ал өндірісті жаңғыртуға салынған инвестицияның жалпы көлемі шамамен 1,2 млрд теңгені құрады. Өндірісте тікелей 160-тан астам адам жұмыс істейді, ал дистрибьюторлық компаниялармен бірге шамамен 240 адам жұмыспен қамтылған.
ЖЕРГІЛІКТІ БИЛІК НЕ ДЕЙДІ
Сарыағаш ауданының әкімі Арман Абдуллаев тұрғындар мен БАҚ өкілдерімен кездесуде жағдай тек қолданыстағы заңнама шеңберінде қаралып жатқанын мәлімдеді.
Оның сөзінше, халықты ауыз сумен қамтамасыз ету аудандық және облыстық билік органдарының тұрақты бақылауында. Жергілікті атқарушы органдар Су кодексінің және ҚР Конституциясының табиғи ресурстар халыққа тиесілі және азаматтарды ауыз сумен қамтамасыз ету басымдыққа ие деген нормаларына сілтеме жасайды.
Сондай-ақ әкім ауылда 3 мыңнан астам абонент қосылған орталықтандырылған сумен жабдықтау жүйесі жұмыс істейтінін, ал қолда бар су қоры халық пен кәсіпкерлік субъектілері үшін жеткілікті екенін хабарлады.
Әкімдіктің мәліметінше, құқық белгілейтін құжаттардың бір бөлігінің қолданылу мерзімі аяқталған, ал уәкілетті органдар рұқсаттарды ұзартуға кедергі келтіретін мән-жайларды анықтаған. Атап айтқанда, санитарлық-қорғау аймағына және жекелеген рұқсат беру рәсімдеріне қатысты ескертулер туралы айтылады. Бұл шешімдер сот тәртібімен даулануда.
ҚАНДАЙ СҰРАҚТАР АШЫҚ ҚАЛУДА
Тараптар туындаған даудың себептерін әртүрлі бағалайды. Билік жағдайды сот рәсімдері арқылы шешілуі тиіс құқықтық мәселе ретінде қарастырады. Кәсіпорын өкілдері, өз кезегінде, барлық рұқсат беру құжаттары мен шешімдердің ондаған жылдар бойы мемлекеттік органдармен қабылданғанына назар аударады.